ANKARA — Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi, Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı ile dün resmen sona erdi. Cumhuriyet gazetesinin yerinde takip ettiği zirve, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imza törenindeki protokol anından Macaristan’ın yüksek düzeyli katılım göstermemesine kadar pek çok dikkat çekici gelişmeye sahne oldu. Zirvenin en stratejik çıktısı ise sonuç bildirisinde yer alan, Türkiye’de bir ‘TDT Savunma Sanayii Koleji’ kurulması yönündeki somut adım oldu.
- TDT 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı ile tamamlandı ve Türkiye dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı.
- Gözlemci ülke statüsündeki Macaristan, 16 yıllık Viktor Orban yönetiminin ardından yeni dönemde zirveye tek bir temsilci dahi göndermedi.
- Sonuç bildirisine yansıyan en kritik kararlardan biri, Türkiye’de TDT Savunma Sanayii Koleji kurulması fikrinin resmiyet kazanması oldu.
- Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılış konuşmasında ‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ temasını vurgulayarak Türk dünyasının aile fotoğrafında ihtilafa yer olmadığını belirtti.
Zirvenin Kritik Gündemi ve Erdoğan’ın Açılış Konuşması
Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi dün, Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı ile tamamlandı. Cumhuriyet’in yakından takip ettiği zirve, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açılış konuşmasıyla başladı. Erdoğan, konuşmasında merhum Gaspıralı İsmail Bey’den ilham aldıklarını belirterek, zirvenin temasını ‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birliği’ olarak belirlediklerini ifade etti. Cumhurbaşkanı, dilde birliğin ortak hazineyi yaşatmak ve geliştirmek olduğunu, fikirde birliğin ortak hedefler etrafında kenetlenmek anlamına geldiğini, işte birliğin ise sözü eyleme, iradeyi esere dönüştürmek olduğunu vurguladı. Bu kapsamlı vizyon çerçevesinde Türkiye, teşkilatın dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı ve Azerbaycanlı makamların dönem boyunca gösterdiği çabalar takdirle karşılandı.
Macaristan’ın Katılmadığı Zirvede Protokol Kazası ve KKTC Vurgusu
Zirve, stratejik tartışmaların yanı sıra bazı renkli ve dikkat çekici olaylara da sahne oldu. Cumhuriyet’in haberine göre, zirveye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanlış alana imza atması damga vurdu. Öte yandan, TDT’nin gözlemci üyesi konumundaki Macaristan, 16 yıllık Viktor Orban yönetiminin ardından yeni siyasi dinamikler çerçevesinde zirveye tek bir temsilci bile göndermeyerek varlık göstermedi. Türkiye’nin üstleneceği yeni dönem başkanlığında ortak dilin yaygınlaştırılması, kültürel ve sportif etkinliklerin desteklenmesi ile seyahatlerin kolaylaştırılması hedeflenirken, Erdoğan ayrıca Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa veya ihtilafa yer olmadığını net bir dille ifade etti. Aile meclisinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile temaslarını artıracağına olan inancını yineleyen Erdoğan, Türkmenistan’ın çalışmalarına sunulan katkıları takdirle karşıladıklarını ve Serdar Berdimuhamedow’un dinamik liderliğinde Türkmenistan’ı en kısa sürede tam üye olarak görmek istediklerini dile getirdi. Azerbaycan-Ermenistan barış sürecine de değinilerek bölgedeki istikrarın önemi bir kez daha vurgulandı.
Sonuç Bildirisi ve Stratejik Hamle: TDT Savunma Sanayii Koleji
TDT 13. Zirvesi’nin en somut ve geleceğe dönük stratejik çıktılarından biri, sonuç bildirisine yansıyan savunma iş birliği adımları oldu. Bildiride yer alan ve Türkiye’ye ‘TDT Savunma Sanayii Koleji’ kurulması fikrine ilişkin madde, Türk dünyasının askerî ve stratejik entegrasyonu açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu kolejin kurulmasıyla birlikte Türk devletleri arasındaki ortak savunma sanayii projelerinin kurumsal bir eğitsel ve doktriner temele oturtulacağını, ortak teknoloji geliştirme süreçlerinin hız kazanacağını belirtiyor. Türkiye’nin liderliğinde hayata geçirilecek bu eğitim ve strateji merkezi, teşkilatın sadece ekonomik ve kültürel bir platform olmanın ötesine geçerek küresel bir güvenlik aktörü olma yolundaki kararlılığını da gözler önüne seriyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’nin tamamlanması ve dönem başkanlığının Türkiye’ye geçmesiyle birlikte, önümüzdeki süreçte atılacak somut adımlar büyük bir merakla bekleniyor. Özellikle Türkiye’de kurulması planlanan TDT Savunma Sanayii Koleji projesinin hayata geçirilmesi için ilgili bakanlıklar ve teşkilat sekreteryasının önümüzdeki günlerde teknik çalışma grupları oluşturması, ayrıca KKTC ile ilişkilerin güçlendirilmesi ve Türkmenistan’ın tam üyeliği gibi stratejik hedeflerin resmi diplomatik kanallarla takip edilmesi öngörülüyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika