NEW YORK — Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yaptığı kritik açıklamada, İran’ın beyan ettiği 440 kilogram yüksek zenginleştirilmiş uranyumun denetimi için tesislere acilen erişim izni verilmesini talep ederek bunun yasal bir yükümlülük olduğunu vurguladı.
- UAEA Başkanı Rafael Grossi, BMGK oturumunda İran’ın nükleer programına ilişkin flaş açıklamalarda bulundu.
- İran’ın beyan ettiği 440 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun durumu endişe yaratıyor.
- Bölgedeki askeri saldırılar nedeniyle Haziran 2025’te çekilen müfettişler aylardır geri dönmeyi bekliyor.
- UAEA ile İran arasındaki güvence sorunlarının 5 yılı aşkın süredir çözülemediği bildirildi.
5 Yıllık Güvence Krizi ve 440 Kiloluk Uranyum Stoğu
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) “Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi” başlıklı kritik oturumunda İran’ın nükleer programına dair çarpıcı bilgileri kamuoyuyla paylaştı. Grossi, Tahran yönetiminin daha önce resmi olarak beyan ettiği 440 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun mevcut durumunu teyit etmek ve güvenilirliği sağlamak amacıyla nükleer tesislere derhal erişim sağlanması gerektiğini belirtti. UAEA ile Tahran yönetimi arasındaki güvence sorunlarının 5 yılı aşkın bir süredir çözüme kavuşturulamadığına dikkat çeken Grossi, denetim süreçlerinin tıkandığını ve bu durumun küresel güvenlik açısından risk oluşturduğunu ifade etti. Beyan edilen 440 kilogramlık devasa uranyum stokunun uluslararası toplum ve ajans nezdinde ciddi bir endişe kaynağı olmaya devam ettiğini yineleyen Grossi, Tahran yönetimine net bir dille seslenerek, İran’ı güvenlik önlemleriyle ilgili soru işaretlerini acilen açıklığa kavuşturmaya davet etti. Ajansın ilgili tüm tesis ile malzemeleri yerinde doğrulayabilmesi için ihtiyaç duyduğu tam erişimin sağlanmasının şart olduğunu belirten Grossi, bunun Tahran’ın uluslararası hukuki bir yükümlülüğü olduğunun altını çizdi.
Askeri Saldırılar ve Çekilen Müfettişlerin Durumu
Bölgede yaşanan jeopolitik ve askeri gelişmelerin nükleer denetimleri doğrudan sekteye uğrattığını vurgulayan UAEA Başkanı Rafael Grossi, sahadaki güvenlik krizine dikkat çekti. Grossi, ‘Haziran 2025’te askeri saldırıların başlamasıyla Ajans, İran’daki doğrulama faaliyetlerini sürdüremedi. Güvenlik gerekçesiyle ay sonunda tüm müfettişlerimizi çekmek zorunda kaldık. Müfettişlerimiz aylardır geri dönmeye hazır bekliyor’ diyerek sahadaki tıkanıklığı özetledi. İran’ın denetimler için gerekli operasyonel bilgi ve fiziksel erişimi sağlamadığını belirten Grossi, bu tablonun tek istisnasının ise Buşehr Nükleer Santrali olduğunu kaydetti. Grossi, Buşehr’deki kullanılmış yakıtın transferi sürecinde Tahran yönetiminin ajansla yapıcı ve işbirlikçi bir tutum yürüttüğünü ekleyerek, bu işbirliğinin diğer tesisler için de örnek teşkil etmesi gerektiğini belirtti. Öte yandan, bağımsız gazetecilik vurgusuyla ajansın ve medya kuruluşlarının aktardığı bu son dakika gelişmeleri, okuyuculara en güncel haliyle ulaştırılırken, platformun mobil uygulamaları ve iletişim kanalları üzerinden de anlık olarak takip edilmeye devam ediyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Uluslararası toplumun ve UAEA’nın gözü şimdi Tahran yönetiminden gelecek yanıta çevrilmiş durumda. 440 kilo yüksek zenginleştirilmiş uranyumun akıbetini netleştirmek ve bölgedeki tansiyonu düşürmek adına müfettişlerin tesislere dönüşü için diplomatik ve yasal baskıların önümüzdeki günlerde daha da artması bekleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet