PEKİN — Tibet Platosu’ndaki Guliya buzulunda gerçekleştirilen kapsamlı bilimsel çalışmalarda, 128 bin yıldan daha eski buz kütleleri gün yüzüne çıkarılarak Dünya’nın iklim geçmişine dair devrim niteliğinde veriler elde edildi.
- Guliya Platosu’ndan çıkarılan buz kütlelerinin 128 bin yıldan daha eski bir geçmişe sahip olduğu bilimsel olarak kanıtlandı.
- Science Advances dergisinde yayımlanan araştırma, kutup bölgeleri dışındaki en eski dağ buzulu kaydı olarak tarihe geçti.
- Ohio State Üniversitesi’nden Prof. Dr. Lonnie Thompson öncülüğündeki uluslararası ekip, 1992 ve 2015 yıllarındaki buz çekirdeklerini kıyasladı.
- Berilyum ve klor izotopları incelenerek 41 bin yıl önceki Leschamp Jeomanyetik Sapması’nın kimyasal izlerine ulaşıldı.
Dünya’nın İklim Tarihinde Dönüm Noktası: 128 Bin Yıllık Sır Çözüldü
Tibet’in kuzeybatısındaki yüksek irtifalı buz örtüsünün derinliklerinde yürütülen bilimsel çalışmalar, Dünya’nın yakın iklim tarihine ışık tutacak olağanüstü bir keşifle sonuçlandı. Araştırmacılar, Guliya Platosu’ndan çıkarılan buz kütlelerinin 128 bin yıldan daha eski bir geçmişe sahip olduğunu ve son buzul çağından bu yana varlığını koruduğunu tespit etti. Prestijli bilim dergisi Science Advances’ta yayımlanan çalışma, bölgeden elde edilen bilinen buzul kayıtlarını 100 bin yıldan fazla geriye taşıyarak kutup bölgeleri dışındaki en eski dağ buzulu kaydı olarak tarihe geçti. Bu olağanüstü keşif, dağ buzullarının son buzul çağını nasıl atlattığına dair bilinmeyenleri aydınlatırken, gelecekteki iklim modellemeleri için de eşsiz bir veri tabanı oluşturuyor.
Çeyrek Asırlık Bilimsel Kıyaslama ve Güvenilirlik Testi
Ohio State Üniversitesi Byrd Kutup Araştırma Merkezinden Prof. Dr. Lonnie Thompson öncülüğündeki uluslararası ekip, 1992 ve 2015 yıllarında Guliya Platosu’ndan matkapla çıkarılan buz çekirdeklerini titizlikle kıyasladı. Çeyrek asır arayla alınan iki farklı örneğin oksijen izotop kalıplarının birebir eşleşmesi, buz kütlesinin bozunmadan güvenilir bir iklim kaydı tuttuğunu kesin olarak kanıtladı. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Lonnie Thompson, “Aynı buz örtüsünden 25 yıl sonra aldığınız bir örneğin birebir aynı sonuçları vermesi, buzun zamana karşı davranışını anlamak açısından son derece hayatidir” ifadelerini kullanarak yapılan ölçümlerin mutlak doğruluğuna dikkat çekti.
Gelişmiş Tarihlendirme Teknikleri ve Jeomanyetik İzler
Buz tabakalarının yaşını kesin bir şekilde tespit etmek amacıyla araştırma ekibi en gelişmiş tarihlendirme tekniklerine başvurdu. Berilyum ve klor elementlerinin radyoaktif izotoplarını inceleyen bilim insanları, günümüzden yaklaşık 41 bin yıl önce Dünya’nın manyetik alanında meydana gelen Leschamp Jeomanyetik Sapması’nın kimyasal izlerini tespit etmeyi başardı. Elde edilen bu kimyasal verilerin yakınlardaki mağara birikintileriyle karşılaştırılması sonucunda, Guliya buz kaydının 128 bin yılın da ötesine geçtiği bilimsel olarak doğrulandı. Bu veriler, Dünya’nın Holosen döneme geçiş sürecinde Asya’daki devasa buz kütlelerinin eriyip kaybolmadığını, aksine varlığını koruduğunu şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatladı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Prof. Dr. Lonnie Thompson, keşfin önemini vurgulayarak “Kutup bölgeleri dışında elimizde bu kadar geriye giden başka bir dağ buzulu örneği yok. Peru’daki Huascarán kayıtları sadece 30 bin yıl geriye gidiyor. Eğer Tibet’te sadece Holosen dönemine ait buz bulsaydık…” diyerek araştırmanın benzersizliğini özetliyor. Bilim dünyası, bu tarihi buz çekirdeklerinden elde edilen verilerin küresel iklim krizine karşı yürütülen çalışmalara yön vermesini ve gelecekteki sıcaklık senaryolarının daha doğru öngörülmesini sağlamasını bekliyor.
Kaynak: Evrensel