İSTANBUL — 2027 yılı merkezi bütçe teklifinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna gelmesiyle birlikte, Cumhurbaşkanlığına ayrılacak olan devasa ödenek kamuoyunun gündemine oturdu. Yüzde 29 oranında bir artışla 27 milyar 547 milyon 15 bin TL’ye çıkarılması teklif edilen bu bütçe, günlük 75 milyon 471 bin TL, saatlik ise 3 milyon 144 bin TL’lik harcama kapasitesine işaret ederken, konvoya 20 yeni aracın daha ekleneceği duyuruldu.
- Cumhurbaşkanlığına 2027 yılı için yüzde 29 artışla 27 milyar 547 milyon 15 bin TL bütçe teklif edildi.
- Ayrılan bu dev bütçe günlük 75 milyon 471 bin TL, saatlik ise 3 milyon 144 bin TL harcamaya denk geliyor.
- Görev giderleri başlığında ayrılan ödeneklerin kat kat üzerinde harcama yapıldığı ve aradaki farkın diğer program kalemlerinden dengelendiği tespit edildi.
- Bütçe detaylarına göre Cumhurbaşkanlığı konvouna 20 yeni araç daha dahil edilecek.
Ne Oldu? 2027 Yılı Merkezi Bütçe Teklifinde Cumhurbaşkanlığı Ödenekleri Nasıl Şekillendi?
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonuna sunulan 2027 yılı merkezi bütçe teklifi, idari harcamalar ve ödenek dağılımları açısından dikkat çekici rakamları gözler önüne serdi. Evrensel’in aktardığı bilgilere göre, 2026 yılında 21 milyar 286 milyon 534 bin TL olan Cumhurbaşkanlığı bütçesi, 2027 yılı için yaklaşık yüzde 29’luk bir artışla 27 milyar 547 milyon 15 bin TL’ye yükseltiliyor. Bu teklif edilen devasa tutarın 13 milyarının doğrudan Cumhurbaşkanlığına ayrılacağı belirtilirken, söz konusu rakamın zamana vurulduğunda günlük 75 milyon 471 bin TL, saatlik ise tam 3 milyon 144 bin TL’lik bir maliyete denk geldiği hesaplanıyor. Ayrıca bütçe planlamasında, Cumhurbaşkanlığı konvoyuna 20 yeni aracın daha ekleneceği bilgisi de yer alıyor.
Neden Şimdi? Bütçe Kalemlerindeki Harcama Farkları ve Dengeleme Mekanizmaları Nasıl Çalışıyor?
Bütçe teklifindeki en çarpıcı detaylardan biri, ‘görev giderleri’ başlığı altında ayrılan ödenekler ile bu kalemlerden gerçekleştirilen fiili harcamalar arasındaki devasa uçurum oldu. Örnek vermek gerekirse, Cumhurbaşkanlığı programı altında görev giderleri için 2025 yılında 9 milyon 501 bin TL ayrılmışken, yıl sonunda 4 milyar 502 milyon 832 bin TL harcandığı görüldü; bu da ayrılan miktarın tam 473 katına denk geliyor. Benzer şekilde, 2026 yılında 10 milyon TL ayrılmış olmasına rağmen sadece yılın ilk yarısında 4 milyar 1 milyon 622 bin 761 TL harcama yapıldı. 2027 yılı için bu kaleme 13 milyon TL ayrılacağı öngörülüyor. Cumhurbaşkanlığına ayrılan toplam bütçe doğrudan aşılmasa da, bu ‘farklar’ çeşitli program kalemlerinden dengeleniyor gibi gözüküyor. Örneğin, 2025 ve 2026’nın ilk altı ayında Cumhurbaşkanlığına bağlı ‘dış politika’ programından neredeyse hiç harcama yapılmadı. 2026’nın ilk 6 ayında dış politika programına ayrılan 7 milyar TL’den tek kuruş harcanmazken, 2025 yılında ise 6 milyar 200 milyon TL’nin sadece 956 milyon TL’si, yani yalnızca yüzde 15’i harcandı. 2027 yılı için de bu programa 9 milyar TL ayrılması planlanıyor.
Sonraki Süreçte Ne Bekleniyor? Program Harcamaları ve Yönetim Giderleri Nasıl Değişecek?
Öte yandan bütçe raporları, doğrudan Cumhurbaşkanlığına ayrılan miktarların aşıldığını, buna karşın bazı stratejik programlardan ise hiç harcama yapılmadığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Sözgelimi, 2025 yılında cumhurbaşkanlığı programına 7 milyar 66 milyon TL bütçe ayrılmış olmasına rağmen 11 milyar 460 milyon TL harcanmıştı. Yine 2026 yılında da 10 milyar 803 milyon TL’lik ödeneğin 7 milyar 643 milyon lirası sadece ilk 6 aylık süre zarfında tüketildi. Bununla birlikte, Cumhurbaşkanlığı bütçesi altındaki yönetim ve destek programı için ayrılan ödenek 1 milyar 718 milyon TL’den 3 milyar 76 milyon TL’ye çıkarılarak yüzde 79 oranında artırıldı. Bu artan miktarın tümünün sermaye giderleri için kullanılacağı ifade edilirken, bütçenin genel dağılımı ve harcama yetkilerinin komisyon ve Meclis genel kurulundaki görüşmeleri önümüzdeki günlerde yoğun tartışmalara sahne olması bekleniyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmeye başlanan 2027 yılı merkezi bütçe teklifi, muhalefetin ve kamuoyunun yoğun eleştirilerini beraberinde getirirken, öngörülen harcama kalemleri ve araç alımları hakkındaki resmi süreç Meclis’teki komisyon ve genel kurul maratonuyla devam edecek.
Kaynak: Evrensel