İSTANBUL — Heyet Tahrir el Şam (HTŞ) yönetimi altındaki Suriye’de, 2025-2026 eğitim öğretim yılı için hazırlanan yeni ders kitaplarında yakın tarih anlatımı kökten değiştirildi. Evrensel’in aktardığı bilgilere göre, geçmişte ‘Osmanlı işgali’ olarak nitelendirilen dönem artık ‘Osmanlı yönetimi’ olarak anılırken, ‘Büyük Arap İsyanı’ tanımı da müfredattan çıkarıldı.
- 2025-2026 eğitim öğretim yılı ders kitaplarında Osmanlı dönemine dair ifadeler yumuşatıldı.
- Eski müfredattaki ‘Osmanlı işgali’ tanımı, yeni kitaplarda ‘Osmanlı yönetimi’ şeklinde değiştirildi.
- 1916-1918 yılları arasındaki ‘Büyük Arap İsyanı’ terimi kaldırılarak ‘Hüseyin bin Ali’nin isyan hareketi’ ifadesi benimsendi.
- Cihatçı HTŞ yönetimi daha önce de evrim teorisini müfredattan çıkarmış ve ‘şehit’ kavramını yeniden tanımlamıştı.
Ne Oldu? HTŞ’nin Yeni Müfredatında Hangi Değişiklikler Yapıldı?
Cihatçı Heyet Tahrir el Şam (HTŞ) yönetimindeki Suriye’de hazırlanan 2025-2026 eğitim öğretim yılı ders kitaplarında, yakın tarihe ilişkin anlatımlarda kapsamlı bir değişikliğe gidildi. Yeni basım kitaplarda, Osmanlı dönemine ve Arap isyanlarına dair ifadelerin yumuşatıldığı ve bazı kavramların yeniden düzenlendiği net bir şekilde görüldü. Eski dönem ders kitaplarında Şerif Hüseyin liderliğinde gerçekleşen 1916-1918 yılları arasındaki süreç ‘Büyük Arap İsyanı’ olarak adlandırılırken, bu hareketin amacının ‘Arap topraklarını Osmanlı işgalinden ve İttihatçı Türklerin yönetiminden kurtarmak’ olduğu ifade ediliyordu. Yeni dönem ders kitaplarında ise ‘Büyük Arap İsyanı’ terimi tamamen çıkarılarak bu süreç ‘Hüseyin bin Ali’nin isyan hareketi’ olarak tanımlandı. Hareketin hedefi ise ‘Arap topraklarını Osmanlı Devleti’nden koparmak’ şeklinde aktarıldı. Ayrıca geçmiş müfredatta Osmanlı’nın bölgedeki hakimiyeti ‘Osmanlı işgali’ olarak nitelendirilirken, yeni kitaplarda bu tanım ‘Osmanlı yönetimi’ olarak değiştirildi. ‘Arap Uyanışı’ hareketi hakkındaki bölümlerin ise ‘Araplar’ın milli uyanışı bahanesi’ açıklamasıyla düzenlenmesi dikkat çekti. Öte yandan, cihatçı HTŞ’nin ülkede yönetimi ele geçirdikten sonra yaptığı ilk icraatlerden biri evrimi müfredattan çıkarmak ve ‘şehit’ kavramını yeniden tanımlamak olmuştu.
Neden Şimdi? Tarih Anlatısındaki Bu Dönüşümün Arka Planı Nedir?
Suriye’de siyasi ve idari yapının tamamen değişmesiyle birlikte, eğitim politikaları da yeni iktidarın ideolojik perspektifine göre şekillendirilmektedir. HTŞ yönetiminin iktidarı ele geçirmesinin ardından eğitim sisteminde seküler unsurların tasfiye edilmesi ve yeni bir resmi tarih yazımının oluşturulması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, geçmişte Osmanlı İmparatorluğu’na yönelik kullanılan sert ve olumsuz nitelendirmelerin (‘işgal’ gibi) yerine daha nötr ya da farklı bir siyasi perspektifi yansıtan (‘yönetim’ gibi) kavramların tercih edilmesi, yeni dönemin ideolojik kodlarını ele vermektedir. 2025-2026 eğitim öğretim yılı için hazırlanan ders kitaplarındaki bu revizyonlar, bölgedeki güç dengelerinin ve tarihsel algı yönetiminin eğitim kurumları aracılığıyla nasıl yeniden üretildiğini gözler önüne sermektedir.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte, HTŞ yönetiminin eğitim alanındaki bu radikal değişimlerinin yerel halk, muhalif kesimler ve uluslararası kamuoyu tarafından nasıl karşılanacağı yakından takip ediliyor. Uzmanlar, müfredattaki bu ideolojik ve tarihi dönüşümlerin yeni nesillerin kimlik inşasında kalıcı etkilere yol açabileceğini belirtirken, eğitim materyallerindeki benzer revizyonların önümüzdeki dönemde de devam etmesinin muhtemel olduğunu vurguluyor.
Kaynak: Evrensel