İSTANBUL — Fenerbahçe Stadı’nın Maltepe’ye taşınması önerisi ve Kadıköy’deki alkol yasakları, kamusal alanların geleceği, taraftar bağları ve yaşam alanlarının rant politikaları bağlamında derinlemesine tartışılıyor.
- Fenerbahçe Stadı’nın Maltepe’ye taşınması önerisi ve Kadıköy’deki alkol yasakları bir arada değerlendiriliyor.
- 25 yıllık siyasetin ekonomik temeli inşaat ve rant politikaları üzerine kurgulanmıştır.
- Özelleştirmeler ve imar değişiklikleri ile kamuya ait arsalar üzerinden sermaye gruplarına servet aktarımı yapılmıştır.
- Toplumsal yaşam şeklinin dayatılması ve kamusal alanların dönüştürülmesi süreçleri hız kazanmıştır.
Ne Oldu: Stat, Yaşam Alanları ve Yasaklar Neyi Hedefliyor?
Fenerbahçe Stadı’nın Maltepe’ye taşınması önerisi ile Kadıköy’deki alkol yasaklarını birlikte değerlendirmek gerekiyor. Tartışmanın merkezinde yalnızca bir stadyum değil, taraftarın semtle kurduğu bağ, kamusal alanların geleceği ve yaşam alanlarının rant politikaları karşısında korunması bulunuyor. 25 yıllık siyasetin ekonomik politikasının temeli inşaat üzerine kurgulanırken, bu yapılanmanın arka planında kendi sermaye grubunu oluşturmak vardı. Bu bir aşamaydı ve tamamlandı. Sonraki süreç, özellikle özelleştirme programları sonucunda, yok pahasına devredilen kamuya-halka ait fabrikaların veya üretim alanlarının arsaları üzerinden “rant” yaratılması için yapılan imar değişiklikleri ile bu sermaye gruplarına bir servet aktarımı şeklinde dönen bu işletme modeli kısa süreliğine bir istihdam yaratsa da sonrasında hem kapatılan fabrikalarla ortaya çıkan işsizliği hem de kamuya ait malların bir özel sermayeye geçmesi sosyal ve ekonomik anlamda çıkmazı da beraberinde getirdi. Buradaki amaç devlet aygıtları üzerinden bir para akışı alanı yaratmaktı. 70-80 yıllık özelleştirme programı, neoliberal ve uluslararası politikalardaki sert değişimler sonucunda artık çok daha kısa zamanda sonuç alınmaya başlanmasıyla, oluşan konjonktürde uluslararası destek ve iş birliği sonucu belirgin kılmaktadır. Kapitalist entegrasyonun son aşaması. Artık gelinen nokta sadece bir “rant” kurgusu üzerinden alan yaratmakla kalmayıp, mevcut sosyal, kültürel ve sportif tüm organizmaların ve organizasyonların bu politikaları sürdürecek siyasi yapılanma adına kullanılarak, zamanı ve iktidarda kalma enstrümanlarını yöneterek, aynı zamanda istenen toplumsal yaşam şeklini de dayatarak sonuç almaya kadar geldi. Ve artık her şey bu amaca uygun birer araç hâline getirildi. Fenerbahçe stadyum projesindeki bakanlık talebiyle birlikte, öncelikle bugüne kadar hiçbir sorun yaratmayan maçtan önce bazı insanların alkol alı…
Neden Şimdi: Kent, Sermaye ve Toplumsal Yaşam Sıkışmışlığı
Gelişen süreç, kamusal alanların ve kent merkezlerinin sermaye birikim araçlarına dönüştürülmesinin hız kazandığını gösteriyor. 25 yıllık ekonomik politikaların inşaat eksenli kurgulanması, sadece ekonomik bir model değil, aynı zamanda toplumsal yaşamın ve kamusal alanların dizayn edilme çabasıdır. Özelleştirme politikalarıyla halka ait üretim alanlarının ve arsaların rant projelerine açılması, bugün Kadıköy ve Maltepe eksenindeki stat tartışmalarının da temelini oluşturmaktadır. Sosyal, kültürel ve sportif organizasyonların siyasi yapılanmaların çıkarları doğrultusunda araçsallaştırıldığı bu dönemde, taraftarların semtleriyle kurduğu kadim bağlar ve kamusal haklar da doğrudan hedef alınmaktadır. Alkol yasakları ve stadyumun taşınması gibi hamleler, münferit uygulamalar olmayıp, toplumsal yaşam şeklinin iktidar enstrümanlarıyla yeniden şekillendirilmek istendiğinin açık bir göstergesidir.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte, kamusal alanların korunması ve yaşam alanlarının rant politikalarına karşı savunulması mücadelesinin hem hukuki hem de toplumsal düzlemde büyümesi bekleniyor. Resmi süreçlerin ve bakanlık taleplerinin seyrine göre, kent merkezindeki sosyal dokunun ve taraftar kültürünün geleceği şekillenecektir.
Kaynak: BirGün Manşet