ARTVİN — Türkiye’nin saklı cennetlerinden biri olan Çoruh Vadisi’nin derinliklerinde, sarp kayalıklar ve zorlu coğrafi koşullar arasında yalnızca bu bölgede yetişen, düşük asit oranı ve yüksek yağ verimiyle tanınan üstün lezzet ödüllü endemik ‘Butko’ zeytininde yılın en kritik hasat sezonu resmen başladı. Üreticilerin hayatlarını riske atarak 12 metreyi bulan merdivenlerle topladığı bu özel zeytinden bu yıl 700 ton sofralık zeytin ve 80 ton zeytinyağı elde edilmesi hedefleniyor.
- Sadece Çoruh Vadisi’ne özgü endemik bir tür olan Butko zeytini, zorlu coğrafi şartlar nedeniyle tamamen geleneksel yöntemlerle ve elle toplanıyor.
- 2006 yılında Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen Uluslararası Zeytinyağı Fuarı’nda üstün lezzet ödülüne layık görülen Butko, ince kabuğu ve ilaçsız üretimiyle öne çıkıyor.
- Artvin genelinde 900 dekar alandaki 25 bin zeytin ağacından bu sezonda toplam 700 ton sofralık zeytin ve 80 ton zeytinyağı üretimi bekleniyor.
12 Metrelik Merdivenlerde ‘Affı Olmayan’ Zorlu Hasat Mesaisi
Artvin’in Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar köyünde organik olarak yetiştirilen ve coğrafi yapısıyla dikkat çeken ‘Butko’ zeytini için hasat sezonu büyük bir özveriyle başladı. Üreticiler, sabahın erken saatlerinde başladıkları hasat mesaisinde 12 metre yüksekliğindeki devasa merdivenlere çıkarak gün içerisinde ellerine aldıkları kovalar yardımıyla kilolarca zeytin topluyor. Toplanan zeytinler, kabuğunun ince olması, düşük asit oranı ve tamamen ilaçsız üretilmesiyle diğer zeytin türlerinden keskin bir şekilde ayrılıyor. Tarihi kökleri ve benzersiz aromasıyla 2006 yılında Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen Uluslararası Zeytinyağı Fuarı’nda üstün lezzet ödülüne layık görülen ‘Butko Zeytini’ yurdun dört bir yanından yoğun ilgi görüyor. Bu yıl Yağcılar köyünde başlayan hasat sezonu dolayısıyla özel bir program düzenlendi. Programa Artvin Valisi Turan Ergün, Artvin Ticaret Borsası, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile İl Özel İdaresi temsilcileri de katılım sağladı. Köyde bulunan 173 dekar alanda zeytin üretimi yapılırken, 2 zeytinyağı işleme tesisinin toplamda yaklaşık 150 ton zeytin işleme ve 40 ton yağ üretme kapasitesine ulaşması öngörülüyor.
Çoruh Vadisi’nin Zorlu Coğrafyasında Emekle Yükselen Ağaçlar
Üreticilerle birlikte tarlalara girerek zeytin toplayan Artvin Valisi Turan Ergün, ‘Butko’ zeytininin Çoruh Vadisi’ne özgü benzersiz yapısına dikkat çekti. Vali Ergün, “’Butko’ zeytininin sadece bizim bu bölgeye, Çoruh Vadisi’ne ait endemik bir tür olduğunu ve bu bölgenin dışında başka yerlerde yetişmediğini” vurguladı. Ergün değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: “Hepimizin gördüğü gibi coğrafya çok zor. Burada her zeytin ağacının altında ev temelleri gibi temeller yapılarak önce topraktan taşınıyor, altları düzleştiriliyor, zeytin ağaçları bunun üzerine dikiliyor. Onun için zeytin burada çok kıymetli ve özellikle de Türkiye’de herhalde Yusufeli’nden başka elle zeytin toplanan yer yoktur. Zaten o kadar kıymetlidir ki bu zeytinler tamamen elle toplanır. Bizim Artvin ili genelinde, merkezin bazı köylerinde ve biraz Ardanuç hattında bu üretim devam etmektedir.” Bölgedeki tarımsal kalkınmanın ve endemik türlerin korunmasının hayati önem taşıdığına işaret edildi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Artvin merkez, Yusufeli ve Ardanuç ilçelerindeki köylerde yaklaşık 900 dekar alanda varlık gösteren 25 bin zeytin ağacından bu sezon hedeflenen 700 ton sofralık zeytin ve 80 ton zeytinyağının ekonomik değere dönüşmesi için resmi kurumlar ve üreticiler ortaklaşa çalışıyor. Geleneksel yöntemlerin modern tesislerle buluştuğu Çoruh Vadisi’nde, Butko zeytininin katma değerinin artırılması ve ulusal pazardaki tanınırlığının pekiştirilmesi yönündeki stratejik çalışmalar aralıksız sürdürülüyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika