İSTANBUL — Birleşmiş Milletler destekli Uluslararası Kriyosfer İklim Girişimi ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından hazırlanan yeni ve kapsamlı bir rapor, küresel ısınmanın 1,5 derece sınırının geçici olarak bile aşılmasının buzullarda ve kutup örtülerinde geri dönülemez, kalıcı hasarlara yol açacağını ortaya koydu.
- Paris İklim Antlaşması’nın 1,5 derece hedefinin geçici aşılmasının yönetilebilir olduğu inancı raporda ‘efsane’ olarak nitelendirildi.
- Grönland ve Antarktika buz örtüleri 1990’lı yıllara kıyasla günümüzde yaklaşık altı kat daha hızlı bir şekilde eriyor.
- Buzulbilimci James Kirkham, değişimlerin devrilme noktaları aşıldığında binyıllar boyunca geri döndürülemez hale geleceğini vurguladı.
- Uzun vadeli ısınmanın ideal olarak 2150 yılına kadar 1 derecenin altına çekilmesi için atmosferden karbon uzaklaştırılması gerektiği kaydedildi.
Kriyosfer İçin Kritik Uyarı: 1,5 Derece Eşiği Neden Hayati?
Dünyanın buzlu bölgelerinin tehlikeli bir erime süreciyle karşı karşıya olduğunu gözler önüne seren ve 80 bilim insanının imzasını taşıyan bu yeni araştırma, iklim politikalarında dönüm noktası niteliği taşıyor. Gezegenin sanayi öncesi döneme göre halihazırda 1,3 derece ısındığı belirtilen raporda, sera gazı emisyonlarının yeterince sınırlandırılamamasının yüzyıl sonu ısınmasını 1,5 derecede tutma mücadelesinde çok büyük riskler yarattığı açıkça ifade edildi. Bilim insanları, dünyadaki tüm kar ve buz örtüsünü kapsayan kriyosfer üzerindeki yıkıcı etkilerin tamamen önlenebilmesi için, sıcaklıkların bu kritik eşiğin üzerinde mümkün olan en kısa süre kalması gerektiğinin altını çizdi. Kriyosferin korunması adına sıcaklıkların en kısa sürede düşürülmesi ve uzun vadede 1 derecenin altına çekilmesi gerektiği yönündeki acil uyarılar uluslararası kamuoyu ile paylaşıldı.
Mevcut Politikaların Okyanuslara ve Permafrosta Yıkıcı Etkileri
Mevcut iklim politikaları altında küresel sıcaklıkların yaklaşık 3 dereceye ulaşması durumunda, yüzeye yakın permafrostun neredeyse tamamının erimesi ve okyanus dolaşımında ani bozulmaların yaşanması bekleniyor. Grönland ve Antarktika’yı kaplayan devasa buz örtülerinin bugün 1990’lı yıllara kıyasla yaklaşık altı kat daha hızlı eridiğine dikkat çekilen raporda, tehlikenin büyüklüğü rakamlarla gözler önüne serildi. Raporun başyazarı olan buzulbilimci James Kirkham, kriyosferin iklim sisteminin en hassas bileşenlerinden biri olduğunu belirterek duruma somut örnekler kazandırdı. Nepal-Çin sınırındaki büyük çığ felaketini ve İsviçre’nin son beş yılda buzul buzunun yüzde 20’sini kaybetmesini örnek gösteren Kirkham, bu devasa değişimlerin devrilme noktaları aşıldığında yüzyıllar veya binyıllar boyunca tamamen geri döndürülemez bir hâl alacağını ifade etti.
Gelişmeler ve Beklentiler
İklim analistleri ve uzmanlar, gelecekte sıcaklıkların 1,7 dereceyi aşmasını kesin olarak engellemek amacıyla küresel emisyonların 2030 yılına kadar yüzde 18, 2035 yılına kadar ise çok daha ciddi oranlarda azaltılması gerektiğini belirtiyor. Uzun vadeli hedefler doğrultusunda 2150 yılına kadar 1 derecenin altına inilmesi için atmosferden karbon uzaklaştırma teknolojilerinin devreye sokulması ve resmi süreçlerin hızlandırılması hayati bir zorunluluk olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika