İSTANBUL — Küresel ısınmanın yarattığı iklim krizine karşı uzay odaklı devrim niteliğinde bir jeomühendislik projesi masaya yatırıldı. Araştırmalara göre, Dünya ile Güneş arasına yerleştirilecek devasa bir güneşlik ile küresel sıcaklıkları 1 °C düşürmek mümkün olabilir.
- Dünya ile Güneş arasına yerleştirilecek devasa güneşlik ile sıcaklıklar 1 °C düşürülebilir.
- Nature dergisinde yayımlanan NASA destekli raporda ‘gezegensel güneşlik’ detaylandırıldı.
- Proje kapsamında 40 km çapında 5 bin adet özel ‘Heliojiro’ uydusunun fırlatılması planlanıyor.
- 70 milyon ton malzeme gerektiren devasa lojistik için Ay kaynaklarının kullanılması öngörülüyor.
Küresel Isınmaya Karşı Uzay Tabanlı Jeomühendislik Yaklaşımı
Dünya genelinde sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 °C eşiğinin aşılması tehlikesi belirginleşirken, bilim insanları iklim krizini yavaşlatmak amacıyla uzay tabanlı radikal çözümleri incelemeye aldı. Nature dergisinde yayımlanan ve NASA uzmanlarının da katkı sunduğu kapsamlı raporda, Güneş ile Dünya arasına kurulacak devasa bir ‘gezegensel güneşlik’ (planetary sunshade) projesinin teknik detayları kamuoyuna duyuruldu. Uzmanlar, düşen roket fırlatma maliyetleri sayesinde fikrin 20 ila 40 yıl içinde uygulanabilir bir boyuta ulaşabileceğini vurguluyor. Geçmişte bilim kurgu olarak değerlendirilen konsept, Birleşik Krallık Gelişmiş Araştırma ve İcat Ajansı (ARIA) tarafından sağlanan fonla yürütülen araştırmalar neticesinde bilimsel bir zemine oturtuldu. Projenin temel hedefi, Dünya’ya ulaşan güneş radyasyonunu yüzde 1 oranında engellemek. İklim modelleri, bu seviyedeki bir engellemenin küresel sıcaklıkları ortalama 1 °C düşüreceğini gösteriyor.
Heliojiro Uyduları ile Güneş Işınlarının Kontrolü
Öne çıkan senaryoya göre, Dünya’dan yaklaşık 2 milyon kilometre uzaklıktaki stratejik bir noktaya her biri 40 kilometre çapında olan 5 bin adet özel uydu yerleştirilmesi planlanıyor. ‘Heliojiro’ olarak adlandırılan bu uydular, merkezkaç kuvvetiyle açılan kağıt inceliğindeki yansıtıcı kanatları sayesinde güneş ışığını yansıtacak. Atmosfere kimyasal parçacık salınmasını içeren karasal yöntemlerin aksine, bu uyduların kanat açıları uzaktan kontrol edilerek istenildiği zaman gölgeleme oranı değiştirilebilecek. Ancak bu devasa projenin hayata geçirilmesi önündeki en büyük engel, ihtiyaç duyulan hammadde miktarı ve lojistik süreçlerdir. Tahminlere göre 5 bin uydunun inşası için yaklaşık 70 milyon ton malzeme gerekiyor. Bu rakam, insanlık tarihi boyunca uzaya fırlatılan toplam kütlenin yaklaşık 1.500 katına denk geliyor. Bilim insanları bu devasa lojistik operasyonu yürütülebilir kılmak adına uydu parçalarının Earth tabanlı fırlatılmasını, birleştirme ve hammadde temininin ise Ay üzerinden gerçekleştirilmesini tartışıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Bilim insanları ve araştırmacılar, önümüzdeki 20 ila 40 yıl içinde teknolojinin ve roket fırlatma maliyetlerinin bu devasa jeomühendislik projesini gerçeğe dönüştürebilecek seviyeye ulaşacağını öngörüyor. Küresel iklim krizinin getirdiği tehditler karşısında uzay tabanlı bu tür radikal çözümler, önümüzdeki dönemin en stratejik bilimsel tartışma konularından biri olmaya devam edecek.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika