25 Ekim 2026, Pazar
Nûçe

Careke Din Taybetiyên Lêkerên ‘Bûn’ û ‘Kirin’ê

📰 KAPSAMLI RAPOR

AMED — Nivîskar û lêkolîner careke din li ser taybetiyên bingehîn ên lêkerên ‘bûn’ û ‘kirin’ê disekine, ku ev mijar berê jî di 4’ê hezîrana 2022’yan de di rojnameya Xwebûnê de hatibû nirxandin.

📌 Serhêlên Girîng:

  • Di 4’ê hezîrana 2022’yan de di rojnameya Xwebûnê de li ser van lêkeran hatibû rawestandin.
  • Piştî girtina rojnameya Xwebûnê, mîrateya wê ji aliyê Azadiya Welat ve hat girtin û malper bi vê navnîşanê hat lidarxistin.
  • Lêkerên bûn û kirin kiryarên li hev cudatir pêk tînin û peywirên gelek ji hev cudatir digirin ser xwe.

Cûdahiya Bingehîn a Di Navbera Lêkerên Bûn û Kirinê de

Lêkerên bûn û kirin kiryarên li hev cudatir pêk tînin û li gorî mantiqê ziman peywirên gelek ji hev cudatir digirin ser xwe. Piştî bibîrxistina nivîsa berê, mijar vê carê hînekî şênbertir û bi mînakên wê mijarê nînimînin derpêş dibe.

Taybetmendiyên Lêkera ‘Bûn’ê û Jixweberî

Lêkera bûn hem di xwezayê de hem jî di civakê de jixweberiyê diderbirîne. Bûna hebûnê tîne ziman ku ji pêkhatina xweza û gerdûnê vir ve çi qewimiye seranser hemû wê rewşê dihewîne. Ji teqîna mezin vir ve pêkhatina heyînê (varlik) çêbûna galaksiyan, hevkêşana mezin û piçûk, gerestêrka me ya Roj navenda wê ye, çêbûna zindewarî, jiyan û civakbûna bi mirovî re her tişt mijara lêkera bûnê ye. Ji bilî şîrove û nirxandina oldaran îradeyek bi derpêşbûna lêkera bûnê re nîn e û tu îrade li ser bûnê bandor nake. Mirov dikare sedem û encamên bûnê zelal bike lê mirov nikare îradeyeke bûnê pêktîne îşaret bike. Çawa dibe, dibe lê dibe. Ba, bager, baran, erdhej, herikîn, birqîn, weşîn, barîn û hwd tenê jixweber dibin, ji aliyê îradeya mirovan ve hebûna xwe nîşan nadin.

Taybetmendiyên Lêkera ‘Kirin’ê û Îradeya Mirovî

Lêkera kirin, pêkhatina ji aliyê hêzekê, îradeyekê, kirdeyekê ve diderbirîne. Ev hêz, îrade û kirde tenê mirov û têkiliyên girêdayî mirov in. Jixwe şîroveya oldaran zelal e lê ji aliyê zanistî û zimannasiyê ve hêmanekî zelalkirinê nîn e. Ji bilî mirovan hêmayeke gerdûnî tune ku kirinê pêk bîne. Tu z

Pêşeroja Bûyeran

Lêkolîn û nirxandinên li ser taybetiyên zimannasî û felsefî yên lêkerên ‘bûn’ û ‘kirin’ê bi mînakên berbiçav berdewam dikin.

Çavkanî: Diyarname

Şîroveyek Binivîse