İSTANBUL — UN Women ve Dünya Bankası Grubu’nun 190 ülkeyi kapsayan ortak raporuna göre, annelerin ücretli doğum izni babalarınkinin ortalama 8 katına ulaşıyor; 66 ülkede ise babaların hiç ücretli izin hakkı bulunmuyor.
- Anneler ortalama 196 gün ücretli izin hakkına sahipken, babalar yalnızca 25 gün izin kullanabiliyor.
- Dünya genelinde 190 ülkeden 66’sında babalara hiçbir ücretli izin hakkı tanınmıyor.
- Kadınlar, erkeklere kıyasla ücretsiz bakım ve ev işlerine günde 2,5 kat daha fazla zaman ayırıyor.
- 3 yaş altı çocuklar için kamusal bakım hizmeti 44 ülkede bulunmuyor ve bakım yükü tamamen kadınların omzunda kalıyor.
Ebeveyn İzninde Büyük Uçurum Nedir ve Rapor Ne Söylüyor?
29 Ekim Uluslararası Bakım ve Destek Günü öncesinde yayımlanan UN Women ve Dünya Bankası Grubu’nun 190 ülkeyi kapsayan kapsamlı raporu, küresel ölçekte ebeveyn izni ve bakım emeği alanındaki derin eşitsizlikleri gözler önüne serdi. Yapılan araştırmaya göre, anneler ücretli ebeveyn izninde ortalama 196 gün hakka sahipken babaların izin süresi sadece 25 günde kalıyor. Bu durum, anneler ve babalar arasında yaklaşık 8 katlık devasa bir uçurumun olduğunu açıkça gösteriyor. İncelenen 190 ülke ve ekonominin 66’sında babalara ücretli izin hakkı kesinlikle tanınmıyor. Babalara ücretli izin verilen 124 ülkenin yarısında ise bu süre iki haftadan kısa bir süreyi kapsıyor. Yalnızca dört ülkede anne ve babaların izin süreleri eşitliğe yakın bir seyir izliyor. Annelerin izin hakkı ise küresel ölçekte pek çok ülkede hala yetersiz kalıyor; örneğin 61 ülkede annelere tanınan ücretli izin, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 14 haftalık temel standardının altında kalıyor. Dahası, altı ülkede anneler için herhangi bir ücretli izin güvencesi dahi bulunmuyor.
Bakım Emeği Yükü Neden Tamamen Kadınların Omzunda Kalıyor?
Kadınlar ve kız çocukları, küresel olarak erkeklere kıyasla ücretsiz bakım ve ev işlerine günde 2,5 kat daha fazla zaman ayırıyor. Ebeveyn izinlerindeki bu derin eşitsizlik, toplumsal cinsiyete dayalı bakım yükünün kadınların omzunda kalıcı hale gelmesine yol açıyor. Rapora göre, bakım sorumluluğunun adil ve eşit bir şekilde paylaşılması için öncelikle babalara ayrılmış özel izinlerin ve erişilebilir çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması şart koşuluyor. Ebeveyn izinleriyle çocuk bakım hizmetlerini birlikte ele alan araştırma, tek başına izin süresinin aileleri desteklemeye yetmediğini açıkça ortaya koyuyor. İzin süresi bittiğinde aileler için erişilebilir, uygun maliyetli ve nitelikli kamusal bakım hizmetlerinin derhal devreye girmesi gerekiyor. Ancak mevcut tabloya bakıldığında, 3 yaş altı çocuklar için kamusal bakım hizmetinin tam 44 ülkede hiç olmadığı görülmektedir. Bu da kadınları hem ev içinde hem de iş yaşamında dezavantajlı konuma itmektedir.
Gelişmeler ve Beklentiler
Uzmanlar, ebeveynlik açığını kapatmanın asla annelerin izin süresini azaltmak anlamına gelmediğini vurguluyor. Doğum izninin, kadınların doğum sonrası fiziksel ve ruhsal iyileşmesi ile bebek sağlığının etkin bir şekilde korunması için mutlak surette güvence altında tutulması gerekiyor. Gelecek süreçte, uluslararası kuruluşların ve hükümetlerin bakım ekonomisini güçlendirecek, babalık izinlerini zorunlu ve yaygın hale getirecek, ayrıca kamusal kreş hizmetlerini artıracak politikaları acilen hayata geçirmesi bekleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet