İZMİR — Ege Bölgesi’nin binlerce yıllık hafızasını ve ekolojik dengesini temsil eden asırlık zeytin ağaçları, artan inşaat baskısı ve gayrimenkul rantı nedeniyle köklerinden sökülerek e-ticaret sitelerinde 5 bin ile 250 bin TL arasında değişen fiyatlarla satışa çıkarıldı.
- Asırlık anıt zeytin ağaçları e-ticaret siteleri ve ilan platformlarında 5 bin ile 250 bin TL arasında satışa sunuluyor.
- Bodrum, Çeşme, Urla ve Ayvalık gibi popüler merkezlerde lüks villa ve butik oteller için ağaçlar dekoratif ürüne dönüştürülüyor.
- 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı Kanunu’na rağmen kepçelerle sökülen ağaçlar, taşındıkları yeni yerlerde kısa sürede kuruyor.
- 100 ila 300 yıllık geçmişe sahip ‘Anıt Zeytin Ağacı’ niteliğindeki dev gövdeler vinçler ve kamyonlarla naklediliyor.
Betonlaşma ve Rant Ege’nin Hafızasını Hedef Aldı
Kıyı Ege’nin binlerce yıllık hafızasını taşıyan zeytin ağaçları, bölgede hızla artan inşaat baskısı ve gayrimenkul rantı nedeniyle köklerinden koparılıyor. Özellikle Bodrum, Çeşme, Urla ve Ayvalık gibi popüler tatil ve yaşam merkezlerinde yükselen betonarme yapılar asırlık zeytinlikleri doğrudan tehdit ediyor. Yerlerinden sökülen ağaçlar lüks villaların ve butik otellerin bahçelerinde kullanılmak üzere dekoratif ürünlere dönüştürülüyor. Ortaya çıkan bu vahim görüntüler, zeytin ağaçlarının doğal ortamlarından koparılarak ticari bir ürüne dönüştürülmesinin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor. Yüzlerce yıllık geçmişe sahip, kalın ve boğumlu gövdeleriyle zamana meydan okuyan ağaçlar, dalları budandıktan sonra büyük siyah plastik saksılara yerleştiriliyor. Boş arazilerde bir fidanlıktaki süs bitkileri gibi yan yana dizilen asırlık zeytin ağaçları, doğal ekosistemin bir parçası olmaktan çıkarılarak açıkça satışa sunuluyor.
İnternet Üzerinden 250 Bin TL’ye Varan Fiyatlarla Satış
Popüler e-ticaret platformları ve ikinci el ilan sitelerinde yapılan incelemelerde, saksılara yerleştirilen zeytin ağaçlarının yaşlarına, gövde kalınlıklarına ve biçimlerine göre fiyatlandırıldığı açıkça görülüyor. Daha genç olgun zeytin ağaçları yaklaşık 5 bin TL’den alıcı bulurken, 100 ila 300 yıllık geçmişe sahip olan ve “Anıt Zeytin Ağacı” başlığıyla listelenen ağaçların fiyatları 250 bin TL’ye kadar ulaşıyor. Hafriyat makinelerinin kepçeleriyle doğal yaşam alanlarından koparılan ve büyük saksılara yerleştirilen bu anıt ağaçlar, vinçler ve hafriyat kamyonları aracılığıyla Türkiye’nin dört bir yanındaki alıcılara ulaştırılıyor. Ancak doğal habitatından ve kök toprağından tamamen koparılan bu anıt ağaçların önemli bir bölümü, taşındıkları yeni yerlerde adaptasyon sağlayamayarak birkaç yıl içinde kuruyarak ölüyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Zeytin ağaçlarının bu şekilde sökülmesi, taşınması ve ticarete konu edilmesine ilişkin yasal çerçeveyi düzenleyen 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’un 20’nci maddesi, Tarım ve Orman Bakanlığının fenni gerekçeye dayanan çok sıkı izni olmaksızın bu işlemleri kesinlikle yasaklıyor. Buna rağmen denetim eksiklikleri ve rant odaklı uygulamalar nedeniyle asırlık zeytinlerin ölüm yolculuğu hız kesmeden devam ediyor.
Kaynak: Evrensel