ANKARA — İnönü Vakfı’nın ev sahipliğinde, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları kapsamında hayata geçirilen ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik bağımsızlık mücadelesini gözler önüne serecek olan “Cumhuriyetin Sanayileşme İradesi” sergisi, 24 Ekim Cumartesi günü saat 17.00’de kapılarını tarihe ve sanata meraklı ziyaretçilere açıyor. Başkent Ankara’nın simge mekânlarından biri olan ve tarihe tanıklık eden Çankaya’daki Pembe Köşk’te düzenlenecek olan bu anlamlı serginin açılışında, ülkenin iktisat tarihi alanındaki önemli isimlerinden Prof. Dr. Bilsay Kuruç, “Cumhuriyet’in Sanayi Devrimi” başlıklı derinlemesine bir açılış konuşması gerçekleştirecek. İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker tarafından kamuoyuna duyurulan bu kapsamlı kültürel etkinlik, genç Cumhuriyetin sıfırdan kurduğu üretim altyapısını, fabrikaları, demiryolu ağlarını ve dönemin ruhunu yansıtan nadide fotoğrafları aynı çatı altında buluşturuyor.
- Serginin açılışı, 24 Ekim Cumartesi günü saat 17.00’de Prof. Dr. Bilsay Kuruç’un “Cumhuriyet’in Sanayi Devrimi” konuşmasıyla yapılacak.
- 1926’daki şeker fabrikalarından 1929 Yerli Mallar Hareketi’ne ve 1933 Birinci Sanayi Planı’na kadar uzanan süreç belgelenecek.
- İnönü Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Eren İnönü’nün objektifinden fabrika bacalarının dünü ve bugünü sergide yer alacak.
- Pembe Köşk, 25 Ekim–29 Kasım tarihleri arasında her gün 10.00–12.00 ve 13.00–16.00 saatlerinde ziyaret edilebilecek.
Fabrikalar, Demiryolları ve Planlı Kalkınma Hamlesinin Tarihsel Kökleri
İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker’in öncülüğünde duyurulan sergi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarından itibaren hayata geçirilen ve ülkenin makus talihini yenen sanayileşme hamlesini tüm detaylarıyla ele alıyor. Ziyaretçiler, 1926 yılında temelleri atılan ve ülkenin şeker ihtiyacını yerli imkanlarla karşılamayı hedefleyen şeker fabrikalarından, 1929 yılında milli bilinci ve yerli tüketimi desteklemek amacıyla başlatılan Yerli Mallar Hareketi’ne kadar uzanan kritik dönemeçlere tanıklık edecekler. Sergi, yalnızca ticari ve sınai adımları değil, aynı zamanda 1933 tarihli Birinci Sanayi Planı kapsamında yurdun dört bir yanında, stratejik bölgelerde yükselen modern sanayi kuruluşlarının doğuş hikayesini de gözler önüne seriyor. Ülkenin iç kesimlerini denizle ve üretim merkezleriyle buluşturan demiryolu yatırımları ile bu alanda izlenen millî ve bağımsızlıkçı politikalar da serginin temel yapı taşlarını oluşturuyor. Bu bağlamda, demiryollarının sadece bir ulaşım ağı değil, aynı zamanda iktisadi entegrasyonun ve kültürel birleştiriciliğin en büyük aktörü olduğu gerçeği, dönemin belgeleri ve görsel materyalleriyle desteklenerek izleyiciye aktarılıyor.
Zorlu Dönemlerden Modern Çağa: Fabrika Bacalarının Dünü ve Bugünü
Tarihsel sürekliliği ve ekonomik zorluklarla mücadelenin inatçı ruhunu merkeze alan sergi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında tüm dünyayı sarsan ve Türkiye’yi de etkisi altına alan yoğun kaynak kıtlığına karşın, ülkenin sanayi üretimini sürdürme ve geliştirme yönündeki azmini gözler önüne seriyor. Savaşın getirdiği yokluk yıllarında dahi üretimi durdurmayan, aksine yeni imkanlar yaratan Türk insanının ve devletinin gayretleri, sergideki orijinal belgelerle somutlaştırılıyor. Bu kronolojik akış, 1960’lı yıllarda Türkiye ekonomisinin evrildiği yeni aşama olan planlı sanayileşme adımlarıyla devam ediyor. Kalkınma planlarının devreye sokulduğu bu dönem, ülkenin sanayi kapasitesinin nicel ve nitel olarak nasıl bir sıçrama yaptığını kanıtlıyor. Öte yandan, sergi sadece arşiv belgeleriyle sınırlı kalmayıp sanatsal bir boyut da kazanıyor. İnönü Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Eren İnönü’nün objektifinden yansıyan kareler, fabrika bacalarının dününü ve bugününü estetik bir dille buluşturuyor. Sanayi mirasının mimari ve toplumsal değişimini gözler önüne seren bu fotoğraflar, dünün kalkınma iradesinin bugünkü modern Türkiye’ye uzanan köprüsünü simgeliyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Ankara Çankaya’da Şehit Ersan Caddesi No: 14 adresinde bulunan tarihi Pembe Köşk, bu zengin kültürel mirası deneyimlemek isteyen tüm vatandaşlar ve özellikle genç nesiller için kapılarını ardına kadar aralıyor. Sergi, 25 Ekim ile 29 Kasım tarihleri arasında, her gün sabah 10.00–12.00 ve öğleden sonra 13.00–16.00 saatleri arasında halkın ve okulların ücretsiz ziyaretine açık tutulacak. Resmi süreçlerin ve okul ziyaretlerinin yoğun ilgi göstermesi beklenen bu organizasyon, Cumhuriyet’in sanayi devrimini yalnızca geçmişin bir hatırası olarak değil, geleceğe ışık tutan stratejik bir vizyon olarak toplumsal hafızada yeniden tazelemeyi amaçlıyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika