ANKARA — Türkiye’nin gündemini meşgul eden ve yatırımcılar arasında endişeye yol açan fon krizine ilişkin tartışmalar sürerken, AKP’li Şamil Tayyar konuya dair çarpıcı bir raporun detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Devlet tecrübesi bulunan bir ekonomist tarafından hazırlanan kapsamlı incelemeyi sosyal medya hesabı üzerinden aktaran Tayyar, raporda yer almayan bir boyuta dikkat çekerek fon krizinin siyasi maliyetinin de göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
- Borsa İstanbul’da Ağustos-Ekim sonu arasında toplam piyasa değeri 7 trilyon 209 milyar lira azaldı.
- Halka açık paylardaki toplam kaybın yaklaşık 2 trilyon lirası yerli yatırımcının doğrudan servet kaybı oldu.
- Fon krizinin ardından sadece Eylül ayında 105 bin yerli yatırımcı borsadan çekildi.
- Türkiye’nin ülke risk primi yılbaşındaki 204 baz puandan Eylül ayında 247 baz puana yükseldi.
Borsa İstanbul’da Milyarlık Kayıp ve Yerli Yatırımcının Durumu
Türkiye gündemindeki yerini koruyan ve yatırımcı ekosistemini sarsan fon krizinin ekonomik ve mali boyutları netleşmeye devam ediyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AKP’li Şamil Tayyar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, devlet tecrübesi olan bir ekonomist arkadaşının konu üzerinde detaylı bir inceleme yürüttüğünü ve bunu bir rapora dönüştürdüğünü belirtti. Tayyar’ın aktardığı verilere göre, Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin toplam piyasa değeri Ağustos ile Ekim sonu arasındaki süreçte 7 trilyon 209 milyar lira, başka bir deyişle yaklaşık 154 milyar dolar azalış kaydetti. Halka açık paylardaki toplam kayıp ise 2 trilyon 959 milyar lira seviyesine ulaştı. Bu devasa rakamın yaklaşık 2 trilyon lirasının (43 milyar dolar) doğrudan yerli yatırımcıların, yani vatandaşların cebinden çıkan ve doğrudan servet kaybı anlamına gelen tutar olduğu rapora yansıdı.
Tasfiye Edilen Fonlar, Küçülme Süreci ve Risk Primindeki Artış
Raporda yer alan bir diğer kritik başlık ise tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğü ve sektörel daralma oldu. Tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğünün 826 ile 891 milyar lira arasında değiştiği, ödenecek miktarın ise yaklaşık 193 milyar lira olduğu raporda ifade edildi. Yaşanan kriz ortamıyla birlikte yerli yatırımcıların borsadan hızla uzaklaştığı gözlemlendi; nitekim sadece Eylül ayı içerisinde 105 bin yerli yatırımcı borsadan çıkış yaptı. Fon sektörünün kendisi de bu dalgalanmadan olumsuz etkilendi ve sektörün toplam büyüklüğü 31 Ağustos ile 16 Eylül tarihleri arasında 1.3 trilyon liradan 922 milyar liraya geriledi. Tüm bu gelişmelerin makroekonomik göstergelere de yansıdığı, yılbaşında 204 baz puan seviyesinde bulunan Türkiye’nin ülke risk priminin (CDS) Eylül ayında 247 baz puana yükseldiği kaydedildi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Hazırlanan raporun ekonomik kayıpları rakamsal olarak gözler önüne serdiğini belirten AKP’li Şamil Tayyar, verilerin ardından kendi değerlendirmesini de paylaştı. Tayyar, “Raporda fonun siyasi maliyetinden söz edilmiyor. Onu da ben eklemiş olayım” ifadelerini kullanarak krizin sadece finansal değil, aynı zamanda siyasi boyutlarına da dikkat çekilmesi gerektiğini vurguladı. İlerleyen süreçte fon krizine yönelik ekonomi yönetiminin atacağı adımlar ve atılacak olası yasal ya da idari adımların piyasalar üzerindeki etkisi yakından takip edilmeye devam edilecek.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika