İSTANBUL — Ortadoğu’daki savaşın enerji sevkiyatlarını sekteye uğratması, İran’a yönelik yeni saldırı olasılıkları ve kış öncesi stokların düşük kalması nedeniyle Avrupa’da doğalgaz fiyatları megavatsaat başına 100 avroyu aşarak Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı ve hanehalkı ile sanayi üzerindeki maliyet baskısını tehlikeli boyutlara taşıdı.
- Avrupa doğalgaz fiyatları, çatışmalar başlamadan önceki seviyelerin yaklaşık üç katına çıktı.
- Hollanda merkezli TTF vadeli işlem sözleşmeleri çarşamba günü 100,30 avroya kadar yükseldi.
- AB ülkelerindeki yer altı doğalgaz depolarının doluluk oranı 21 Ekim itibarıyla yaklaşık yüzde 75’te kaldı.
- Avrupa, 2025-2026 kışını depolarında yalnızca yüzde 28 doluluk oranıyla tamamlamıştı.
Ortadoğu’daki Çatışmalar ve Küresel Enerji Sevkiyatındaki Kırılganlıklar
Avrupa’da enerji krizi endişeleri, jeopolitik risklerin zirve yaptığı bir dönemde yeniden gündemin ilk sırasına yerleşti. Doğalgaz fiyatları çarşamba günü megavatsaat başına 100 avroyu aşarak yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Uluslararası ajansların ve sektör raporlarının aktardığına göre, Avrupa doğalgaz piyasasının temel göstergesi olan Hollanda merkezli TTF vadeli işlem sözleşmeleri, dün öğle saatlerinde 100 avro sınırını geride bıraktı. Önceki işlem gününe göre yaklaşık yüzde 4 yükselen fiyatlar, AFP’nin verilerine göre 100,30 avroya kadar çıktı. Fiyatlardaki bu sert ve ani artışın arkasında, İran ile yaşanan savaşın Ortadoğu’dan gerçekleştirilen sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatlarını aksatması ve Avrupa’nın kış aylarına geçmiş yıllara kıyasla çok daha düşük stoklarla girmesi bulunuyor. Reuters’ın analizlerine göre, Avrupa’daki doğalgaz fiyatları, bölgedeki çatışmalar başlamadan önceki seviyelerin yaklaşık üç katına yükselmiş durumda. İran’a yönelik yeni bir saldırı olasılığı ise küresel enerji piyasalarındaki endişeleri ve spekülatif fiyat hareketlerini daha da büyütüyor.
ACER Raporu ve Avrupa’nın Kış Öncesi Kritik Depo Doluluk Oranları
Avrupa Birliği Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı’nın (ACER) 27 Ekim’de yayımladığı resmi veriler, kıtanın kış öncesinde arz güvenliği açısından ne denli zorlu ve kırılgan bir tabloyla karşı karşıya olduğunu tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. Ajansın yayımladığı verilere göre, AB ülkelerindeki yer altı doğalgaz depolarının doluluk oranı 21 Ekim tarihi itibarıyla yaklaşık yüzde 75 seviyesinde kaldı. Bu oran, yılın aynı dönemine ilişkin tarihsel ortalamaların belirgin bir şekilde altında bulunuyor. Tarihsel verilere bakıldığında, Avrupa’nın enerji krizinin derinleştiği dönemlerde dahi daha yüksek stok seviyelerine ulaştığı görülebiliyor. Nitekim Avrupa, 2025-2026 kışını depolarında yalnızca yüzde 28 doluluk oranıyla tamamlamıştı. Bir önceki yılın aynı döneminde bu oran yüzde 34 düzeyindeydi. Yaz ayları boyunca küresel piyasalardaki arz daralmaları nedeniyle stokların yeterince hızlı doldurulamaması ve LNG ithalatındaki lojistik aksaklıklar, Avrupa’nın ısınma sezonuna son derece sınırlı rezervlerle girmesine zemin hazırladı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Son gelişmeler ışığında, artan maliyetlerin hanehalkı bütçeleri ve endüstriyel üretim üzerindeki baskısı her geçen gün artarken, Avrupa’nın enerji otoriteleri ve üye devletler kış aylarını kesintisiz atlatabilmek için acil durum stratejilerini gözden geçiriyor. İran merkezli savaşın seyri ve LNG tedarik yollarındaki güvenliğin geleceği, kıtanın önümüzdeki aylarda karşı karşıya kalacağı ekonomik ve toplumsal maliyetin boyutlarını belirleyecek en kritik faktör olmaya devam ediyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika