Kemoterapi Sonrası Hafıza Kaybına Umut: Okzalasetat Molekülü

LOS ANGELES — Onkoloji, nöroloji, halk sağlığı ve kanser rehabilitasyonu dünyasında büyük bir yankı uyandıran gelişmeyle, meme kanseri tedavisini atlatan hastaların en büyük kabusu olan bilişsel gerilemeye karşı umut vadeden bilimsel bir keşif duyuruldu. ABD’deki UCLA Health Jonsson Kapsamlı Kanser Merkezi’nde yürütülen kapsamlı klinik araştırma, hücre içi enerji üretimini destekleyen ve mitokondriyal fonksiyonları optimize eden “okzalasetat” molekülü içeren besin takviyesinin, meme kanseri tedavisinden sonra ortaya çıkan hafıza kaybı, odaklanma sorunları ve halk arasında “beyin sisi” olarak bilinen zihinsel yorgunluğu büyük ölçüde azalttığını saptadı.

Meme Kanseri Tedavisi Sonrası Görülen Bilişsel Gerileme ve ‘Beyin Sisi’ Realitesi

Meme kanseri tanısı alan hastaların yüzde 15 ila yüzde 25 gibi dikkat çekici bir oranı; kemoterapi, endokrin tedavileri, inflamasyon ve vücuttaki derin hormonal değişimler nedeniyle tedavi sonrasında yıllarca süren zihinsel yorgunluk, dikkat eksikliği ve hafıza zayıflığı ile mücadele etmek zorunda kalıyor. Günümüzdeki mevcut tıbbi protokollerde, bu kalıcı ve yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren semptomları giderecek etkili tedavi seçeneklerinin son derece kısıtlı olması, oncologları ve nörologları sürekli olarak yeni arayışlara itiyordu. UCLA uzmanları, tam da bu noktada hücrelerin enerji santralleri olan mitokondrilerde hayati görevler üstlenen ve beyindeki glutamat sinyallemesini düzenleyen okzalasetat molekülünü mercek altına aldı. Kanser tedavilerinin beyin dokusunda yarattığı yıkıcı iltihabi süreci ve enerji düşüşünü doğrudan hedeflemek üzere tasarlanan bu özel takviye, hastaların metabolik direncini ve hücresel direncini artırmak amacıyla klinik ortamlarda test edildi. JCO Oncology Advances dergisinde yayımlanan bu çığır açıcı klinik çalışma, vücudun temel enerji üretim mekanizmasında kritik bir rol oynayan okzalasetat takviyesinin, hastaların zihinsel performansını kısa süre içinde yukarı taşıdığını bilimsel olarak kanıtladı.

Faz 2 Klinik Araştırmanın Çarpıcı Sonuçları ve Bilimsel Veriler

Erken evre meme kanseri geçmişi olan ve tanı sonrasındaki 1 ila 5 yıllık süreçte şiddetli bilişsel zorluklar yaşayan 18 cesur kadın katılımcıyla titizlikle bir faz 2 klinik deneyi gerçekleştirildi. Ortalama yaşı 50 olan ve hastaların yüzde 90’lık büyük bir çoğunluğunun halihazırda endokrin tedavisi görmeye devam ettiği bu özel gruba, 8 hafta boyunca düzenli olarak günde iki kez 500 miligram okzalasetat takviyesi uygulandı. Araştırma sonucunda, öngörüldüğü gibi tedaviyi başarıyla tamamlayan katılımcıların tamamında bilişsel semptomların gerilediği açıkça saptandı. Gerçekleştirilen testler sonucunda, perceptual (algılanan) bilişsel bozukluk test skorlarının ortalamasının 29,1 gibi düşük bir seviyeden 55,5 gibi tatmin edici bir seviyeye yükseldiği, kaydedilen bu devasa artışın hasta grubunu tıbbi olarak “bozulmuş” kategori seviyesinden çıkarıp sağlıklı bireylerin yer aldığı “normal” seviyeye taşıdığı kayıtlara geçti. Ayrıca sadece hafızada değil; yürütücü işlevler, karmaşık planlama becerileri, işlem hızı ve genel zihinsel yorgunluk parametrelerinde de istatistiksel olarak belirgin ve kalıcı iyileşmeler gözlemlendi.

Gelişmeler ve Beklentiler

Çalışmanın baş yazarı Dr. Patricia Ganz ve UCLA Health bünyesindeki araştırma ekibi, elde edilen bu umut vadeden verilerin ardından daha geniş katılımlı faz 3 klinik çalışmaları için hazırlıklara başlandığını duyurdu. Kanser rehabilitasyonu alanında çığır açması beklenen okzalasetat molekülünün, gelecekte tüm onkoloji protokollerine entegre edilerek milyonlarca meme kanseri survivoru kadının yaşam kalitesini kalıcı olarak yükseltmesi ve tıp dünyasında standart bir bakım prosedürüne dönüşmesi hedefleniyor.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika