SANTİAGO — Şili’de faaliyet gösteren Vera C. Rubin Gözlemevi araştırmacıları, Neptün yörüngesinin ötesinde Güneş Sistemi’nin haritasını kökten değiştirecek tarihi bir keşfe imza atarak “2026 ED138” kod adlı yeni bir gök cismi tespit etti. 1.500 kilometre çapa ulaşabildiği hesaplanan yapının, Güneş Sistemi’nin 6. cüce gezegeni olabileceği açıklandı.
- Şili’deki Vera C. Rubin Gözlemevi, Neptün yörüngesinin ötesinde ‘2026 ED138’ kod adlı yeni bir gök cismi keşfetti.
- 1.500 kilometre çapa ulaşabilen gök cisminin, Güneş Sistemi’nin 6. cüce gezegeni olabileceği açıklandı.
- Astrofizik Merkezi’nden Dr. Matthew Holman liderliğindeki ekip, cismin Güneş’e 46 AU uzaklıkta bulunduğunu belirtti.
- Yüksek yörünge eğikliğine sahip olan keşfin kesinleşmesi için önümüzdeki dönemde ek kızılötesi gözlemler yapılacak.
Güneş Sistemi’nin Dışı Yeniden Yazılıyor: 2026 ED138 Nasıl Keşfedildi?
Astronomi, astrofizik, gezegen bilimi ve uzay araştırmaları dünyasında, Güneş Sistemi’nin dış sınırlarına dair haritayı kökten değiştirecek tarihi bir keşif kamuoyuna duyuruldu. 10 yıl sürecek derin uzay tarama görevine henüz birkaç ay önce başlayan Şili merkezli Vera C. Rubin Gözlemevi, Plüton’un ötesindeki Kuiper Kuşağı bölgesinde devasa bir gök cismi saptadı. Astrofizik Merkezi uzmanlarından Dr. Matthew Holman liderliğindeki ekip tarafından keşfedilen gök cismi, Güneş’e 46 astronomik birim (AU) uzaklıkta yer alıyor. Güneş ile Dünya arasındaki mesafenin 46 katı uzakta bulunan yapının yörünge yapısı da bilim dünyasının dikkatini çekti. Plüton’un yörünge eğikliği 17 dereceyken, 2026 ED138’in yörüngesinin 25 derece eğik olduğu belirlendi. Bilim insanları, bu yüksek eğikliğin geçmişte dev gaz gezegeni Neptün ile yaşanan kütleçekimsel etkileşimlerden kaynaklandığını değerlendiriyor.
Cüce Gezegen Statüsü İçin Kritik Boyut: 1.500 Kilometrelik Dev Yapı
Neptün ötesi bölgede (TNO) bilinen 6 binden fazla gök cismi bulunmasına karşın, bunlardan yalnızca dördü (Plüton, Haumea, Makemake ve Eris) cüce gezegen statüsünde yer alıyor. Bir gök cisminin cüce gezegen sayılabilmesi için kendi kütleçekimiyle küresel (yuvarlak) bir biçim alacak büyüklüğe sahip olması gerekiyor. Yapılan parlaklık ve mesafe analizleri, 2026 ED138’in çapının 600 ile 1.500 kilometre arasında değiştiğini gösterdi. Bu boyut, gök cisminin küresel bir yapı oluşturarak Plüton ve Eris’in ardından Güneş Sistemi’nin 6. cüce gezegeni kabul edilmesi için yeterli görülüyor. Dr. Matthew Holman ve Rubin Güneş Sistemi Baş Bilim İnsanı Mario Jurić, keşfin kesinleşmesi için özellikle kızılötesi dalga boyunda ek gözlemler yapılacağını bildirdi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Vera C. Rubin Gözlemevi’nin önümüzdeki 10 yıl boyunca güney gökyüzünü kesintisiz tarayacağını belirten uzmanlar, Güneş Sistemi’nin karanlık sınırlarında keşfedilmeyi bekleyen daha onlarca cüce gezegen adayının gün ışığına çıkarılacağını ifade ediyor. Yapılacak ek kızılötesi gözlemlerin ardından 2026 ED138’in cüce gezegen olarak tescillenmesi ve uluslararası astronomi literatürüne resmi olarak adını yazdırması bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika