ANKARA — Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yapılan bütçe görüşmeleri, iktidar ve muhalefet milletvekilleri arasında yasama faaliyetlerinin işleyişi ve denetim yetkileri üzerine sert tartışmalara sahne olurken; AKP’li milletvekillerinin muhalefetin Meclis’teki söz hakkının kısıtlanmasını ve grup önerilerinin sınırlandırılmasını içeren yeni teklifleri kamuoyunun gündemine oturdu.
- AKP milletvekilleri, muhalefetin Meclis’teki genel politika eleştirilerini basın toplantılarıyla yapması gerektiğini savunarak zaman kaybı yaşandığını öne sürdü.
- AKP’li Orhan Yegin, beş yılda 6 bin 600 araştırma önergesi verileceğini belirterek bu durumun komisyon çalışmalarını imkansız kılacağını savundu.
- AKP’li İsmail Güneş, grup önerilerinin haftanın yalnızca bir günü görüşülmesini ve İçtüzük değişikliği yapılmasını talep etti.
Komisyon Görüşmelerinde ‘İşlevsizleşme’ ve ‘Denetim Yetkisi’ Tartışması
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen bütçe görüşmelerinin son aşamalarında siyasi tansiyon yükseldi. Görüşmeler sırasında söz alan muhalefet milletvekilleri, Türkiye’nin geçiş yaptığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ardından, parlamentonun tarihsel rolünün ve anayasal ağırlığının zayıflatıldığını dile getirdi. Muhalefet kanadı, Meclis’in yürütme erkini denetleme mekanizmalarını artık etkin bir şekilde kullanamaz hale geldiğini ve demokratik dengenin sarsıldığını savundu. Bu eleştirilere karşı çıkan AKP milletvekilleri ise parlamentonun anayasal ve yasal çerçevedeki egemenlik yetkilerini tam kapasiteyle kullanmayı sürdürdüğünü savunarak, eleştirilerin gerçeği yansıtmadığını öne sürdü. Tartışmalar sırasında söz alan AKP’li Orhan Yegin, Meclis’in işlevini eksiksiz yerine getirdiğini vurgularken, muhalefet tarafından sıkça gündeme getirilen araştırma önergelerinin reddedilmesini de savundu. Yegin, beş muhalefet grubunun haftada üçer önerge vermesi durumunda tablonun matematiksel olarak sürdürülemez bir boyuta ulaşacağını belirterek, ayda 60, beş yıllık yasama dönemi genelinde ise toplam 6 bin 600 araştırma önergesinin gündeme geleceğini ifade etti. Böyle bir yoğunlukta milletvekili başına 110 komisyon düşeceğini ve bu şartlar altında komisyonların toplanmasının fiziki ve hukuki olarak mümkün olamayacağını iddia eden Yegin, mevcut yasama döneminde halihazırda 11 araştırma komisyonunun kurulduğunu ve faaliyet yürüttüğünü hatırlattı.
AKP’li İsmail Güneş’ten İçtüzük Değişikliği ve Söz Hakkının Sınırlandırılması Talebi
Görüşmelerin en dikkat çekici çıkışlarından biri AKP’li İsmail Güneş’ten geldi. Muhalefet partilerinin parlamentodaki söz haklarının ve denetim yollarının sınırlandırılması gerektiğini açıkça dile getiren Güneş, Genel Kurulun açılışında grup başkan vekillerinin ülke gündemine ve genel politikalara ilişkin değerlendirmeler yapmasından duydukları rahatsızlığı ifade etti. Güneş, bu tür açıklamaların Meclis kürsüsü yerine basın toplantıları düzenlenerek yapılabileceğini, aksi takdirde bu durumun Meclis’in değerli zamanını boşa harcadığını öne sürdü. Muhalefet partilerinin Genel Kurula sunduğu günlük grup önerilerini de eleştiri oklarının hedefine koyan İsmail Güneş, yedi siyasi parti grubunun her gün ayrı ayrı önerge sunması nedeniyle birleşimlerin akşam saat 20.00 ile 21.00’e kadar uzadığını belirtti. Bu yoğun ve uzayan mesai temposunun asıl yasama çalışmaları olan kanun tekliflerinin görüşülmesini aksattığını iddia eden Güneş, mevcut Meclis İçtüzüğü’nün acilen değiştirilmesi gerektiğini kaydetti. Güneş, radikal bir düzenleme yapılarak grup önerilerinin haftanın yalnızca bir günü görüşülmesi, diğer tüm çalışma günlerinin ise doğrudan kanun tekliflerinin müzakeresine ayrılması yönünde resmi bir öneride bulundu. Öte yandan, komisyon görüşmelerinin soru-cevap bölümünde son derece renkli ve sıra dışı anlar da yaşandı. Toplantıda Meclis kulislerinde ve bahçesinde yaşayan kediler de gündeme taşındı. AKP’li İsmail Güneş, kulislerde serbestçe dolaşan kedilerin milletvekilleri ve çalışanlar açısından alerji, hijyen ve potansiyel bulaşıcı hastalıklar bakımından risk oluşturup oluşturmadığını sorgulayarak konuyu farklı bir boyuta taşıdı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaşanan bu tartışmalar ve iktidar kanadından gelen İçtüzük değişikliği sinyalleri, önümüzdeki yasama döneminde parlamenter çalışma usullerinin yeniden masaya yatırılacağının işaretini verdi. Muhalefetin denetim haklarının daraltılmasına yönelik olası yasal adımların ve İçtüzük tekliflerinin TBMM Genel Kurulu’nda nasıl bir yankı uyandıracağı ve önümüzdeki süreçte nasıl bir hukuki seyre bürüneceği siyasi kulislerin odağında yer almaya devam ediyor.
Kaynak: Evrensel