İSTANBUL — Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ekim ayı enflasyon verilerini değerlendirdiği kapsamlı ‘Enflasyon Bülteni’ni yayımladı. Rapora göre, enflasyonun artış hızındaki yavaşlamaya rağmen fiyatların yükselmeye devam etmesiyle birlikte asgari ücretlinin enflasyon karşısındaki kaybı ekim ayında 7 bin 726 liraya ulaştı.
- Asgari ücretin yılın ilk 10 ayındaki toplam erimesi 7 bin 726 lirayı buldu.
- TÜİK verilerine göre yıllık tüketici enflasyonu yüzde 29,77, aylık enflasyon ise yüzde 2,58 olarak gerçekleşti.
- 2005 yılından bu yana genel fiyatlar 37,2 kat, gıda fiyatları ise 55,1 kat artış gösterdi.
- Yıllık enflasyonun en yüksek olduğu harcama grubu yüzde 48,86 ile eğitim sektörü oldu.
TÜİK Verileri ve Asgari Ücretlinin Alım Gücü Kaybı
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), işçilerin ve dar gelirlilerin alım gücündeki dramatik düşüşü gözler önüne seren ekim ayı ‘Enflasyon Bülteni’ni kamuoyuyla paylaştı. TÜİK’in resmi verilerine dayanarak hazırlanan raporda, ekim ayında tüketici fiyatlarının bir önceki aya göre yüzde 2,58, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 29,77 oranında arttığına dikkat çekildi. Yılbaşından bu yana yaşanan fiyat artışı yüzde 27,52 seviyesine ulaşırken, 12 aylık ortalamalara göre enflasyon yüzde 31,23 olarak gerçekleşti. Bu ekonomik tablo içerisinde, milyonlarca çalışanın geçim kaynağı olan asgari ücret, yılın ilk 10 ayında enflasyon karşısında adeta eridi ve toplam kayıp 7 bin 726 liraya ulaştı. DİSK-AR, raporda ayrıca TÜİK’in kesinleşmiş yargı kararına rağmen madde fiyat listesini açıklamamasını sert bir şekilde eleştirerek şeffaflık vurgusu yaptı.
Gıda Fiyatlarında 55 Katlık Tarihi Artış ve Temel İhtiyaç Krizi
Araştırmacı gazetecilik perspektifiyle hazırlanan DİSK-AR bülteni, fiyat artışlarının uzun vadeli tahribatını da gözler önüne serdi. Rapora göre, 2025=100 bazlı TÜFE endeksine göre Ekim 2005’te 3,8 olan genel fiyat endeksi, Ekim 2026’da 140,8 seviyesine tırmandı. Böylece genel fiyatlar son 21 yılda 37,2 kat artış kaydetti. Aynı dönemde gıda fiyatları endeksi ise 2,5’ten 138,7’ye çıkarark çok daha vahim bir tablo ortaya koydu ve gıda fiyatlarındaki artış 55,1 kata ulaştı. DİSK-AR, gıda fiyatlarının genel fiyat endeksinden daha hızlı yükselmesinin, gelirinin çok büyük bir bölümünü temel gıda ve barınma gibi zorunlu harcamalara ayırmak zorunda kalan dar gelirli kesimlerin geçim sıkıntısını derinden ağırlaştırdığına dikkat çekti. Yükselen kira ve konut giderleri karşısında ezilen düşük gelirli haneler, mecburen gıda harcamalarından kısmak zorunda kalıyor.
Sektörel Enflasyon Dağılımı ve Baz Etkisinin Aldatıcı Yüzü
Ekim ayı enflasyon raporunda sektörel bazdaki artışlar da ayrıntılı olarak incelendi. Buna göre, yıllık enflasyonun en yüksek olduğu harcama grubu yüzde 48,86 ile eğitim olurken, eğitim ve sağlık alanlarındaki bu tırmanış ‘yangın var’ şeklinde nitelendirildi. Aylık bazda en yüksek fiyat artışı ise yüzde 12,58 ile giyim ve ayakkabı grubunda görülürken, halkın günlük yaşamını doğrudan etkileyen gıda ve alkolsüz içecekler sektöründe fiyatlar yüzde 3,50 oranında yükseldi. DİSK-AR, yıllık enflasyon oranındaki son dönemdeki gerilemenin temel nedenlerinden birinin ‘baz etkisi’ olduğunun altını çizdi. Raporda, enflasyonun artış hızındaki bu yavaşlama ve düşüşün kesinlikle fiyatların ucuzladığı, hayatın ucuzlayacağı anlamına gelmediği, aksine hayat pahalılığının katlanarak devam ettiği vurgulandı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak, DİSK-AR’ın yayımladığı ekim ayı enflasyon bülteni, resmi verilerdeki dönemsel yavaşlama eğilimlerinin dar gelirli milyonların gerçek mutfak enflasyonunu ve yaşam maliyetini gizleyemediğini açıkça ortaya koymaktadır. Asgari ücretlinin sadece 10 ayda uğradığı 7 bin 726 liralık kayıp ve gıda fiyatlarındaki 55 katı aşan tarihi artış, önümüzdeki dönemde gelir adaletsizliği ile mücadele ve sosyal politika tedbirlerinin aciliyetini gözler önüne seriyor. Uzmanlar ve sendikalar, enflasyonla mücadelenin sadece oranları düşürmekle kalmayıp, alım gücünü koruyucu refah payı ve adil bölüşüm mekanizmalarıyla desteklenmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Kaynak: Evrensel