LEFKOŞA — İngiliz yayın kuruluşu BBC’nin Rus milyarder Roman Abramoviç’in devasa servetinin Kıbrıs üzerinden gizlendiğine ilişkin küresel çapta ses getiren araştırmasının ardından, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) polisi resen harekete geçerek kapsamlı bir adli ve mali soruşturma başlattı; sahte belgeler, milyonlarca dolarlık vergi kaçakçılığı şüphesi ve dünyanın önde gelen denetim devlerinden Deloitte’un rolü titizlikle inceleniyor.
- BBC Panorama ve TBIJ’nin ortak araştırması, Güney Kıbrıs makamlarının harekete geçmesini tetikledi.
- Soruşturmanın merkezinde sahte belgeler, vergi kaçakçılığı iddiaları ve denetim şirketi Deloitte yer alıyor.
- 1999-2013 yılları arasında hazırlanmış, tarihleri geriye dönük değiştirilmiş 1000’den fazla şirket belgesi tespit edildi.
- Abramoviç’e ait Amiscan Investments şirketinin hesaplarında kaybolan 672 milyon dolarlık lüks varlıklar inceleniyor.
Küresel Medya Araştırmasının Ardından Başlayan Adli Süreç
Güney Kıbrıs polisi, Rus milyarder Roman Abramoviç’in milyarlarca dolarlık servetini gizlemek ve vergi ödemekten kaçınmak amacıyla Güney Kıbrıs Rum Yönetimi merkezli şirketleri kullandığı yönündeki iddiaları çok yönlü olarak incelemeye aldı. Rum basınından Philenews ve Kathimerini Kıbrıs’ın 21 Ekim tarihli haberlerine göre polis, BBC Panorama ile The Bureau of Investigative Journalism’in (TBIJ) 12 Ekim’de yayımladığı ortak araştırmanın ardından resen delil toplamaya başladı. Uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu sarsıcı gelişmelerin ardından başlatılan adli ve idari incelemenin yaklaşık 6 ay sürmesi bekleniyor. Soruşturmanın derinleşmesiyle birlikte, Akdeniz’in bu stratejik ada ülkesindeki finansal denetim mekanizmaları ve offshore yapılar bir kez daha küresel denetim otoritelerinin ve uluslararası basının radarına girdi.
Uluslararası Denetim Şirketi Deloitte ve Sahte Belge İddiaları
BBC Panorama ve TBIJ’nin sızdırılmış gizli şirket belgelerine dayandırdığı kapsamlı araştırmasında, dünyanın önde gelen uluslararası denetim şirketlerinden Deloitte’un GKRY şubesi ile daha sonra ondan ayrılan Meritservus’un, Abramoviç’in en az 10 milyar dolarlık devasa varlığını gizlemesine aktif olarak yardımcı olduğu ileri sürüldü. Araştırmacı gazeteciler, 1999-2013 yılları arasında hazırlanmış, tarihleri geriye dönük bilinçli olarak değiştirilmiş 1000’den fazla şirket belgesi tespit ettiklerini rapor etti. İddialara göre bu kritik belgeler, şirketlerin geçmişte fiilen gerçekleştirmediği ticari işlemleri yapılmış gibi göstererek varlıkların gerçek nihai sahipliğini maskelemek ve yasal vergi yükümlülüklerini azaltmak ya da tamamen ortadan kaldırmak için kullanıldı. Özellikle Deloitte’un bazı şüpheli şirket hesaplarını, söz konusu geriye dönük düzmece belgelere dayanarak onayladığı ve resmiyet kazandırdığı iddiaları, denetim sektöründe büyük bir etik ve hukuki tartışma başlattı.
Amiscan Investments Üzerinden Yürütülen Varlık Transferleri
Söz konusu araştırmanın en çok dikkat çeken ve somut kanıtlar sunan bölümlerinden biri, Rus oligark Roman Abramoviç’e ait olduğu bilinen Amiscan Investments şirketinin karmaşık mali hesaplarıyla ilgili detaylar barındırıyor. BBC’nin elde ettiği bulgulara göre, şirketin 2003 yılına ait taslak mali kayıtlarında süper yatlar, özel uçaklar, helikopterler ve yüksek değerdeki lüks gayrimenkuller dahil olmak üzere toplam 672 milyon dolarlık devasa bir varlık portföyü bulunuyordu. Ancak işin en çarpıcı yanı, bu yüksek değerli varlıkların daha sonra kamuoyuna ve resmi makamlara yayımlanan resmi hesaplarda hiçbir şekilde görünmemesiydi. Alanında uzman araştırmacılar, geçmiş tarihli ve tahrif edilmiş belgeler yardımıyla bu devasa varlıkların sahipliğinin GKRY merkezinden Britanya Virjin Adaları’ndaki gizli başka bir şirkete sorunsuz bir şekilde aktarılmış gibi gösterildiğini, böylece milyarlarca dolarlık servetin izinin kaybettirilmeye çalışıldığını ileri sürdü.
Gelişmeler ve Beklentiler
Güney Kıbrıs makamlarının başlattığı ve yaklaşık 6 ay sürmesi öngörülen bu kapsamlı soruşturma, adanın uluslararası finans merkezi imajı açısından kritik bir dönüm noktası oluşturuyor. Resmi süreç boyunca toplanacak delillerin, sadece Roman Abramoviç’in mal varlığı ağını deşifre etmekle kalmayıp, aynı zamanda adadaki denetim mekanizmalarının ve offshore yapıların uluslararası denetime açılması yönünde baskıları artırması bekleniyor. Küresel mali suçlarla mücadele otoriteleri ve Avrupa’daki yasal düzenleyiciler, Güney Kıbrıs polisinin yürüteceği bu tarihi tahkikatın sonuçlarını yakından takip ediyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika