İstihdamda ‘Başarı’ Büyüsü Bozuldu: Geniş Tanımlı İşsizlik 13 Milyona Dayandı

İSTANBUL — Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı eylül ayı Hanehalkı İşgücü Araştırma verileri, ekonomi yönetiminin programındaki en önemli başarı göstergesi olarak sunduğu işsizlikteki düşüş trendinin tersine döndüğünü gözler önüne serdi. Havva Gümüşkaya’nın haberine göre, dar tanımlı işsizlik son yedi ayın en yüksek seviyesine ulaşıp yüzde 8,4’e tırmanırken, geniş tanımlı işsiz sayısı ise 13 milyona dayandı; özellikle kadınlardaki geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 40,4 gibi kritik bir eşiği aştı.

Resmi Verilerdeki ‘Başarı’ İllüzyonu Nasıl Kırıldı?

Hükümetin ekonomi programının temel başarı kriterlerinden biri olarak lanse ettiği işsizlikteki düşüş serisi nihayet sona erdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Eylül dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırma sonuçları, piyasadaki gerçek tabloyu tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Araştırma verilerine göre, 15 yaş ve üzerindeki işsiz sayısı eylül ayında bir önceki aya kıyasla tam 198 bin kişi artış göstererek 2 milyon 967 bin kişiye ulaştı. Bununla birlikte, dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4 seviyesine yükseldi. Böylece, ekonomik yönetim tarafından programın en büyük başarı göstergelerinden biri şeklinde sunulan resmi işsizlik oranındaki aşağı yönlü ivme resmen tersine dönmüş oldu. Dar tanımlı işsizlik oranı bu oranla birlikte son yedi ayın en yüksek seviyesine tırmandı. Bağımsız gazetecilik platformlarının ve BirGün gibi köklü mecraların yakından takip ettiği bu kritik eşik, ekonomi politikalarının sürdürülebilirliği konusunda kamuoyunda ciddi soru işaretleri uyandırmaya başladı.

Dar Tanımlı Hesaplamalar Gerçek Tabloyu Neden Gizliyor?

TÜİK tarafından kamuoyuyla paylaşılan resmi işsizlik verileri, emek piyasasındaki kronik ve derin krizin yalnızca sınırlı bir veçhesini yansıtıyor. TÜİK’in benimsediği dar tanımlı işsizlik hesaplaması, nüfusun oldukça dar bir segmentini baz alıyor; yalnızca son dört hafta içinde aktif olarak iş arayan ve iş bulduğu takdirde iki hafta içinde işe başlayabilecek durumdaki bireyleri kapsama alıyor. Buna karşılık; iş aramaktan ümidini kesenler, zamansal yetersiz istihdam edilenler, mevsimlik çalışanlar ve çalışmaya hazır olmasına rağmen aktif şekilde iş aramayan kesimler bu resmi istatistiklerin dışında bırakılıyor. Sonuç itibarıyla, dar tanımlı işsizlik verileri ülkedeki işsizlik olgusunun gerçek boyutunu ve derinliğini yansıtmaktan çok uzak kalıyor. Gerçek durumu gözler önüne seren geniş tanımlı işsizlik oranı ile dar tanımlı resmi oran arasındaki makas her geçen gün tehlikeli bir biçimde açılmaya devam ediyor.

Geniş Tanımlı İşsizlik 13 Milyona Ulaştı ve Kadın Emeği Krizde

Emek piyasasındaki asıl felaketi gözler önüne seren geniş tanımlı işsizlik oranı eylül ayında tırmanışını sürdürerek yüzde 31,2 gibi sarsıcı bir seviyeye ulaştı. Araştırma Departmanlarının ve uzman iktisatçıların analizlerine göre, geniş tanım kapsamına giren toplam işsiz sayısı 13 milyon sınırına dayanmış durumda. Özellikle toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin işgücü piyasasındaki yansıması bu raporda bir kez daha acı bir şekilde belgelendi. Geniş tanımlı işsizlik oranı kadınlar arasında rekor bir artışla yüzde 40,4 seviyesine yükseldi. Bu durum, ekonomik krizin ve istihdam daralmasının en ağır faturasının kadınlar ve genç nüfus tarafından ödendiğini, mevcut ekonomik programların toplumsal kapsayıcılıktan uzak olduğunu ve yapısal bir çıkmazla karşı karşıya gelindiğini açıkça kanıtlıyor.

Gelişmeler ve Beklentiler

Eylül ayı hanehalkı işgücü verileri, ekonomi yönetiminin savunduğu başarı hikayesinin temellerinin ne kadar sarsak olduğunu ve işsizliğin kronik bir çıkmaza evrildiğini net bir şekilde kanıtlamaktadır. 13 milyona dayanan geniş tanımlı işsiz ordusu ve kadınlar arasındaki yüzde 40,4’lük işsizlik oranı, önümüzdeki dönemde acil, kapsayıcı ve yapısal istihdam politikalarının devreye sokulmasının hayati bir zorunluluk olduğunu işaret etmektedir.

Kaynak: BirGün Manşet