AMED — Sûreya Eleq, Ayet 19 di nava Qur’ana Pîroz de xwedî cihekî pir taybet û girîng e ku bi fermaneke bi heybet û manidar bi dawî dibe û ji bo tevahiya mirovahiyê rêberiya manewî pêşkêş dike.
- “كَلَّا لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ Nebî nebî! Tu bi ya wî neke, tu here secdeyê û nêzî Xwedayê xwe bibe.”
- Ev ayet nîşana redkirina tund a zordarî, serbilindî û astengiyên li hemberî rastiyê ye.
- Secde lûtkeya teslîmiyet, tawazû û nêzîkbûna bi Xwedê re ye.
Wateya Peyvên Sereke yên Ayetê
Ev peyv di vê çarçoveyê de bi wateya “Qet ne wisa ye!”, “Wekî ku ew dibêje nîne!” an jî “Na, tu carî ne wisa ye!” tê bikaranîn. Ew nîşana redkirina tund a zordarî, serbilindî û astengiyên li hemberî rastiyê ye.
• لَا تُطِعْهُ (Lâ tuti’hu): Ji koka “طاعة” (îtaet kirin) tê. Bi wateya “Tu guh nede wî”, “Tu bi ya wî neke” û “Tu li gorî daxwaz û fermanên wî nemeşe” ye. Di sedema daketinê (şûna nûzul) de ev tê wateya berxwedana li hemberî zordariya Ebû Cehil an jî kesên ku dixwazin rê li ber îbadet û azadiya baweriyê bigirin.
• وَاسْجُدْ (Was-cûd): Bi wateya “Û tu secde bike” ango “Û tu serê xwe deyne erdê”. Secde lûtkeya teslîmiyet, tawazû û nêzîkbûna bi Xwedê re ye.
• وَاقْتَرِبْ (Waq-tarib): Ji koka “قرب” (nêzîkbûn) tê. Bi wateya “Û tu nêzîk bibe” ye. Ev nêzîkbûn ne bi wateya cîwarî (fîzîkî), belkî bi wateya pileya manewî, hezkirin û rûmeta li ber Xwedayê Teqlîs e.
Pêşeroja Bûyeran
Ev analîza kûr a Sûreya Eleq, Ayet 19 nîşan dide ku çawa mirov dikare bi rêya îtaetkiriya rast, secdekirinê û nêzîkbûna manewî xwe ji zordariyê biparêze û nêzî Xwedayê xwe bibe.
Çavkanî: Çandname