LONDRA — Avrupa’da 2026 yazında etkili olan kavurucu aşırı sıcaklar nedeniyle kentsel bölgelerde 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği tahmin edilirken, uluslararası bilim insanlarının yürüttüğü kapsamlı araştırmalar bu trajik can kayıplarının yaklaşık üçte ikisinin doğrudan fosil yakıt kaynaklı iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu gözler önüne serdi.
- Avrupa’da 2026 yazında aşırı sıcaklar nedeniyle 50 binden fazla insan yaşamını yitirdi.
- Ölümlerin yaklaşık üçte ikisi, fosil yakıt kaynaklı iklim değişikliğiyle doğrudan ilişkilendirildi.
- Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu uzmanları 30 ülkede 854 kentsel bölgeyi inceledi.
- 2026 yazındaki sıcaklık kaynaklı ölümler, 2000 yılından bu yana kayıtlara geçen en yüksek seviyeye ulaştı.
Bilimsel Modelleme ve Geniş Kapsamlı Araştırma Metodolojisi
Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulundan bilim insanları, Avrupa Birliği’nin 27 üyesi, İngiltere, Norveç ve İsviçre olmak üzere toplam 30 ülkenin nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ının yaşadığı 854 kentsel bölgede aşırı sıcakların can kayıplarına etkisini titizlikle inceledi. Araştırmacılar, sıcaklık kayıtlarını ve geçmişte sıcaklık ile ölüm oranları arasında gözlemlenen ilişkiye dayalı gelişmiş modellemeleri kullanarak, 2000-2026 yıllarındaki yaz dönemlerinde her bir kentsel bölgede sıcaklara bağlı olarak beklenen fazladan ölümlerin sayısını tahmin etti. Uygulanan bu bilimsel yöntemin, ulusal sağlık otoritelerinin daha sonra yayımladığı resmi aşırı sıcaklık kaynaklı ölüm istatistikleriyle son derece tutarlı sonuçlar verdiği net bir şekilde görüldü.
Tarihi Rekor: 2000 Yılından Bu Yana Kaydedilen En Yüksek Can Kaybı
Buna göre, bilim insanları söz konusu 30 Avrupa ülkesinde bu yaz yaşanan kavurucu sıcaklara bağlı olarak 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini tahmin ediyor. Söz konusu can kayıplarının üçte ikisi fosil yakıtların kullanılmasından kaynaklanan antropojenik iklim değişikliğine bağlanıyor. Aşırı sıcaklar nedeniyle 2026 yazında yaşanan ölümler, 2000’den beri tutulan düzenli kayıtlardaki en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Karşılaştırma yapmak gerekirse, yüksek sıcaklar nedeniyle 2022 yılında 29 bin, 2003 yılında ise 28 bin ölüm meydana geldiği daha önce belirlenmişti. Bilim insanlarının paylaştığı tahminlere göre, bu devasa ölümlerin yaklaşık üçte biri özellikle 17 Haziran ile 1 Temmuz tarihleri arasındaki kritik dönemde gerçekleşti. Bu zaman aralığında, bölgenin tamamında günlük ortalama sıcaklıklar 1991-2020 normallerindeki ortalamayı 5 dereceden fazla aşarak halk sağlığı üzerinde yıkıcı bir baskı kurdu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Avrupa genelinde 2026 yazında yaşanan bu büyük insani kriz, iklim krizinin artık teorik bir tehdit olmaktan çıktığını ve doğrudan can alan acil bir eylem planı gerekliliğine işaret ettiğini kanıtlıyor. Uzmanlar ve ulusal sağlık otoriteleri, fosil yakıt emisyonlarının acilen azaltılmaması ve kentsel ısı adası etkisine karşı kapsamlı kentsel dönüşüm ve adaptasyon stratejilerinin devreye sokulmaması durumunda, önümüzdeki yıllarda çok daha büyük felaketlerin kaçınılmaz olacağı konusunda uyarıyor.
Kaynak: BirGün Manşet