İSTANBUL — Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ekim ayı verilerine göre, ekonomik güven endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 3,9 oranında sert bir düşüş kaydederek 97,3 seviyesine geriledi. Eylül ayında 101,3 olarak kayıtlara geçen endeksin yeniden 100 eşik değerinin altına inmesi, piyasalarda ve tüketici cephesinde endişeleri artırırken, özellikle tüketici güvenindeki yüzde 7,7’lik tarihi erime dikkat çekti.
- Ekonomik güven endeksi ekim ayında yüzde 3,9 azalarak 100 puanın altındaki 97,3 seviyesine geriledi.
- En büyük düşüş yüzde 7,7 azalışla 84,8 değerini alan tüketici güven endeksinde görüldü.
- Reel kesim güven endeksi yüzde 1,4 düşüşle 101,1’e, hizmet sektörü güven endeksi ise yüzde 2,4 gerileyerek 109,2’ye indi.
- Perakende ticaret ve inşaat sektörleri sırasıyla yüzde 1,1 ve yüzde 0,4 oranında sınırlı artış kaydetti.
Tüketici ve Reel Sektörde Çarpıcı Gerileme: Güven Endeksleri Neden Düşüyor?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) kamuoyuyla paylaştığı ekim ayı ekonomik güven endeksi verileri, Türkiye ekonomisine ilişkin güven göstergelerinde genel ve yaygın bir gerilemeye işaret etti. Yaz aylarında dahi dalgalı bir seyir izleyen makroekonomik göstergeler, son çakalın ilk ayında beklentilerin altında bir tablo ortaya koydu. Eylül ayında 101,3 seviyesinde bulunan ekonomik güven endeksi, ekim ayında yüzde 3,9’luk bir daralmayla 97,3 puan seviyesine geriledi. Bu veri, ekonomik aktörlerin geleceğe dönük beklentilerinde belirgin bir bozulma yaşandığının net bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Ekim ayında en yüksek ve sarsıcı düşüş, doğrudan hanehalkının harcama eğilimlerini ve piyasa algısını yansıtan tüketici güven endeksinde yaşandı. Bir önceki aya kıyasla yüzde 7,7 gibi dikkat çekici bir oranda azalan tüketici güven endeksi, 84,8 değerini alarak vatandaşın yaşadığı geçim sıkıntısını ve ekonomik geleceğe duyduğu kaygıyı tescilledi. Sadece tüketiciler değil, üreticiler ve hizmet sağlayıcılar da benzer bir karamsarlık tablosu çizdi. İmalat sanayisinin nabzını tutan reel kesim güven endeksi yüzde 1,4 düşüşle 101,1 seviyesine gerilerken, ülkenin en büyük istihdam ve katma değer alanlarından biri olan hizmet sektörü güven endeksi ise yüzde 2,4’lük azalışla 109,2 puana indi.
Perakende ve İnşaat Sektörlerinde Sınırlı Hareketlilik
Genel ekonomik tablodaki kasvetli havaya rağmen, bazı alt sektörlerde sınırlı da olsa pozitif yönlü kıpırdanmalar gözlendi. TÜİK verilerine göre, perakende ticaret ve inşaat sektörleri ekim ayında yukarı yönlü bir ivme yakaladı. Perakende ticaret sektörü güven endeksi, iç piyasadaki dönemsel hareketliliğin de etkisiyle yüzde 1,1 oranında bir artış kaydetti ve 112,5 puan seviyesine yükseldi.
Benzer şekilde, uzun süredir maliyet baskıları ve talep daralmalarıyla boğuşan inşaat sektörü güven endeksi de yüzde 0,4 oranında sınırlı bir artış göstererek 83,3 seviyesine çıktı. Ancak uzmanlar, bu iki sektördeki artışın genel ekonomik güven tablosundaki büyük erimeyi telafi etmekten uzak olduğunu ve bu artışların daha çok dönemsel dinamiklerden kaynaklandığını vurguluyor. Böylece ekim ayında tüketici, imalat sanayi ve hizmet sektörlerine ilişkin güven endeksleri aşağı yönlü bir ivme izlerken, perakende ticaret ve inşaat sektörlerinde sınırlı da olsa artış görüldü.
Gelişmeler ve Beklentiler
Ekonomik güven endeksinin yeniden 100 puanın altına gerilemesi, önümüzdeki dönemde enflasyon, alım gücü ve yatırım iştahı açısından sigorta niteliğindeki güven unsurlarının zayıfladığını ortaya koymaktadır. Resmi süreçler ve önümüzdeki aylarda açıklanacak TÜİK verileri, bu daralmanın kalıcı bir resesyona dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterecek olup, ekonomi yönetiminin atacağı adımlar piyasalar tarafından yakından takip edilmektedir.
Kaynak: Evrensel