ANKARA — Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Çinli otomotiv devi BYD’ye sağlanan vergi muafiyetleri ve yatırım teşvikleri nedeniyle kamunun 615 milyon doların üzerinde vergi kaybına uğradığını iddia ederek, hükümete çağrıda bulundu ve sürecin detaylarını kamuoyuyla paylaştı.
- Ticaret Bakanlığı’nın 5 Temmuz 2024’te BYD’nin ithalatını ek gümrük vergilerinden muaf tuttuğu belirtildi.
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile 8 Temmuz 2024’te 1 milyar dolarlık yatırım anlaşması imzalandığı ifade edildi.
- BYD’nin Manisa yatırımını askıya almasına rağmen devasa vergi indirimi avantajlarıyla 59.168 adet araç sattığı öne sürüldü.
- Toplam vergi kaybının güncel kurla yaklaşık 30 milyar liraya (615 milyon dolar) ulaştığı hesaplandı.
Teşvik Süreci ve Yatırım Anlaşmasının Arka Planı
Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı kapsamlı açıklamada, Çinli otomotiv üreticisi BYD’ye sağlanan yatırım teşviklerini ve vergi muafiyetlerini gündeme taşıdı. Yavuzyılmaz, AKP’nin Çinli otomotiv devi BYD’ye 615 milyon dolar vergi kıyağı yaptığını tespit ettiklerini öne sürdü. Sürecin kronolojisini paylaşan Yavuzyılmaz, 5 Temmuz 2024 tarihinde Ticaret Bakanlığı’nın BYD’ye yapılacak ayrıcalıklara giden yolun taşlarını döşemeye başladığını belirtti. Bu kapsamda, yatırım teşvik belgesi çerçevesinde yapılan ithalatın ek gümrük vergilerinden muaf tutulduğu ifade edildi. Bu hamleden sadece üç gün sonra, 8 Temmuz 2024 tarihinde, BYD ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdü üzerinden resmi bir yatırım anlaşması imzalandı. Ancak Yavuzyılmaz, tüm bu süreç boyunca BYD ile imzalanan yatırım anlaşmasının detaylarının kamuoyundan gizlendiğini ve verilen teşvik belgesinin sır gibi saklandığını vurguladı.
Manisa Yatırımının Askıya Alınması ve Satış Rekoru
Süreçteki dönüm noktalarına dikkat çeken Deniz Yavuzyılmaz, 10 Haziran 2026 tarihinde BYD’nin Türkiye’de yapmayı taahhüt ettiği Manisa yatırımı için herhangi bir takvim bulunmadığını ve projeyi askıya aldığını açıkladığını bildirdi. BYD’nin, yatırım anlaşmasının imzalandığı Temmuz 2024’ten yatırımı askıya aldığı Haziran 2026’ya kadar geçen sürede ne yaptığına odaklanan Yavuzyılmaz, şirketin imtiyazlı bir şekilde ve devasa vergi indirimi avantajlarıyla Türkiye’de tam 59.168 adet araç sattığını kaydetti. Bu durumun AKP eliyle otomotiv sektöründeki adil rekabet ortamını paramparça ettiğini savunan Milletvekili, yaşanan sonucun devasa bir kamu zararı yarattığını dile getirdi.
615 Milyon Dolarlık Vergi Kaybının Hesaplama Yöntemi
Kamunun uğradığı zararın boyutunu kalem kalem hesaplayan Deniz Yavuzyılmaz, toplam vergi kaybı tutarının 615 milyon doları, güncel kurla ise yaklaşık 30 milyar lirayı bulduğunu belirtti. Hesaplama yöntemini de kamuoyuyla paylaşan Yavuzyılmaz, Ticaret Bakanlığı’nın BYD’ye sağladığı vergisiz ithalat hakkı kapsamında araç başı gümrük öncesi fiyatın ortalama 11.500 dolar olarak alındığını aktardı. Gümrük vergisi, ek vergi muafiyeti ve bu muafiyetlerin ÖTV ile KDV matrahlarına zincirleme etkisi hesaplandığında toplam vergi kaybının 615 milyon doları aştığı matematiksel olarak ortaya kondu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Yaşanan gelişmelerin ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a çağrıda bulunan Deniz Yavuzyılmaz, ya BYD’nin taahhüt ettiği fabrikanın derhal kurulmasının sağlanmasını ya da teşvik belgesinin iptal edilerek sağlanan tüm desteklerin derhal geri alınmasını talep etti. Konuyla ilgili resmi makamların ve ilgili bakanlıkların atacağı adımlar ve yapacağı açıklamalar kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Kaynak: Evrensel