İZMİR — Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilmek istenen tarım ürünleri, yüksek oranda tarım ilacı kalıntısı (pestisit) içermesi nedeniyle sınır kapılarından geri çevrilirken, Gıda Mühendisleri Odası Genel Başkanı İ. Uğur Toprak gıda denetimlerinin şansa bırakıldığını ve durumun doğrudan bir halk sağlığı tehdidi oluşturduğunu vurguladı.
- Bulgaristan sınırında yasal limitleri aşan pestisit nedeniyle 14,1 ton sofralık üzüm geri çevrildi.
- İhraç edilen salamura asma yapraklarında güvenli sınırların 130 ile 350 kat üzerinde kalıntı tespit edildi.
- GıdaMO Başkanı İ. Uğur Toprak, denetimlerin sadece ihracat kapısında değil, tarladan sofraya tüm süreçte yapılması gerektiğini belirtti.
Sınır Kapılarından Dönen Tarım Ürünleri ve Kronikleşen Pestisit Sorunu
Türkiye’den Avrupa Birliği (AB) ülkelerine ihraç edilmek üzere yola çıkan tarım ürünleri, yüksek oranda tarım ilacı kalıntısı (pestisit) taşıdığı gerekçesiyle Bulgaristan başta olmak üzere kritik sınır kapılarından sıklıkla geri çevriliyor. Son olarak Bulgaristan sınırında yaşanan gelişmeler, gıda güvenliği konusundaki denetim mekanizmalarını yeniden tartışmaya açtı. Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı (BFSA) tarafından 8 Ekim 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşılan resmi verilere göre, Türkiye’den gönderilen 14,1 ton yani toplam 2 bin 640 kasa sofralık üzüm, izin verilen azami pestisit kalıntı seviyelerini (MRL) aşması sebebiyle Avrupa Birliği pazarına alınmayarak sınırda durduruldu. Yaşanan bu olay, TMMOB’a bağlı Gıda Mühendisleri Odası (GıdaMO) tarafından titizlikle takip ediliyor. Konuyu Evrensel gazetesine değerlendiren GıdaMO Genel Başkanı İ. Uğur Toprak, Avrupa Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) bildirimlerine de yansıyan bu tablonun münferit bir vaka olarak değerlendirilemeyeceğini, aksine farklı tarihlerde de tekrarlayan kronik bir soruna işaret ettiğini net bir şekilde ifade etti.
İhraç Edilen Ürünlerde Güvenli Sınırların Yüzlerce Kat Üzerinde Kalıntı Tespiti
Sınır kapılarında yaşanan gıda güvenliği krizleri yalnızca sofralık üzüm vakasıyla sınırlı kalmıyor. Bulgaristan sınırında 14 ton sofralık üzümün yasal limitlerin üzerinde pestisit içerdiği gerekçesiyle geri çevrilmesinin hemen ardından, yine ihraç edilen salamura asma yapraklarında da son derece vahim sonuçlarla karşılaşıldı. Yapılan laboratuvar analizleri ve resmi incelemeler neticesinde, bu ürünlerde güvenli sınırların tam 130 kat ile 350 kat üzerinde kalıntı tespit edildiği ortaya çıktı. Tarım politikalarını ve gıda güvenliği denetimlerini Gıda Mühendisleri Odası olarak sürekli gündemde tutmaya ve kamuoyunu uyarmaya çalıştıklarını belirten GıdaMO Genel Başkanı İ. Uğur Toprak, bu durumun yaratığı tehlikenin boyutlarına dikkat çekti. Toprak, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu kritik ifadeleri kullandı: ‘Avrupa’ya ihraç edilen üründe kalıntı tespit edildiğinde sorulması gereken yalnızca bu ürünün neden geri çevrildiği değil, aynı üretim sürecinden çıkan ürünlerin ülkemizde nasıl denetlendiğidir. İhraç edilen ürünlerin sınırda takılması yalnızca ticari bir kayıp değil, doğrudan bir halk sağlığı skandalıdır.’
Gelişmeler ve Beklentiler
Gıda güvenliğinin yalnızca ürünün ihracat kapısında kontrol edilmesiyle ya da sınır iadelerinin ardından yapılan geçici açıklamalarla asla sağlanamayacağının altını çizen uzmanlar; yanlış tarım ilacı kullanımı, tavsiye edilen dozların aşılması ve uygun olmayan etken maddelerin seçilmesinin bu tehlikeli sonuçlara doğrudan yol açtığını değerlendiriyor. Bu bağlamda, hasat öncesi bekleme sürelerine uyulmasının hayati önem taşıdığı, tarladan sofraya kadar uzanan tüm gıda üretim ve denetim zincirinin şeffaf ve bilimsel esaslara göre yeniden yapılandırılması gerektiği resmi merciler ve meslek örgütleri tarafından öncelikli bir beklenti olarak dile getirilmektedir.
Kaynak: Evrensel