İSTANBUL — 2026 yılında hasat edilen tüm tarımsal ürünlerde üretici artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle zarar ederken, tarım politikalarının küçük üreticiyi tasfiye ederek şirket tarımını büyütmeyi hedeflediği belirtiliyor.
- 2026’da hasat edilen üzüm, fındık, incir, buğday, arpa, çeltik ve şeker pancarı hiçbir maliyeti karşılamadı.
- TÜİK ağustos ayı Tarım-GFE verilerine göre tarımsal girdi fiyatları aylık yüzde 3,41, yıllık yüzde 30,28 arttı.
- TÜRKŞEKER şeker pancarı alım fiyatını ton başına 3 bin 720 liraya yükseltti ancak üreticinin 4 bin 500 lira talebi karşılanmadı.
- Elma üreticisi döviz kuru nedeniyle alıcı bulamazken, tarladan 3-3,5 liraya topladığı ürünü için ‘meyve suyu fabrikalarına hamallık yapıyoruz’ dedi.
Ne Oldu? 2026 Tarım Sezonunda Üretici Neden Zarar Etti?
2026 yılında hasat edilen hiçbir tarımsal üründe üretici girdi maliyetleri ve düşük açıklanan alım fiyatları karşısında kâr edemedi. Üzüm, fındık, incir, buğday ve arpanın ardından açıklanan çeltik ile şeker pancarı alım fiyatları da çiftçinin hiçbir maliyetini karşılamadı. Elma üreticisi artan döviz kuru nedeniyle alıcı bulamazken tarladan kilosunu 3-3,5 liraya topladığı hasadını ‘Meyve suyu fabrikalarına hamallık yapıyoruz’ diye yorumladı. ‘Liyakatin olmadığı bir ülkede, Tarım Bakanı’nın bitkiyi tanımamasına dahi şaşırmıyoruz artık’ diyen çiftçi, iktidar değişmeden ülke ekonomisinin bel kemiği olan tarımdan bir beklentisinin olmadığını aktardı. Çiftçinin yüzü hiçbir üründe gülmezken tarımsal girdi fiyatları enflasyonla birlikte artışını sürdürdü. TÜİK’in en son açıkladığı ağustos ayı tarımsal girdi fiyat endeksi (Tarım-GFE) bir önceki aya göre yüzde 3,41, geçen yıla göre yüzde 30,28 artarken yurt dışı üretici fiyat endeksinde de artış yaşandı. TÜİK’in dün açıkladığı yurt dışı üretici fiyat endeksi (YD-ÜFE) eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 2,82 arttı. Endeks bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 28,69, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33,64, on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,82 artış gösterdi.
Şeker Pancarı ve Girdi Maliyetleri Krizin Boyutunu Nasıl Büyüttü?
Üretici şeker pancarında ton başına en az 4 bin 500 lira fiyat talep ederken Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (TÜRKŞEKER), kota tamamlama primi dâhil ton başına alım fiyatını 3 bin 100 liradan 3 bin 720 liraya yükseltti. Yüzde 20’lik artış, girdi enflasyonun çok altında kalarak kilogram başına yalnızca 62 kuruşa denk geldi. 1 kiloluk şeker pancarının karşılığı 3,72 TL oldu. Uşak’ta şeker pancarı üretiminde baraj sistemleri ve maliyet artışları tarlaların boş kalmasına neden olurken, küçük üreticinin tasfiye edilip şirket tarımının önünün açıldığına yönelik endişeler artıyor. Bağımsız gazetecilik ilkeleriyle takip edilen süreçte, çiftçinin tarlasında köleleştirildiği ve borç sarmalına mahkûm edildiği eleştirileri gündemdeki yerini koruyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Mevcut tarım politikalarının küçük üreticiyi tasfiye etmesi ve şirket tarımını büyümesi hedefi eleştirilirken, önümüzdeki dönemde çiftçilerin borçla üretim sarmalından kurtulabilmesi için girdi maliyetlerini düşürecek acil desteklerin ve hakkaniyetli alım fiyatlarının hayata geçirilmesi bekleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet