PEKİN — Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu’nun (CSRC) eski başkanı Yi Huiman, kamu görevlerini kötüye kullanarak 65,4 milyon dolar değerinde rüşvet aldığı gerekçesiyle mahkeme tarafından iki yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı.
- Eski CSRC Başkanı Yi Huiman, 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) rüşvet suçlamasıyla yargılandı.
- Sıçuan eyaletinin merkezi Çıngdu’daki mahkeme, iki yıl ertelemeli idam ve ömür boyu siyasi haklardan mahrumiyet kararı verdi.
- Cezanın hafifletilmesinde itiraf, pişmanlık ve varlıkların bir kısmının iadesi etkili oldu.
- Yi Huiman, kurumun yolsuzluk soruşturması geçiren ikinci başkanı olarak kayıtlara geçti.
Çin’de Eski Borsa Denetim Başkanına Verilen İdam Cezası Ne Anlama Geliyor?
Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu’nun eski başkanı 62 yaşındaki Yi Huiman, 65,4 milyon dolar değerinde rüşvet aldığı gerekçesiyle iki yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı. Sıçuan eyaletinin merkezi Çıngdu’da görülen davada mahkeme, Yi’nin kamu görevlerini kötüye kullanarak 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) değerinde nakit ve gayrimenkulü rüşvet olarak aldığını hükme bağladı. 1998-2025 yılları arasında CSRC ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi yönetimindeki görevlerinden yararlanarak çıkar sağlayan eski bürokrat hakkında, siyasi hakların ömür boyu elinden alınması ve kişisel mal varlığına el konulması kararları da verildi. Çin hukuk sistemine göre, iki yıllık erteleme süresinde yeni bir kasıtlı suç işlememesi halinde Yi’nin bu idam cezası ömür boyu hapse çevrilecek.
Yi Huiman’ın Cezasında Hangi Hafifletici Sebepler Etkili Oldu?
Yargılama sürecinde mahkeme, sanığın lehine olan bazı unsurları da değerlendirdi. Mahkeme, Yi’nin suçlarını açıkça itiraf etmesini, pişmanlık göstermesini ve soruşturmacıların daha önce bilmediği bazı gizli suçları da yetkililere açıklamasını cezanın hafifletilmesinde temel faktörler olarak dikkate aldı. Ayrıca rüşvet yoluyla elde ettiği gayrimenkul ve nakit varlıkların bir bölümünü iade etmesi ile işlediği bazı suçların teşebbüs aşamasında kalması da kararda etkili olan diğer hususlar arasında yer aldı.
Yi Huiman’ın Kariyeri ve Görevden Alınma Süreci Nasıl Gelişti?
İstatistik eğitimi alan Yi Huiman, kariyeri boyunca Çin finans sektöründe kritik basamakları tırmandı. Çin Sanayi ve Ticaret Bankası’nda çeşitli kademelerde görev yapan Yi, 2013 yılında bankanın genel müdürlüğüne, 2016 yılında ise yönetim kurulu başkanlığına getirildi. Başarılı kabul edilen bankacılık kariyerinin ardından 2019 yılında ülkenin tüm menkul kıymetler piyasasını denetlemekle sorumlu olan CSRC’nin başına geçti. 2019-2024 yılları arasında CSRC başkanlığını yürüten Yi, Şanghay Borsası’nda A sınıfı hisselerin son beş yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından 2024 yılında görevden alınmıştı.
CSRC Tarihinde Yaşanan Yolsuzluk Skandalları Nelerdir?
Yi Huiman, kurumun yolsuzluk soruşturması geçiren ikinci başkanı unvanını aldı. Çin’in finansal piyasalarını denetleyen bu kritik kurumda daha önce görev yapan eski başkan Liu Şıyü de benzer şekilde rüşvet almak ve memleketi Ciansu eyaletindeki hisse satışlarında kayırmacılık yapmakla suçlanmıştı. 31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel gazetesinin aktardığı bilgilere göre, Çin’deki bu devasa mali suçlar ve bürokratik operasyonlar, ülkedeki denetim mekanizmalarının ve yolsuzlukla mücadele kampanyalarının en üst düzeyde sürdüğünü göstermektedir.
Gelişmeler ve Beklentiler
Hukuki süreç ve resmi incelemeler sonucunda iki yıllık erteleme süreci resmen başlarken, Yi Huiman’ın bu süre zarfındaki davranışları nihai cezasının (ömür boyu hapis veya infaz) belirlenmesinde belirleyici olacak. Çin makamlarının finansal piyasalardaki denetimlerini ve yolsuzluk soruşturmalarını önümüzdeki dönemde de aynı kararlılıkla sürdürmesi beklenmektedir.
Kaynak: Evrensel