HATAY — Tosyalı Holding’in Hatay’ın Erzin ilçesinde hayata geçirmeyi planladığı 22.2 milyar liralık dev liman projesi, deniz ekosistemini ve canlı yaşamını tehdit eden devasa dolgu ve tarama planlarıyla tartışmaların odağına yerleşti.
- Burnaz kıyılarında yaklaşık 64 hektarlık deniz alanı tamamen doldurulacak.
- Deniz tabanından tam 21 milyon metreküp malzeme çıkarılarak derinlik 20 metreye düşürülecek.
- 1.96 milyon metrekarelik devasa tarama sahasından yalnızca beş sediman numunesi alınması soru işaretleri yarattı.
- Proçeye ilişkin kritik İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı 19 Kasım’da gerçekleştirilecek.
Devasa Deniz Dolgusu ve 22 Milyarlık Yatırımın Detayları
Kamuoyunda AKP’ye yakınlığıyla sıkça anılan Fuat Tosyalı’nın yönetim kurulu başkanı olduğu Tosyalı Holding, Hatay’ın Erzin ilçesinde çok büyük maliyetli ve kapsamlı bir projeye imza atmaya hazırlanıyor. Tosyalı Denizcilik ve Liman İşletmeciliği AŞ tarafından Aşağıburnaz Mahallesi Burnaz mevkisinde yapılması planlanan liman projesinin toplam maliyetinin 22.2 milyar lira olduğu açıklandı. Projeye resmiyet kazandırmak ve onay süreçlerini tamamlamak amacıyla hazırlanan ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) raporu, projenin doğaya vereceği zararları bir kez daha gözler önüne serdi. ÇED raporundaki verilere göre, toplam 1 milyon 184 bin metrekarelik devasa proje alanının 636 bin 555 metrekaresi doğrudan deniz dolgusu ile oluşturulacak. Burnaz kıyılarında yaklaşık 64 hektarlık deniz alanı doldurularak karaya dönüştürülecek. Bununla da kalınıp limana büyük tonajlı gemilerin yanaşabilmesi için deniz tabanı 20 metre derinliğe kadar taranacak.
Kapasite Artışı ve Çarpıcı Numune Çelişkisi
Planlanan liman projesinin ekonomik boyutu kadar lojistik kapasitesi de dikkat çekici büyüklüğe sahip. Tesiste yıllık 15 milyon ton cevher ve kuru yük elleçleme kapasitesi ile yaklaşık 250 bin ton akaryakıt depolama kapasitesi hedefleniyor. Ayrıca limana tam 200 bin DWT’ye kadar dev gemilerin yanaşabileceği altyapı kurulacak. Proje kapsamında konteyner terminalleri, akaryakıt terminalleri ve geniş kuru yük stok alanları da inşa edilecek. Ancak ÇED raporunda yer alan teknik detaylar bilim insanlarının ve çevrecilerin sert tepkisine neden oldu. Raporda yer alan numune alma tablosuna göre, 1 milyon metrekareyi aşan tarama alanlarında en az 15 yüzey sedimanı numunesi alınması, alan genişledikçe bu sayının mutlaka artırılması gerekiyor. Buna karşılık, yaklaşık 1.96 milyon metrekarelik devasa tarama sahasından yalnızca beş numune alındığı ortaya çıktı. Rapor, analiz sonuçlarının sınır değerleri aşmadığını iddia etse de, alınan numune sayısı ile aynı rapordaki asgari örnekleme tablosu arasındaki devasa çelişki yetkililerce açıklanmadı.
Ekosistem Tehdidi ve 21 Milyon Metreküp Malzemenin Akıbeti
Projenin en tahrip edici yönlerinden biri de dip taramasıyla çıkarılacak yaklaşık 21 milyon metreküp malzemenin bertaraf süreci olacak. 196 hektarlık deniz tabanından çıkarılacak bu malzemenin öncelikle karada değerlendirilmesi, bunun mümkün olmaması durumunda ise doğrudan denize boşaltılması öngörülüyor. Olası bir deniz dökümü için ise yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki İskenderun A-13 boşaltım alanı resmi raporda gösterildi. Hazırlanan ÇED raporunun kendi içinde dahi deniz canlılarının yaşayacağı yıkımı kabul ettiği görüldü. Raporda, dolgu ve tarama işlemleri sırasında bölgedeki balıkların, bentik omurgasızların ve hassas alglerin kesin olarak zarar göreceği açıkça kabul ediliyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Tüm bu tartışmaların ve ekolojik risklerin gölgesinde kalan projeye ilişkin İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK), 19 Kasım’da kritik bir toplantı gerçekleştirecek. Çevre örgütleri, yerel halk ve uzmanlar, deniz ekosistemini onarılamaz şekilde tahrip etmesi beklenen bu projeye karşı resmi süreçleri yakından takip ederken, komisyondan çıkacak karar şimdiden büyük bir merakla bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika