ÇANAKKALE — Türkiye’nin eşsiz ekosistemine ev sahipliği yapan Kaz Dağları’nda, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Şahin Kök tarafından uluslararası literatüre kazandırılan yepyeni bir böcek türü keşfedildi; 1705 metre yükseklikteki Sarıkız Tepesi’nde tespit edilen canlıya bilim dünyasında ‘Anuromyzus acantholimonis’ adı verildi.
- ÇOMÜ Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Şahin Kök, Kaz Dağları’nda yeni bir böcek türü keşfetti.
- Yeni tür, Sarıkız Tepesi’nde 1705 metre yükseklikte ‘Kardikeni’ olarak bilinen bitki üzerinde tespit edildi.
- Böceğe konukçu bitkisine atfen ‘Anuromyzus acantholimonis’ ismi verilirken, çalışma uluslararası Zootaxa dergisinde yayımlandı.
Sarıkız Tepesi’nin Zirvesinde Doğa Tarihine Geçen Araştırma
Türkiye’nin biyolojik çeşitlilik açısından en zengin ve koruma altında olan ekosistemlerinden biri olan Kaz Dağları, bilim dünyasını heyecanlandıran devrim niteliğinde bir keşfe sahne oldu. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nden (ÇOMÜ) yapılan resmi açıklamalara göre, Çanakkale ve Balıkesir sınırları içerisinde yer alan, mitolojik ve coğrafi önemiyle bilinen Kaz Dağları’nın kalbinde yürütülen kapsamlı arazi çalışmaları meyvesini verdi. Bölgenin en yüksek ve zorlu noktalarından biri olan 1705 metre yükseklikteki Sarıkız Tepesi, bu eşsiz keşfin merkezi oldu. ÇOMÜ Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Şahin Kök tarafından gerçekleştirilen titiz saha çalışmaları sırasında, bölgenin endemik bitki örtüsü arasında yer alan ve halk arasında ‘Kardikeni’ olarak bilinen ‘Acantholimon ulicinum’ bitkisi üzerinde beslenen benzersiz bir böcek türü saptandı. Doğa bilimciler ve ekologlar için büyük bir heyecan yaratan bu bulgu, Türkiye’nin floristik ve faunistik zenginliğinin henüz tam olarak keşfedilmemiş derinliklerini bir kez daha gözler önüne serdi.
‘Anuromyzus acantholimonis’ İsminin Hikayesi ve Uluslararası Taksonomi Süreci
Bilimsel literatüre kazandırılan yeni türe verilen isim, tamamen ekosistem içindeki beslenme ve yaşam ilişkilerine dayandırıldı. Doç. Dr. Şahin Kök tarafından keşfedilen yeni böcek türüne, üzerinde beslendiği konukçu bitkiye özgü ve bağımlı bir yaşam sürmesinden ötürü ‘Anuromyzus acantholimonis’ ismi verildiği resmi olarak açıklandı. Bu özel isimlendirme, türün biyolojisini ve ekolojik nişini doğrudan yansıtması bakımından taksonomi uzmanları tarafından takdirle karşılandı. Öte yandan, bu keşfin arka planında uluslararası düzeyde yürütülen devasa bir ortak akıl ve bilimsel iş birliği yatıyor. Doç. Dr. Şahin Kök ile birlikte Gürcistan’dan ve Rusya’dan gelen alanında uzman bilim insanları ortak bir çalışma yürüttü. Bu uluslararası ekip, yeni keşfedilen böcek türünün dünyadaki tüm yakın akraba türlerini mikroskop altında ve genetik düzeyde ayrıntılı olarak inceledi. Ortaya konulan bu yoğun mesai, sadece yeni türün tanımını yapmakla kalmadı, aynı zamanda kapsamlı bir morfolojik revizyon çalışmasının da başarıyla tamamlanmasını sağladı.
Zootaxa Dergisinde Yayımlanan Makale ile Dünya Literatürüne Giriş
Kaz Dağları’nın zirvesinden koparılan bu bilimsel başarı, sınırları aşarak küresel ölçekte kabul gördü. Doç. Dr. Şahin Kök ve uluslararası ekibinin yeni böcek türünün keşfini ve diğer yakın akrabalarının morfolojik revizyonunu içeren kapsamlı akademik makalesi, dünya genelinde hayvansal taksonomi (zoolojik sınıflandırma) alanında en yüksek otorite kabul edilen bilimsel dergilerden biri olan Zootaxa dergisinde yayımlandı. Zootaxa’nın hakemli ve prestijli sayfalarında yer bulan bu makale, Türkiye’nin endemik türler ve biyolojik çeşitlilik araştırmalarındaki akademik potansiyelini bir kez daha uluslararası kamuoyuna kanıtlamış oldu. Gerçekleştirilen bu morfolojik revizyon, sadece Türkiye faunasına yeni bir tür eklemekle kalmayıp, aynı zamanda bölgedeki ekolojik dengelerin korunması, iklim değişikliğinin dağ ekosistemleri üzerindeki etkilerinin izlenmesi ve gelecekte yapılacak benzer ekolojik araştırmalar için de çok güçlü bir referans kaynağı niteliği taşıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Kaz Dağları’nın 1705 metrelik zirvesinden dünya bilim literatürüne uzanan bu başarı hikayesi, Türkiye’nin doğal ve biyolojik zenginliklerinin korunmasının ne denli hayati olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır. Doç. Dr. Şahin Kök ve uluslararası meslektaşlarının Zootaxa dergisinde yer bulan öncü çalışması, önümüzdeki dönemde bölgede yapılacak yeni nesil ekolojik araştırmalar, tür koruma stratejileri ve biyoçeşitlilik eylem planları için sağlam bir temel oluştururken; resmi kurumların ve üniversitelerin bu alandaki destekleyici projelerini hızlandırması bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika