ANKARA — Anayasa Mahkemesi (AYM), kamulaştırma bedelleri ve kamulaştırmasız el atma nedeniyle ödenen tazminatların enflasyon karşısında değer kaybetmesini mülkiyet hakkı ihlali sayarak yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.
- AYM Birinci Bölümü, Hüseyin Baksül ve diğerleri tarafından yapılan bireysel başvuruları 22 Eylül 2026 tarihinde karara bağladı.
- 2024/12999 başvuru numaralı kritik karar, ekim ayının son haftasında AYM’nin kararlar sisteminde resmi olarak yayımlandı.
- Yüksek Mahkeme, uzun yargılama süreçlerinde enflasyon nedeniyle yaşanan değer kaybının mülkiyet hakkını ihlal ettiğini tescilledi.
Kamulaştırma Bedellerinde Enflasyon Kaybı Neden Mülkiyet Hakkı İhlali Sayıldı?
Başvurucular, mülkiyetlerindeki taşınmazlar için belirlenen kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma nedeniyle hükmedilen tazminatların gerçek değerlerinin oldukça altında kaldığını, ayrıca uzun yargılama süreçleri boyunca enflasyon karşısında büyük bir erimeye uğradığını ileri sürdü. Bu doğrultuda konuyu yargıya taşıyan vatandaşların haklı iddialarını inceleyen Anayasa Mahkemesi, daha önce benzer uyuşmazlıklarda verdiği kararları da titizlikle dikkate aldı. Yüksek Mahkeme, kamulaştırma bedellerinin ve kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesinin, taşınmaz sahiplerine aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini açıkça belirtti. Kararda, başvurucuların yaşadığı bu maddi değer kaybının mülkiyet hakkının korunması bakımından hukuken kabul edilemez olduğu sonucuna ulaşıldı. AYM, bu haklı gerekçeyle Anayasa’nın 35’inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Yeniden Yargılama Süreci Nasıl İşleyecek ve Kimleri Etkileyecek?
Anayasa Mahkemesi’nin verdiği bu tarihi hak ihlali kararının ardından, mağduriyetlerin giderilmesi için hukuki süreç hız kazanıyor. Yüksek Mahkeme, tespit edilen ihlalin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılması amacıyla ilgili yerel mahkemelerde yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. Bu kararla birlikte, uzun süredir devam eden davalarda enflasyon erimesine maruz kalan mülk sahipleri ve mirasçıları için yeni bir hukuki yol açılmış oldu. Kararda, yeniden yargılama yapılarak taşınmaz bedelleri ile tazminatların güncel ekonomik koşullar ve enflasyon gerçeği göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanmasının önü açıldı. Uzmanlar, bu kararın benzer durumdaki binlerce dosya için emsal niteliği taşıyabileceğini ve yargı sisteminde yeni bir dönemi başlatacağını vurguluyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Anayasa Mahkemesi’nin 2024/12999 başvuru numaralı bu kararı, mülkiyet haklarının korunması ve enflasyonun yarattığı hak kayıplarının telafi edilmesi açısından milat niteliği taşımaktadır. İlgili yerel mahkemelerin AYM kararı doğrultusunda yeniden yargılama dosyalarını ele alması ve mülk sahiplerinin uğradığı ekonomik zararları telafi edecek adil tazminat hesaplamaları yapması beklenmektedir.
Kaynak: BirGün Manşet