WASHINGTON — ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon) ile savunma sanayii devi Lockheed Martin, gelecek 10 yılı kapsayan ve en az 850 adet F-35 hayalet savaş uçağının üretimini güvence altına alan stratejik bir çerçeve anlaşmaya imza attı.
- ABD ordusu ve uluslararası müşteriler için 10 yılda en az 850 F-35 savaş uçağı üretilecek.
- Lockheed Martin, üretim programını desteklemek için kendi kaynaklarından 7 milyar dolar yatırım yapacak.
- Anlaşmanın kesinleşmesi ve teslimat takvimi ABD Kongresi’nin bütçe ve yetki onayına bağlı.
- Üretim kapasitesinin yılda 156 uçak seviyesinde sürdürülmesi hedefleniyor.
Ne Oldu? Pentagon ve Lockheed Martin Arasındaki 10 Yıllık Anlaşmanın Detayları
ABD Savaş Bakanlığı ile Lockheed Martin, uzun süredir üzerinde çalışılan ve savunma havacılık sektöründe büyük yankı uyandıran devasa bir ortaklığa resmiyet kazandırdı. Yapılan resmi açıklamalara göre taraflar, 10 yıl boyunca en az 850 adet F-35 savaş uçağının üretimini kapsayan dev bir çerçeve anlaşma açıkladı. Söz konusu bu tarihi anlaşma sadece ana gövde üretimini değil; aynı zamanda kritik yedek parça temini, kapsamlı modernizasyon faaliyetleri ve operasyonel bakım desteğini de içeriyor. Sadece ABD ordusunun envanterini güçlendirmekle kalmayacak olan bu plan, aynı zamanda program ortaklığı bulunan uluslararası müşterilerin siparişlerini de doğrudan bu çerçeve içerisine dahil ediyor. Lockheed Martin şirketinin mevcut üretim kapasitesini yılda 156 uçak seviyesinde istikrarlı bir şekilde sürdürmesi öngörülüyor. Şirket yönetimi, F-35 programını küresel ölçekte destekleyecek projeler için kendi öz kaynaklarından en az 7 milyar dolarlık devasa bir yatırım yapacağını kamuoyuna duyurdu. Yapılan kurumsal açıklamalarda, bu uzun vadeli üretim planlamasının temel amacının küresel tedarik zincirini güçlendirmek ve seri üretim sürecinde maliyetleri kalıcı olarak düşürmek olduğu vurgulandı.
Neden Şimdi? F-35 Programında Maliyet, Tedarik ve Kongre Süreci
Bu devasa çerçeve anlaşmanın zamanlaması ve finansal detayları, havacılık ve savunma ekonomisi açısından yakından takip ediliyor. İlginç bir şekilde, devasa büyüklükteki bu anlaşmanın toplam maliyeti ve uçak başına düşen birim fiyatı henüz resmi olarak açıklanmış değil. Lockheed Martin tarafından yapılan bilgilendirmede, kesinleşmiş sözleşme koşullarının, nihai fiyatlandırmanın ve bağlayıcı teslimat takviminin ancak ABD Kongresi’nin çok yıllı alım yetkisini resmi olarak vermesi ve gerekli ödenekleri onaylaması halinde netleşeceği duyuruldu. Pentagon ile şirketin kamuoyuyla paylaştığı bu metin, hukuki olarak nihai bir satın alma sözleşmesi niteliği taşımıyor; bunun yerine çok yıllı üretim ve lojistik destek için hazırlanan kapsamlı bir çerçeve taslağı olarak öne çıkıyor. ABD Kongresi’nin gerekli yasal yetkiyi ve bütçe ödeneğini sağlaması şart koşulduğundan, anlaşmanın nihai uygulama koşulları ve kesin takvimi henüz netleşmiş değil. Düşük görünürlük (stealth) teknolojisine sahip olan F-35 savaş uçağı, günümüzde ABD’nin yanı sıra çok sayıda müttefik ülkenin hava kuvvetlerinin omurgasını oluşturuyor. Hatırlanacağı üzere Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2019 yılında resmen F-35 ortak üretim programından çıkarılmıştı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte ABD Kongresi’nin atacağı adımlar ve bütçe onayları, 850 adet F-35’in üretim takvimini ve birim maliyetlerini kesinleştirerek küresel havacılık sektörünün yönünü belirleyecek en kritik eşik olmaya devam edecek.
Kaynak: Evrensel