TAHRAN — İran yargısının resmi yayın organı Mizan Ajansı’nın duyurduğuna göre, Ocak ayında Esfehan kentinde düzenlenen halk protestoları sırasında gözaltına alınarak tutuklanan Emir Hüseyin Meleki ile Emir Hüseyin isimli iki eylemci idam edildi. Yargı sürecinin adil olmadığına yönelik avukat itirazlarına rağmen, haklarında verilen idam cezaları İran Yüksek Mahkemesi tarafından onanan mahkumların infazı uluslararası kamuoyunda ve insan hakları çevrelerinde büyük tepki topladı.
- Ocak ayında Esfehan’daki Alihan Meydanı protestolarında tutuklanan Emir Hüseyin Meleki ve Emir Hüseyin idam edildi.
- İran yargısına bağlı Mizan Ajansı, idam cezalarının Yüksek Mahkeme tarafından onandığını ve infazların gerçekleştirildiğini resmi olarak duyurdu.
- Dosya avukatlarından Şehrzad Şehbazi, sanıkların hiçbirinin doğrudan cinayetle suçlanmadığını ve adil yargılanmadıklarını vurguladı.
- İran Devrim Muhafızları tarafından düzenlenen operasyonlarla tutuklanan eylemcilerin infazı, ülkedeki hak ihlalleri tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Esfehan’daki Alihan Meydanı Protestolarının Arka Planı
İran’da son yıllarda ekonomik kriz, enflasyon ve temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması gibi gerekçelerle ülke geneline yaylanan toplumsal hareketlerin en kritik merkezlerinden biri Esfehan kenti oldu. Ocak ayında Esfehan kentindeki Alihan Meydanı’nda düzenlenen halk protestoları sırasında güvenlik güçleri ve İran Devrim Muhafızları sert müdahalelerde bulunmuştu. Bu protestolar esnasında sokaklarda hak arayan binlerce sivil gibi gözaltına alınan isimler arasında yer alan Emir Hüseyin Meleki ve Emir Hüseyin de, rejimin hedef aldığı protestocular arasında yerlerini almıştı. Devrim Muhafızları unsurlarının olay yerinde ve sonrasındaki operasyonlarıyla tutuklanan bu iki kişi, kısa süre içerisinde İran’ın katı yargı mekanizmasının isleyişiyle karşı karşıya kaldı.
Mizan Ajansı Duyurusu ve Yüksek Mahkeme Onayı
Olayın ardından yürütülen yargı süreçleri kapalı kapılar ardında ve hızlandırılmış bir prosedürle yürütüldü. İran yargısına bağlı faaliyet yürüten resmi Mizan Ajansı tarafından son dakika olarak servis edilen haberde, tutuklu bulunan Emir Hüseyin Meleki ile diğer sanık Emir Hüseyin’in idam cezalarının infaz edildiği bildirildi. Haberin detaylarında, Emir Hüseyin Meleki ve Emir Hüseyin’e yerel mahkemeler tarafından verilen idam cezalarının dosyayı inceleyen İran Yüksek Mahkemesi tarafından da onandığı açıkça ifade edildi. Yargının en üst mercii olan Yüksek Mahkeme’nin bu kararı onaması, infazların hukuki dayanağı olarak sunulurken, kararın siyasi motivasyonlarla alındığına dair eleştiriler hız kesmeden artmaya devam etti.
Savunma Hattı ve Şehrzad Şehbazi’nin Adil Yargılanma Vurgusu
İdam edilen mahkumların hukuki savunmasını üstlenen dosya avukatlarından Şehrzad Şehbazi, yargılama süreci boyunca yaşanan hukuksuzluklara dikkat çekti. Avukat Şehrzad Şehbazi tarafından yapılan açıklamalarda, dosya sanıklarından hiçbirinin doğrudan cinayetle suçlanmadığına özellikle vurgu yapıldı. Hukuk sisteminin evrensel ilkelerinin hiçe sayıldığını belirten Şehbazi, yargılama sürecinin tamamen adil olmayan koşullar altında, şeffaflıktan uzak bir biçimde yürütüldüğünü kamuoyuyla paylaştı. Doğrudan bir cinayet suçlaması dahi bulunmayan kişilerin idam cezasına çarptırılması ve cezaların hızla infaz edilmesi, ülkedeki yargı bağımsızlığı tartışmalarını ve insan hakları ihlallerine yönelik endişeleri en üst seviyeye çıkardı.
Gelişmeler ve Beklentiler
İran’da Esfehan protestoları bağlamında gerçekleştirilen bu son idamlar, ülkedeki iç hukukun işleyişi ile uluslararası insan hakları standartları arasındaki derin uçurumu bir kez daha gözler önüne serdi. Resmi makamların ve Yüksek Mahkeme’nin kararları doğrultusunda infaz edilen Emir Hüseyin Meleki ve Emir Hüseyin’in dosyası, avukatları Şehrzad Şehbazi’nin ve uluslararası gözlemcilerin tüm itirazlarına rağmen kapatılmış durumda. Gelecek dönemde benzer protesto davalarında yargılanan diğer tutukluların akıbeti konusunda uluslararası toplumun baskılarını artırması beklenirken, İran yargısının bu sert tutumundan taviz vermeyeceği öngörülüyor.
Kaynak: ANF Türkçe