ANKARA — Anayasa Mahkemesi (AYM), eksik ödenen memur maaşlarının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takiplerinin düşmesi sonrasında idari yargıda açılan davaların süre aşımından reddedilmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirdi.
- AYM, belediyede görev yapan memurların eksik maaş ödemelerine ilişkin yargı sürecinde verilen hak ihlali kararını Resmi Gazete’de yayımladı.
- 2002-2014 yılları arasında mülga Çalış Belediyesinde görev yapan memurların açtığı ilamsız icra takipleri KHK ile düşmüştü.
- Yüksek Mahkeme, başvurucuların Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
İcra Takiplerinden İdari Yargıya Uzanan Süreç ve KHK Engeli
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 yıllarında görev yapan bazı memurlar, çeşitli aylara ilişkin ödenmeyen maaş alacakları ile faiz alacakları toplamının tahsili amacıyla 2014 yılında ilgili belediye aleyhine ilamsız icra takipleri başlattı. Bu icra takipleri devam ederken belediyenin tüzel kişiliği kaldırıldı; taşınır ve taşınmazları ile tüm alacak ve borçları Haymana Belediye Başkanlığına devredildi. Gerçekleşen bu devir nedeniyle Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu sıfatıyla kaydetti ve ilgili borçların ödenmesi gerektiğini bildirdi. Ancak belediyenin yaptığı itiraz neticesinde icra müdürlüğü, memurların başlattığı yargı sürecinden sonra yürürlüğere giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) gereğince icra takiplerinin düşmesine karar verdi. İcra takibinin düşmesi üzerine mağdur olan davacı memurlar, haklarını aramak üzere idare mahkemesinde dava açmak zorunda kaldı.
İdare Mahkemelerinin Kararları ve Bireysel Başvuru Süreci
İdare mahkemelerince yapılan yargılamalarda, başvurucuların icra takibi başlattıkları tarihler idareye başvuru tarihi olarak kabul edildi. Bu tarihe göre süresinde talep edilen alacakları varsa ödenmesine, bu tarihe göre süresinde olmayan alacakları için açtıkları davaların ise süre aşımına uğradığına karar verildi. Söz konusu idare mahkemesi kararlarının kesinleşmesi sonrası davacı memurlar, yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi ve hak arama hürriyetlerinin kısıtlandığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Dosyayı titizlikle inceleyen Yüksek Mahkeme, başvuru neticesinde Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan ‘mahkemeye erişim hakkı’nın açıkça ihlal edildiğine hükmetti. AYM’nin kararında, eksik maaş ödemeleri akabinde başvurucuların mülga Çalış Belediyesi aleyhine o tarihte gidilmesi hukuken mümkün olan ilamsız icra yoluna başvurdukları ve bu süreçte yasal haklarını aradıkları net bir şekilde vurgulandı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Anayasa Mahkemesi’nin verdiği bu tarihi ihlal kararı, geçmişte çıkarılan KHK’ler ve idari süreçlerdeki yapısal değişiklikler nedeniyle hak kayıpları yaşayan kamu çalışanları için yeni bir hukuki yolun kapısını araladı. Karar doğrultusunda, benzer mağduriyetler yaşayan memurların açacağı yeni davalarda ve yerel mahkemelerin yapacağı incelemelerde mahkemeye erişim hakkının gözetilmesi bekleniyor.
Kaynak: Evrensel