VAN — 23 Ekim ve 9 Kasım 2011 tarihlerinde yaşanan yıkıcı Van depremlerinin üzerinden tam 15 yıl geçmesine rağmen kentin yapı stoğundaki tehlike güncelliğini koruyor. Resmi verilere göre, kent genelinde yıkım kararı verilen 48 bin 689 yapının yalnızca 25 bin ile 28 bin arasındakinin yıkımı tamamlanabildi. Geriye kalan binaların durumu belirsizliğini korurken, uzmanlar Van’ın depreme hazırlık konusunda sınıfta kaldığını ve mevcut yapıların yüzde 50’sinden fazlasının risk altında olduğunu vurgulayarak acil eylem çağrısında bulundu.
- Van depremlerinin üzerinden geçen 15 yılda, yıkım kararı verilen her iki binadan birinin riskli olduğu resmi olarak belirlendi.
- Yıkım kararı alınan 48 bin 689 yapıdan sadece 25 bin ila 28 bininin yıkımı tamamlandı, binlerce yapının akıbeti ise bilinmiyor.
- TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Van Şube Başkanı Yakup Ebiri, kentin sadece yüzde 10 oranında depreme hazır olduğunu açıkladı.
- TMMOB Van İl Koordinasyon Kurulu, afetlere hazırlığın ertelenemez bir sorumluluk olduğunu belirterek bilimsel yöntemlerle yapı stoğunun İncelenmesini talep etti.
Yıkım Kararı Verilen Yapıların Yarısı Duruyor: 15 Yıllık Bilinmezlik
Tarihsel sürece bakıldığında, Van depremlerinin yarattığı büyük yıkımın izleri aradan geçen 15 yıla rağmen silinemedi. Konutlardan altyapıya, kent planlamasından sosyal yaşam alanlarına kadar birçok alanda değişim yaşanmasına rağmen depreme hazır bir kent inşa edilemediği net bir şekilde ortaya çıktı. BirGün’ün derlediği bilgilere göre, kentte yıkım kararı verilen 48 bin 689 yapıdan sadece 25 bin ila 28 bininin yıkımı gerçekleştirilebildi. Geriye kalan binaların yıkılıp yıkılmadığı konusunda ise yetkililerin elinde net bir veri bulunmuyor. Bu durum, olası yeni bir afet anında karşılaşılabilecek riskin boyutlarını gözler önüne seriyor.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Van Şube Başkanı Yakup Ebiri, yaptığı değerlendirmede kentin mevcut durumu hakkında çarpıcı bir tablo çizdi. Ebiri, Van’ın depreme hazırlık noktasında sadece yüzde 10’luk bir seviyede bulunduğunu belirterek şu uyarılarda bulundu: ‘Van genelindeki yapıların yüzde 50’sinden fazlası riskli konumdadır. Çok acil bir şekilde yapı stoku envanteri çalışmamızı ilerletmemiz gerekiyor.’ Aradan geçen 15 yıllık zaman zarfında konteyner kentlerde ve zorlu şartlarda yaşam mücadelesi veren Naif Polat gibi binlerce depremzede ise yaşanan acıların ve afetin izlerinin hâlâ hafızalardan silinmediğini ifade ediyor.
TMMOB’dan Kritik Uyarı: ‘Afetlere Hazırlık Ertelenemez’
Depremin 15. yıl dönümünde TMMOB Van İl Koordinasyon Kurulu tarafından kapsamlı bir anma ve değerlendirme programı düzenlendi. Programda konuşan Mimarlar Odası Van Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Ortakçı, afet yönetimi konusunda stratejik uyarılarda bulundu. Ortakçı açıklamasında, “Afetlere hazırlık, deprem sonrasında müdahale etmekten ibaret değildir. Asıl sorumluluk, afet gerçekleşmeden önce başlar” dedi.
Kentteki risklerin artık görmezden gelinemeyeceğini belirten Ortakçı, yapılması gerekenleri şu maddelerle sıraladı: Kentin deprem riskleri bilimsel yöntemlerle değerlendirilmeli, yapı stoku düzenli olarak incelenmeli, riskli yapılar acilen tespit edilmeli ve gerekli güçlendirme çalışmaları gecikmeden hayata geçirilmelidir. Ayrıca afet toplanma alanlarının korunması gerektiğinin altını çizen Ortakçı; ulaşım, altyapı ve geçici barınma planlarının da güncel tutulmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. Ortakçı, “Çağrımız açıktır: Afetlere hazırlık ertelenemez” diyerek yerel ve merkezi yönetimleri göreve çağırdı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Van depreminin 15. yıl dönümünde meslek odalarının ve uzmanların yaptığı bu kritik uyarılar, kentsel dönüşüm ve afet hazırlık süreçlerinin hızlandırılması gerektiğinin altını bir kez daha çizdi. Yıkım kararı verilen binaların akıbetinin netleştirilmesi, riskli yapı stokunun envanterinin çıkarılması ve bilimsel temelli kentleşme politikalarının hayata geçirilmesi, Van halkının gelecekteki olası afetlerden korunması için en acil zorunluluk olarak ön duruyor.
Kaynak: BirGün Manşet