ANKARA — YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Çinli otomotiv üreticisi BYD’ye sağlanan vergi muafiyetleri ve yatırım teşvikleri nedeniyle kamunun 615 milyon doların üzerinde vergi kaybına uğradığını iddia ederek Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a acil çağrıda bulundu.
- Çinli otomotiv devi BYD’ye sağlanan vergi muafiyetleri ve teşvikler sonucunda kamunun 615 milyon dolar (güncel kurla yaklaşık 30 milyar lira) vergi kaybına uğradığı açıklandı.
- BYD’nin Türkiye’de 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulunmasına ve Manisa’daki fabrika projesini askıya almasına rağmen imtiyazlı şekilde 59.168 adet araç sattığı belirtildi.
- YENİ Parti Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a seslenerek ya fabrikanın derhal kurulmasını ya da teşvik belgesinin iptal edilmesini istedi.
BYD Yatırım Sürecinde Neler Yaşandı ve Süreç Nasıl İlerledi?
YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı kapsamlı açıklamada, BYD’ye sağlanan yatırım teşviklerini ve vergi muafiyetlerini tüm detaylarıyla gündeme taşıdı. Yavuzyılmaz, ‘AKP’nin, Çinli otomotiv devi BYD’ye 615 milyon dolar vergi kıyağı yaptığını tespit ettik!’ ifadelerini kullandı. Sürecin kronolojisine dikkat çeken Yavuzyılmaz, 5 Temmuz 2024 tarihinde Ticaret Bakanlığı’nın BYD’ye sağlanacak ayrıcalıkların yolunu açtığını belirtti. Yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılan ithalat, ek gümrük vergilerinden muaf tutuldu. Bu adımdan sadece üç gün sonra, 8 Temmuz 2024 tarihinde ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdü içeren resmi bir ‘yatırım anlaşması’ imzalandı. Ancak tüm bu süreç boyunca BYD ile imzalanan yatırım anlaşmasının detayları kamuoyundan büyük bir titizlikle gizlendi ve şirkete verilen teşvik belgesi adeta sır gibi saklandı.
Manisa Fabrika Projesi Neden Askıya Alındı ve Ne Kadar Araç Satıldı?
Yatırım anlaşmasının imzalanmasının ardından yaşanan gelişmeler otomotiv sektöründe ve kamuoyunda tartışma yaratmaya devam ediyor. 10 Haziran 2026 tarihinde Çinli üretici BYD, Türkiye’de yapmayı taahhüt ettiği Manisa yatırımı için herhangi bir takvim bulunmadığını ve projenin askıya alındığını kamuoyuna açıkladı. Yavuzyılmaz, yatırım anlaşmasının imzalandığı Temmuz 2024’ten projeyi askıya aldığı Haziran 2026’ya kadar geçen sürede şirketin faaliyetlerini sorguladı. Bu süre zarfında BYD’nin, imtiyazlı bir şekilde ve devasa vergi indirimi avantajlarıyla Türkiye pazarında tam 59.168 adet araç sattığı ortaya çıktı. Milletvekili Yavuzyılmaz, bu durumun AKP eliyle gerçekleştirildiğini ve otomotiv sektöründeki adil rekabet ortamının tamamen paramparça edildiğini vurguladı.
615 Milyon Dolarlık Vergi Kaybı ve Hesaplama Yöntemi Nasıl Yapıldı?
Olayın en dikkat çekici boyutu olan finansal kayıp ise rakamsal verilerle gözler önüne serildi. Yapılan hesaplamalar sonucunda toplam vergi kaybı tutarının 615 milyon doları, güncel kurla ise yaklaşık 30 milyar lirayı bulduğu tespit edildi. Bu maliyetin nasıl hesaplandığına dair detayları paylaşan Yavuzyılmaz, Ticaret Bakanlığı’nın BYD’ye sağladığı vergisiz ithalat hakkını baz aldı. Araç başına gümrük öncesi fiyat ortalama 11.500 dolar olarak alındığında; gümrük vergisi, ek vergi muafiyeti ve bu muafiyetlerin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ile Katma Değer Vergisi (KDV) matrahlarına yarattığı zincirleme etki tek tek hesaplandı. Tüm bu kalemlerin birleşimi sonucunda kamunun uğradığı toplam vergi kaybının 615 milyon doları aştığı kesinleşti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Yaşanan bu gelişmelerin ardından YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, yetkili makamlara acil çağrıda bulundu. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a seslenen Yavuzyılmaz, ya BYD’nin taahhüt ettiği fabrikanın derhal kurulmasının sağlanmasını ya da şirkete verilen teşvik belgesinin iptal edilmesini talep etti. Konuyla ilgili ilgili bakanlıkların ve hükümet kanadının önümüzdeki günlerde nasıl bir resmi açıklama yapacağı ve atılacak adımlar kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika