ANKARA — Türkiye’nin içinden geçmekte olduğu olağandışı siyasi ve ekonomik süreçlerin gölgesinde, basın üzerindeki baskılar ve ‘Fon Soygunu’ depreminin yarattığı sarsıntılar sürerken, siyasal tarihte eşine az rastlanır devrim niteliğinde bir demokratikleşme süreci yaşanıyor. Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) ‘Butlan’ kararıyla ele geçirilmesi sonrasında kurulan Yeni Parti, il başkanlıklarından başlayarak parti içi yönetici seçimlerini delege sistemini ortadan kaldırarak ve yüzde 75’i aşan katılımlarla tamamladı.
- Fon Soygunu depremi ve ekonomi kurumlarındaki sarsıntılar, dinsel kavramlar ve hukuk dışı ilkelliklerle açıklanmaya çalışılıyor.
- Basın üzerindeki yoğun baskılar ve kamuoyunun göz ardı ettiği ‘Büyük Uyanış’ halk hareketi ilk meyvelerini veriyor.
- Yeni Parti, delege uygulamasına başvurulmadan, aracısız ‘doğrudan demokrasi’ ilkesiyle il başkanlığı seçimlerini tamamladı.
- Ağır yoksullaşma koşullarında aidat ödeyen ve bağış yapan üyelerin, yerel ve genel seçimlerde tüm adayları doğrudan seçmesi talep ediliyor.
Ne Oldu? Fon Soygunu Gölgesinde Büyük Uyanış ve Siyasi Kriz
Yine olağandışı günlerden geçiliyor. Özellikle ‘Fon Soygunu’ depreminin ülkenin ekonomi kurumlarının tepelerini çökertmesinin etkileri dinmiyor. Üstelik bu büyük, görülmedik, asırlık soygun, bir taraftan hiç olmaması gereken haram-helal gibi dinsel kavramlarla açıklanmak isteniyor; bir taraftan da “çalan gönlünden ne koparsa yerine koysun ve kurtulsun” gibi, paketlenip hukuk dışı ilkelliklerle sarılıyor. Yine bugünlerde, basın-yayın üzerindeki baskıların yoğunlaştığı, bu nedenle de hak ettiği ölçüde üzerinde durulmadığı; diğer kamuoyu oluşturan geniş çevrelerce göz ardı edilerek adeta görmezden gelindiği çok büyük bir “demokratikleşme devrimi” yaşama geçiyor. CHP’nin Butlan ile ele geçirilmesi sonrasında Yeni Parti’nin kurulmasını gerçekleştiren, bu köşede ‘Büyük Uyanış’ dediğim halk hareketi ilk meyvelerini veriyor. Asıl üzerinde durulması gereken bu büyük demokratikleşme sürecidir.
Neden Şimdi? Delegesiz Doğrudan Demokrasi ve İlçe Seçimleri Nasıl İşledi?
İlk adım atıldı; Yeni Parti, bugünlerde il başkanlıklarından başlayarak parti içi yönetici seçimlerini, tam bir demokrasi şenliği olarak tamamlıyor. Bu seçimler, ülkenin demokratikleşmesi açısından çok önemli, devrim niteliğinde bir ilk olarak kayda geçirilmelidir. Çünkü örgüt içi seçimler ile Yeni Parti, kuruluşunun çok sağlam bir demokrasi temelini yaşama geçiriyor; üyeler, birkaç yerde tek aday çıkmasına aldırmadan yüzde 75’leri aşan çok yoğun bir katılımla parti yönetimlerini seçiyor. Örgüt içi seçimler, birçok sorunu içinde barındıran “delege” uygulamasına başvurulmadan gerçekleştiriliyor. Türkiye, siyasal tarihinde ve hiçbir partide görülmeyen çok önemli bir ilk başarıyor; Parti içinde aracısız ya da “doğrudan demokrasi” yaşama geçiyor. Bu yöntemle üyeler, siyaset mekanizmalarına doğrudan dahil olma şansı yakalıyor.
Kimi Nasıl Etkileyecek? Üyelerin Doğrudan Aday Seçme Yetkisi ve Kontenjan Tartışmaları
Yöneticilerini seçen üyelerin, bundan sonra, gerek yerel, gerekse genel seçimlerde parti adaylarının TAMAMINI seçmesi, doğaldır. Üyeler, kazandıkları deneyim, birikim ve bilinç ile adayları doğrudan seçmelidir; bu artık tartışılmaz ve kaçınılmazdır. Ağır yoksullaşma günlerinde üyelik ödentisi ödeyen ve çoğu örneğinde bunu çok aşan bağışıyla Yeni Parti üyesi, ayrıca, bunu hak ediyor. Önemli bir nokta daha var; özellikle milletvekili adaylarının bir kısmının saptanmasının “kontenjan” adı altında genel başkan ve veya merkez yönetimlerine bırakılması uygulamasından da mutlaka vazgeçilmesi gerekmektedir. Bu durum, tabanın iradesinin tam anlamıyla meclise ve yerel yönetimlere yansımasının önündeki en büyük engellerden biri olarak değerlendirilmektedir.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte, Türkiye siyasetinde ezberleri bozan bu doğrudan demokrasi hareketinin diğer siyasi partilere de ilham vermesi ve delege sisteminin tamamen tartışmaya açılması bekleniyor. Yeni Parti’nin başlattığı bu uygulama, parti içi demokrasinin standartlarını yükseltirken, gelecekteki seçim yasası tartışmalarında da temel referans noktalarından biri haline gelecektir.
Kaynak: BirGün Manşet