ANKARA — Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda köklü değişiklikler yapılmasını öngören kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sundu. Hazırlanan kapsamlı teklifte, sokak hayvanlarının kısırlaştırılıp yaşadıkları doğal alanlara bırakılması, nüfus kontrol yöntemi olarak öldürmenin kesin olarak yasaklanması ve evcil hayvanların ticari satışının durdurulması yönünde kritik düzenlemeler talep edildi.
- 2024 yılında kabul edilen 7527 sayılı Kanun ile getirilen sahipsiz hayvanların bakımevlerinde tutulması uygulamalarının değiştirilmesi ve yerinde bakım modeline geri dönülmesi isteniyor.
- Sahipsiz hayvanların nüfus kontrolünde; kısırlaştırma, aşılama, kayıt altına alma, tedavi, yerinde bakım ve sahiplendirme uygulamalarının esas alınması öngörülüyor.
- Güçten düşmüş veya sahipsiz hayvanların öldürülmesi tamamen yasaklanırken, ötanazi uygulaması yalnızca tedavisi imkansız sağlık sorunları ve sürekli acı çekme durumuyla sınırlandırılıyor.
- Evcil hayvanların ticari amaçla satışı yasaklanarak, sokakta yaşayan dostlarımızın beslenme ve su ihtiyaçlarının engellenemeyeceği hüküm altına alınıyor.
2024 Yasal Değişiklikleri ve Yerinde Bakım Modelinin İadesi Tartışmaları
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından hazırlanan ve TBMM Başkanlığına sunulan 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye’nin sokak hayvanları politikasında yeni bir tartışma ve çözüm kapısı aralıyor. Teklifin genel gerekçesinde, 2024 yılında kabul edilen 7527 sayılı Kanun ile sahipsiz hayvanların yaşamlarının desteklenmesi ilkesinin kaldırıldığı, geçmişte uygulanan kısırlaştırılan ve aşılanan hayvanların yaşadıkları ortama bırakılması uygulamasından vazgeçildiği açıkça belirtiliyor. Gerekçede, sokakta yaşayan hayvanlara yönelik mevcut politikaların toplama, kapatma ve öldürme gibi gayri insani yöntemler yerine, yaşatma ve birlikte yaşam temelinde inşa edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Araştırmacı gazetecilik perspektifiyle incelendiğinde, bu yasal girişim, toplumun geniş kesimleri tarafından dile getirilen vicdani ve hukuki kaygıları Meclis gündemine taşıma amacı güderken, yerel yönetimlerin sahadaki pratik yükünü yeniden yapılandırmayı hedefliyor.
Kayıt Sistemi, Yerel Yönetim Sorumlulukları ve Beslenme Hakları
Yeni kanun teklifi, sahipsiz hayvanların popülasyon kontrolünde şiddet içeren yöntemleri reddederek bilimsel ve insani yöntemleri merkeze alıyor. Buna göre, sahipsiz hayvanların nüfusunun kontrolünde kısırlaştırma, aşılama, kayıt altına alma, tedavi, yerinde bakım ve sahiplendirme uygulamalarının esas alınması öngörülüyor. Getirilen düzenleme ile bakımevlerine alınan tüm hayvanlar ilgili Bakanlık veri sistemine kaydedilecek. Rehabilitasyon işlemleri tamamlanan ve sahiplendirilemeyen hayvanlar, belirlenen istisnai durumlar haricinde alındıkları yaşama ortamına geri bırakılacak. Yerinde bakıma bırakılan bu hayvanların sağlık kontrolleri, periyodik aşıları, beslenmesi ve kayıtlarının güncel tutulması konusunda doğrudan ilgili yerel yönetimler sorumlu tutulacak. Ayrıca teklif, sahipsiz hayvanların yaşadıkları kamusal ve doğal alanlarda beslenmesinin ve su ihtiyaçlarının karşılanmasının herhangi bir şekilde engellenemeyeceğini açıkça hüküm altına alarak, sokak hayvanlarının yaşam hakkını güvenceye almayı amaçlıyor.
Ötanazi Sınırlamaları, Ticari Satış Yasağı ve Etik Yaklaşım
Teklifin en dikkat çekici ve hayati maddelerinden biri, yaşam hakkını koruma altına alan sıkı yasaklar içeriyor. Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların öldürülmesi tamamen yasaklanırken, ötanazi uygulaması istisnai ve zorunlu hallere daraltılıyor. Buna göre ötanazi, yalnızca tedavisi mümkün olmayan hastalık veya yaralanma nedeniyle iyileşme olanağı bulunmayan ve sürekli acı çeken hayvanlarla sınırlandırılacak. Bu istisnai durumda dahi veteriner hekimin gerekçeli raporu aranacak ve uygulamanın kendisi bizzat veteriner hekim tarafından gerçekleştirilecek. Hayvanın davranış özellikleri, ırkı, sahiplendirilememesi veya bakımevi kapasitesi gibi gerekçelerle hayatına son verilmesinin önüne geçilirken, evcil hayvanların ticari amaçla satışı da yasaklanarak sektörün etik dışı yönleriyle mücadele edilmesi hedefleniyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Serhat Eren’in TBMM’ye sunduğu bu kapsamlı kanun teklifi, Türkiye’de hayvan hakları savunucuları, yerel yönetimler ve yasa yapıcılar arasında yeni bir müzakere sürecini başlatıyor. Önümüzdeki yasama döneminde komisyonlarda ele alınması beklenen teklif, sokak hayvanları meselesinde toplama ve kapatma politikalarına karşı alternatif, sürdürülebilir ve yaşatmayı esas alan bir modelin tartışılmasına zemin hazırlayacak. Resmi sürecin nasıl şekilleneceği ve siyasi partilerin bu insani öneriye yaklaşımı kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Kaynak: Evrensel