BAĞDAT — ABD’nin Tahran üzerindeki ekonomik tecrit politikaları derinleşirken, Irak yönetimi stratejik bir hamleyle İran sınırındaki Şeyb (el-Şeyb) Sınır Kapısı’nı ikinci bir duyuruya kadar süresiz olarak kapattı.
- Irak, ABD’nin yoğun diplomatik ve ekonomik baskıları neticesinde Şeyb (el-Şeyb) Sınır Kapısı’nı süresiz olarak kapattı.
- İran yargısına bağlı Mizan Haber Ajansı, kapatma kararının doğrudan Irak Başbakanlık Ofisi talimatıyla alındığını doğruladı.
- ABD Hazine Bakanlığı’nın, geçtiğimiz ay New York’taki BM Genel Kurulu’nda Irak Başbakanı Ali el-Zeydi ile görüşerek sınır kapılarının kapatılmasını talep ettiği bildirildi.
- İran İçişleri Bakanlığı Sözcüsü, Pakistan sınırındaki ticari geçişlerde de aksamalar yaşandığını ancak bunun olağan dönemlerde de görülebildiğini savundu.
Ne Oldu: Şeyb Sınır Kapısı Neden ve Nasıl Kapatıldı?
Irak yönetimi, ABD’nin Tahran üzerindeki baskıyı artırma ve İran’ı ekonomik açıdan daha fazla izole etme girişimleri sürerken, İran sınırındaki Şeyb (el-Şeyb) Sınır Kapısı’nı süresiz olarak kapattı. Irak Sınır Kapıları İdaresi’nden bir yetkili, kapanmanın gerekçesine ilişkin herhangi bir resmi bilgi vermeden, el-Şeyb Sınır Kapısı’nın ikinci bir duyuruya kadar kapalı kalacağını kamuoyuna açıkladı. Gelişme bölgede geniş yankı uyandırırken, İran yargısına bağlı Mizan Haber Ajansı da kararı doğrulayarak, kapatmanın Irak Başbakanlık Ofisi’nin kararı doğrultusunda gerçekleştiğini duyurdu. Irak ile İran, tarihi, siyasi, dini ve ekonomik açıdan son derece güçlü ilişkilere sahip komşu ülkelerdir. İki ülke arasında 1.400 kilometreden uzun ortak bir sınır bulunmakta ve bu hat üzerinde en az sekiz resmi sınır geçiş noktası aktif olarak faaliyet göstermektedir. Şeyb Sınır Kapısı’nın kapatılması, iki ülke arasındaki ticari ve lojistik hareketlilik açısından kritik bir eşik olarak değerlendirilmektedir.
Neden Şimdi: ABD’nin Baskısı ve Bölgesel Strateji
Ortadoğu’da şubat ayında başlayan savaşın ardından Washington yönetimi, İran’a ve İran İslam Cumhuriyeti ile bağlantılı olmakla suçladığı kuruluşlara yönelik ekonomik yaptırımlarını ve diplomatik baskılarını tırmandırdı. Uluslararası haber ajansı AFP’ye konuşan iki siyasi kaynağa göre ABD, Irak hükümetine İran’ı uluslararası alanda daha fazla izole etmek amacıyla sınır kapılarını kapatması için yoğun bir baskı uyguluyor. Kaynaklardan biri, ABD Hazine Bakanlığı’nın geçen ay Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında New York’a giden Irak Başbakanı Ali el-Zeydi ile konuyu doğrudan görüştüğünü belirtti. Aynı kaynak, Irak’ın federal yönetimi altındaki bir sınır kapısı ile kısmi özerkliğe sahip Kürdistan Bölgesi’ndeki bir kapı dışında tüm geçiş noktalarının kapatılmasının planlandığını ileri sürdü. Bu stratejik hamle, Washington’ın Tahran’ın bölgedeki ekonomik damarlarını kesme politikasının bir parçası olarak okunuyor.
Kimi Nasıl Etkileyecek: Bölgesel Ticaret ve İran’ın Tepkisi
Sınır kapılarının kapatılması kararı sadece Irak-İran hattıyla sınırlı kalmayıp geniş bir coğrafyayı etkilemeye başladı. Öte yandan İran yönetimi, Pakistan sınırındaki ticari geçişlerde de bazı aksaklıklar yaşandığını kabul etmek zorunda kaldı. İran İçişleri Bakanlığı Sözcüsü, çarşamba günü yaptığı resmi açıklamada bazı komşu ülkelerle olan sınır ticaretinde kesintiler yaşandığını doğruladı. Ancak sözcü, bu aksaklıkların bir bölümünün savaş veya yaptırımlar olmasa da farklı dönemlerde görülebilen olağan gelişmeler olduğunu savunarak durumu yumuşatmaya çalıştı. Buna rağmen, İran ekonomisinin halihazırda maruz kaldığı ağır yaptırımlar göz önüne alındığında, komşu ülkelerle olan sınır geçişlerindeki her türlü daralma Tahran yönetimi üzerindeki ekonomik baskıyı katbekat artırmaktadır.
Gelişmeler ve Beklentiler
Irak ile İran arasındaki sınır ticaretinin geleceği ve Washington’ın bu konudaki diğer taleplerinin Bağdat yönetimi tarafından nasıl karşılanacağı önümüzdeki süreçte yakından takip edilecek. Federal hükümetin ve Kürdistan Bölgesi’nin atacağı adımlar, bölgesel dengelerin şekillenmesinde kilit rol oynamaya devam edecek.
Kaynak: ANF Türkçe