ANKARA — AKP kanadından emekli maaşları için “refah payı” ve “seyyanen zam” seçenekleri masaya yatırılırken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2027 bütçesinde emeklilerin durumunun iyileştirileceği yönündeki açıklamaları kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Sosyal Politika Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik ve Sosyal Güvenlik Müşaviri Ali Tezel, olası düzenlemelerin emekli maaşlarına nasıl yansıyacağını derinlemesine değerlendirerek, milyonlarca emeklinin beklediği yeni dönemin arka planındaki olası risklere ve stratejik detaylara dikkat çekti.
- AKP kulislerinde emekli maaşları için ‘refah payı’ ve ‘seyyanen zam’ formülleri değerlendiriliyor.
- Düzenleme kapsamında 65 yaş altı ve üstü şeklinde yeni bir ayrım yapılacağı belirtiliyor.
- Prof. Dr. Aziz Çelik, olası zammı yüzde 17.6 seviyesinde öngörerek ‘yalancı ilaç’ uyarısında bulundu.
- Uzmanlar, sistemin hak temelli olmaktan çıkıp sadaka kültürüne evrilebileceği konusunda uyarıyor.
AKP Kulislerinde Emekli Maaşı Mesaisi: Hangi Seçenekler Masada?
Türkiye’nin en önemli ekonomik ve sosyal gündem maddelerinin başında gelen emekli maaşları, AKP kanadında yürütülen yeni çalışmalarla yeniden şekilleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2027 bütçesinde emeklilerin durumunun iyileştirilmesine yönelik bir düzenleme yapılacağını duyurmasının ardından, parti yönetimi ve bürokrasi kanadında alternatif senaryolar üzerinde yoğunlaşılmaya başlandı. Edinilen bilgilere göre, mevcut ekonomik koşullar altında ezilen emekliler için “refah payı” ve “seyyanen zam” seçenekleri değerlendiriliyor. Ancak bu seçeneklerin hayata geçirilme biçimi ve kapsamı konusunda kulislerde farklı formüller de konuşuluyor. Özellikle bu kapsamda 65 yaş altı ve üstü şeklinde bir ayrımın yapılacağı ve bu yaş kriterinin sosyal yardımların dağılımında temel bir eşik olarak kabul edileceği belirtiliyor. Milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiren bu süreç, hem ekonomik dengelerin gözetilmesi hem de siyasi maliyetlerin hesaplanması açısından son derece hassas bir dengede yürütülüyor.
‘Yalancı İlaç’ Etkisi ve Prof. Dr. Aziz Çelik’in İyimser Varsayım Senaryoları
Yapılması planlanan düzenlemelere ilişkin en sert ve gerçekçi eleştirilerden biri Sosyal Politika Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik’ten geldi. AKP’nin bu “müjdesini”, “Dağ fare doğuracak” şeklinde yorumlayan Çelik, sürecin yarattığı psikolojik ve toplumsal etkiyi net bir metaforla özetledi: “Adeta bir ‘yalancı ilaç’ (plasebo) etkisi ile karşı karşıyayız.” Bütün emeklileri kapsayacak anlamlı bir artışın gündemde olmadığını vurgulayan Çelik, emekliler arasında yeni ayrımların yaratılacağını belirtti. 65 yaş üstü ve “yoksul” olarak tanımlanacak bir kısım emekliye sosyal yardım yapılması öngörülürken, emeklilere genel olarak yapılacak iyileştirmenin oranının ise henüz netlik kazanmadığı ifade ediliyor. Bu bağlamda emekli aylıklarına yapılacak artışa ilişkin “iyimser varsayımlarla” tahminlerini paylaşan Çelik, tablonun matematiksel boyutunu şu şekilde ortaya koydu: Temmuz-aralık 2026 enflasyonunun yüzde 12 (daha düşük de olabilir) olacağı, enflasyon artışına ek iyileştirmenin yüzde 5 (daha düşük de olabilir) seviyesinde kalacağı öngörülüyor. Çelik, bu varsayımlarla emekli aylıklarına yapılacak zammın tahminen yüzde 17.6 seviyesinde kalacağını vurguladı.
Hak Temelli Sistemden Sadaka Kültürüne Geçiş Tehlikesi
Prof. Dr. Aziz Çelik, konunun sadece rakamsal bir artıştan ibaret olmadığını, aynı zamanda sosyal güvenliğin felsefi ve hukuki temellerini sarsan yapısal bir dönüşüm barındırdığını savundu. Emekli aylığının, primli sosyal güvenlik sisteminden doğan anayasal ve kazanıılmış bir hak olduğunun altını çizen Çelik, sosyal yardım mekanizmalarının işlevine dikkat çekti. “Sosyal yardım ise farklı koşullara ve ölçütlere bağlıdır. Emekli aylıklarının yetersizliği sosyal yardımlarla giderilmeye çalışılırsa sosyal güvenlik sistemi giderek hak temelli niteliğinden uzaklaşır ve adeta bir sadaka sistemine dönüşür” diyen Çelik, sistemin geleceğine yönelik ciddi uyarılarda bulundu. Uzman isim, emeklilerin asıl ihtiyacının geçici ve dönemsel sosyal yardımlar olmadığını, bütün emeklileri kapsayan, kalıcı, sürdürülebilir ve hak temelli bir aylık iyileştirmesi olduğunu vurgulayarak yetkililere çağrıda bulundu. Sosyal Güvenlik Müşaviri Ali Tezel de benzer şekilde mevcut sistemin sürdürülemezliğine dikkat çekerek, atılacak adımların milyonlarca emeklinin refah seviyesini kalıcı olarak artırmaktan uzak kalabileceği yönündeki kaygıları paylaştı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Önümüzdeki süreçte bütçe görüşmeleri ve Meclis’e gelmesi beklenen yasal düzenlemeler çerçevesinde, emekli maaşlarına yapılacak zam oranlarının ve refah payı uygulamalarının netleşmesi bekleniyor. Hükümetin atacağı adımların, artan enflasyon karşısında eriyen maaşları ne ölçüde telafi edeceği ve uzmanların hak temelli sosyal güvenlik uyarılarının ne kadar dikkate alınacağı milyonlarca emekli tarafından yakından takip ediliyor.
Kaynak: Evrensel