İZMİR — Türkiye’nin gözde turizm merkezlerinden İzmir’in Çeşme ilçesinde, yalnızca dünyada iki yerde yetişen ve coğrafi işaret tesciline sahip damla sakızı ağaçlarında hasat heyecanı tüm hızıyla yaşanırken, ürünün kilogram fiyatının 45 ile 50 bin lira arasında değiştiği açıklandı.
- Damla sakızının kilogram fiyatı 45 bin ile 50 bin lira arasında alıcı buluyor.
- Türkiye’de yalnızca Çeşme’de, dünyada ise sadece Çeşme ve Sakız Adası’nda endemik olarak yetişiyor.
- Cumhuriyet döneminde sayıları bine kadar düşen ağaç sayısı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve üreticilerin ortak projeleriyle 5 yılda 50 bine ulaştı.
- Hasat süreci temmuz başındaki çizim işlemiyle başlayıp eylül ortasında toplama ve ardından aralık ayına kadar süren temizlik aşamalarıyla devam ediyor.
Çeşme’de Damla Sakızı Hasadı Nasıl Yapılıyor?
İzmir’in Çeşme ilçesinde coğrafi işaretli damla sakızı ağaçlarında hasat heyecanı sürerken, süreç oldukça zahmetli ve titiz bir takvimi gerektiriyor. Sakız ağaçlarında çizim işlemi her yıl temmuz ayının başında başlıyor. Çizilen ağaçlardan sızan reçine damlaları, eylül ayının ortalarına kadar ağaçların dibinden tek tek toplanıyor. Ağaçlar çizildikten sonra yaklaşık 2 ila 2 buçuk ay boyunca bu çiziklerden damla akışı devam ediyor. Eylül ortalarına kadar bunların kurumasını bekleyen üreticiler, eylül ortalarında damla sakızları düştüğü yerde kuruyarak toplanmaya hazır hale geldiğinde sahaya iniyor. Temmuz ayında başlayan bu süreç eylülün ortaları gibi sona eriyor ve sakızlar toplanıyor. Ondan sonra evlerde temizlik aşaması başlıyor. Yaklaşık 1-1 buçuk aylık bir sürede, aralık ayına kadar ham sakızların temizlenme süreci titizlikle gerçekleştiriliyor. Toplanan damlalar, işçiler tarafından temizlenip sonrasında gıda, kozmetik, ilaç sanayi gibi çeşitli sektörlerde kullanılmak üzere hazırlanıyor. Tüm bu emek ve üretim maliyetleri sonucunda damla sakızının 1 kilogramı 45 ile 50 bin lira arasından alıcı buluyor.
Damla Sakızı Neden Bu Kadar Değerli ve Sadece Nerede Yetişiyor?
Damla sakızının coğrafi işaretli bir ürün olduğunu ve yalnızca Çeşme ile Sakız Adası’nda yetiştiğini belirten üretici Hasan Ege Tütüncüoğlu, ürünün benzersiz özelliklerine dikkat çekiyor. Tütüncüoğlu, “Bizim bölgemize has endemik bir bitkidir. Damla sakızının birçok faydası var. Dolayısıyla ağaç da çok değerli bir ürün üretiyor. Sadece bu bölgede yetişiyor olması da onu çok değerli kılıyor” diyerek ürünün nadirliğini vurguluyor. Yaklaşık 5 yıl öncesine kadar, Cumhuriyet Dönemi’nde sakız ağaçlarının maalesef yok olduğunu ve sayıların bine kadar düştüğünü ifade eden Tütüncüoğlu, 2020 yılından itibaren hem üreticilerin hem de Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ortak çalışmalarıyla, son 5 yıl içerisinde Çeşme’de yaklaşık 50 bin sakız ağacının yeniden toprakla buluştuğunu müjdeliyor. Çeşme’de yaklaşık bin dönümlük bir alanda sakız üretiminin yapıldığını ifade eden Tütüncüoğlu, arazilerin kıymetine de değinerek, “Çeşme’de arazi bulmak çok zor. Burası bir turizm bölgesi ve araziler kıymetli. Sakız ağacı dikmek için yer bulmakta zorlanıyoruz” diyerek üreticilerin yaşadığı mekânsal zorlukları da gözler önüne seriyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Gelecek dönemde üretim alanlarının artırılması ve endemik türün korunması amacıyla bakanlık destekli projelerin sürmesi bekleniyor. Kilosu 45 ile 50 bin lira arasında değişen bu stratejik ürün, hem yerel ekonomiye can suyu olmaya hem de gıda, kozmetik ve ilaç sanayisindeki kritik rolünü sürdürmeye devam edecektir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika