ANKARA — Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın Eylül 2026 gıda fiyatları endeksi sonuçlarına göre, enflasyonun halkın mutfağındaki yıkıcı etkisi derinleşmeye devam ediyor. Açıklanan son verilere göre, eylül ayında gıda fiyatları yüzde 2,7 oranında artış gösterirken, yıllık bazdaki artış yüzde 52,3 seviyesine ulaştı. Araştırma, gıda fiyatlarının kesintisiz olarak 76 aydır hiç düşmediğini ve 2021 yılında yalnızca 100 liraya dolan temel gıda sepetinin bugün 2 bin 343 liraya çıktığını ortaya koydu.
- Eylül 2026’da gıda fiyatları aylık bazda yüzde 2,7, yıllık bazda ise yüzde 52,3 oranında arttı.
- Gıda fiyatlarında 76 aydır aralıksız süren artış, 2021’den bu yana toplamda yüzde 2 bin 243’lük devasa bir yükseliş kaydetti.
- Kamu çalışanlarının maaşları aynı beş yıllık dönemde yüzde 1 bin 292 artarken, alım gücü gıda enflasyonu karşısında yüzde 40,6 oranında eridi.
- Ekmekten ete, sebzeden meyveye kadar tüm gıda harcama gruplarında eylül ayında eş zamanlı ve dikkate değer fiyat artışları yaşandı.
Mutfağın Ateşi Sönmüyor: 76 Aylık Kesintisiz Artış Serisi
Türkiye’nin en temel ekonomik sorunlarından biri olan gıda enflasyonu, dar ve sabit gelirli vatandaşların bütçesini tehdit etmeyi sürdürüyor. Ekonomi Servisinin aktardığı bilgilere göre, Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR, en fazla tüketilen 64 temel gıdayı baz alarak hazırladığı gıda sepeti üzerinden Eylül 2026 gıda fiyatları endeksi sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Araştırma verilerine göre, ağustos ayında yüzde 0,5 olarak kaydedilen aylık artış hızı, eylülde yüzde 2,7’ye tırmandı. KAMUAR, bu veriler ışığında gıda fiyatlarının tam 76 aydır aralıksız olarak bir önceki aya göre artış eğilimini sürdürdüğünü ve fiyatlarda hiçbir gerileme yaşanmadığını vurguladı. Araştırma, Eylül 2021’den Eylül 2026’ya kadar geçen beş yıllık kritik dönemde gıda fiyatlarındaki toplam patlamanın yüzde 2 bin 243 oranına ulaştığını net bir şekilde gözler önüne serdi. Bu kapsamda, Eylül 2021’de sadece 100 liraya satın alınabilen standart bir gıda sepetinin, aradan geçen beş yılın ardından bu yıl eylül ayında 2 bin 343 liraya mal olduğu kayıtlara geçti.
Maaşlar Eridi: Kamu Çalışanının Alım Gücü Yüzde 40,6 Azaldı
Gıda fiyatlarındaki önlenemez tırmanış ile çalışanların ücret artışları arasındaki makas her geçen gün daha da açılıyor. Aynı beş yıllık dönemde kamu çalışanlarının maaş ve ücretlerindeki artışın yalnızca yüzde bin 292’de kaldığı belirtilen araştırmada, ekonomik dengesizliğin boyutu açıkça gözler önüne serildi. Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanı ücreti, Temmuz 2026’da yapılan zamlarle birlikte ancak bin 392 liraya çıkabildi. Gıda fiyatlarının artmaya devam ettiği, buna karşın maaş ve ücretlerin yıl sonuna kadar sabit kalacağı göz önüne alındığında, ücretlilerin alım gücünün gıda fiyatlarına karşı reel olarak yüzde 40,6 oranında eridiği kaydedildi. Araştırma sonuçlarına göre, 2021 yılında bir maaşıyla bir gıda sepetini eksiksiz alabilen bir kamu çalışanı, bugün aynı maaşıyla bu sepetin en fazla yüzde 59,4’ünü tezgahlarda bırakarak evine dönebiliyor.
Tüm Harcama Gruplarında Eş Zamanlı Fiyat Artışları
Eylül ayında gıda harcama gruplarının tamamında yukarı yönlü fiyat hareketliliği yaşandı. Temel mutfak ihtiyaçları olan ekmek, pirinç, un ve bulgur fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0,3 oranında artış gösterirken; dar gelirli vatandaşların tüketmekte zorlandığı et ve balık grubunda yüzde 3,4’lük bir artış gerçekleşti. Toplumun her kesimini yakından ilgilendiren süt, süt ürünleri ve yumurta grubunda fiyatlar yüzde 1,1 oranında yükselirken, margarin ve sıvı yağ fiyatlarındaki artış yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşti. Mevsim geçişlerinin ve tarımsal maliyetlerin de etkisiyle meyve fiyatları yüzde 4,6, taze sebze fiyatları ise yüzde 4,9 oranında zamlandı. Bakliyat fiyatlarında da yukarı yönlü hareketliliğin sürdüğü ifade edildi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Gıda fiyatlarındaki bu önlenemez tırmanış ve 76 aydır süren kesintisiz artış trendi, önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadele politikalarının ve sabit gelirlilerin alım gücünü korumaya yönelik sosyal destek mekanizmalarının acilen gözden geçirilmesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Yıl sonuna kadar maaşlarda herhangi bir iyileştirme yapılmayacak olması, milyonlarca çalışanın ve emeklinin mutfak harcamalarındaki kısıntıları derinleştireceği yönündeki kaygıları artırıyor.
Kaynak: BirGün Manşet