AMED — Têkoşîna ji bo nasnameya kurdî, reh û rîşalên xwe ji serdema Împeratoriya Osmanî hildide û heta dewlet-neteweyên îro dirêj dibe, ku ji aliyê Nivîskar Soran Mustafa Kurdî û wergêr Ramazan Kaya ve hatiye girtin.
- Pergala dewlet-neteweyan bûye sedem ku neteweperweriya li ser bingeha feodalîzmê bibe bingeha Kurdayetiyê.
- Hiner Saleem di berhema xwe ya Tifinga Bavê Min de derd û kulên Kurdên li Iraqê radixe ber çavan.
- Brown û hevalên wî (2001) diyar dikin ku demografiya etnîkî yek ji sedemên bingehîn ên şerên navxweyî ye.
Serboriya Gelê Kurd û Teoriya Postkolonyal
Têkoşîna ji bo nasnameya kurdî, reh û rîşalên xwe ji serdema Împeratoriya Osmanî hildide û heta dewlet-neteweyên îro dirêj dibe. Pergala dewlet-neteweyan bûye sedem ku neteweperweriya li ser bingeha feodalîzmê bibe bingeha Kurdayetiyê. Hiner Saleem di serboriya xwe ya bi navê Tifinga Bavê Min de, derd û kulên Kurdên li Iraqê yên ku ji her alî ve hatine dûrxistin û çewisandin, ji devê şahidê pêşîn radixe ber çavan. Ev berhem, kûrahiya jiyana civakî, çandî û siyasî û lîstikên hêzên kolonyalîst bi awayekî asê nîşan dide. Saleem wekî kaniyekê dibe dengê gelê ku dengê wan hatiye birîn; lê belê ji bo ku mirov naveroka vê xebatê û avahiya wê tam fêm bike, divê mirov bi rêya teoriya postkolonyal lê binêre. Ev lêkolîn, bi rêya xwendineke postkolonyal li ser vê serboriyê radiweste; ew dide nîşandan ku ev vegotin ji bo parastina nasnameya neteweyî û etnîkî ya Kurdan di nava çarçoveya Iraqê de, dozeke giran a li hemberî astengiyan e.
Demografiya Etnîkî û Şerên Navxweyî
Brown û hevalên wî (2001) diyar dikin ku yek ji sedemên bingehîn ên şerên navxweyî yên li welatekî, demografiya etnîkî ya di nav dewletê de ye. Nivîskar diparêzin ku heke welatek xwedî herêmên etnîkî yên cuda be, gelek pirsgirêkên navxweyî dertên holê. Gava koma etnîkî ya serdest ramana xwe ya neteweperwer li ser gelên din ferz dike, şerê etnîkî êdî mîna qedereke reş li bendê ye. Di vê çarçoveyê de kêmnetewe di mijara standardên jiyanê de bi cudahiyê re rû bi rû dimînin; rê li ber kêmneteweyan tê girtin ku çanda xwe bijîn, zimanê xwe yê dayikê bi kar bînin û jiyaneke di nav aramiyê de derbas bikin. Ev cudahî dibin sedema rageşiyê û fersenda şer a di navbera kêmnetewey
Pêşeroja Bûyeran
Nirxandinên li ser vê berhemê û têkiliya di navbera demografiya etnîkî û pergala dewlet-neteweyan de, di nava lêkolînên akademîk û wêjeya postkolonyal de bi hemû hûrguliyên xwe berdewam dikin.
Çavkanî: Çandname