NEW YORK — Birleşmiş Milletler (BM) Ülke İçinde Yerinden Edilmiş Kişilerin İnsan Haklarına İlişkin Özel Raportörü Paula Gaviria Betancur, New York’taki BM Genel Merkezi’nde gerçekleştirdiği kapsamlı basın toplantısında, dünya genelinde çatışma, şiddet ve iklim veya çevresel afetler nedeniyle ülke içinde yerinden edilmiş kişi sayısının 82 milyonu aştığını duyurarak bunun tarihin kaydedilen en yüksek ikinci seviyesi olduğuna dikkati çekti.
- Dünya genelinde çatışma, şiddet ve afetler nedeniyle ülke içinde yerinden edilenlerin sayısı 82 milyonu geride bıraktı.
- BM Özel Raportörü Betancur, Gazze için 71 milyar, Ukrayna için ise yaklaşık 588 milyar dolarlık devasa yeniden inşa maliyetlerine dikkat çekti.
- Yeniden inşa süreçlerinin yerinden edilenlerin mağduriyetini giderebileceği gibi yeni adaletsizliklere de yol açabileceği uyarısında bulunuldu.
- Uzmanlar, hakların iadesi ve adaletin sağlanmasının tuğla ve harçtan çok daha önemli olduğunu vurguladı.
Küresel Krizin Boyutları: 82 Milyonluk Rekor Rakam ve Yeniden İnşa Maliyetleri
Birleşmiş Milletler (BM) Ülke İçinde Yerinden Edilmiş Kişilerin İnsan Haklarına İlişkin Özel Raportörü Paula Gaviria Betancur, New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında uluslararası kamuoyunun dikkatini derinleşen insani krizlere çekti. Dünya genelinde çatışma, şiddet ve afetler nedeniyle ülke içinde yerinden edilmiş kişi sayısının 82 milyonu aştığını belirten Betancur, bu tablonun şimdiye kadar kaydedilen en yüksek ikinci seviye olduğunu vurguladı. Bu devasa krizin ardından gündeme gelen yeniden inşa ihtiyaçlarının ise benzeri görülmemiş boyutlara ulaştığını ifade eden BM Özel Raportörü, çatışma ve yıkımların merkez üssü olan bölgeler için gereken korkunç maliyet tablolarını paylaştı. Buna göre Gazze’de 71 milyar dolar, Lübnan’da 11 milyar dolar, Suriye’de 216 milyar dolar ve Ukrayna’da yaklaşık 588 milyar dolar gibi astronomik rakamların sadece yeniden inşa faaliyetleri için gerekli olduğu resmi olarak kayıtlara geçirildi. Bu fonların nasıl yönetileceği ve hangi önceliklerle harcanacağı ise uluslararası toplumun önündeki en büyük imtihanlardan biri olarak duruyor.
Yeniden İnşa Sürecindeki Gizli Tehlikeler ve Adalet Arayışı
Yeniden inşa süreçlerinin yalnızca fiziksel tahribatı onarmakla kalmayıp, yerinden edilmiş kişilerin mevcut mağduriyetlerini giderebileceği gibi tamamen yeni adaletsizliklere de kapı aralayabileceği uyarısında bulunan Paula Gaviria Betancur, çok kritik noktalara parmak bastı. Ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin, evlerine ve topraklarına geri döndüklerinde tamamen yıkılmış yerleşim yerleriyle, ortadan kalkmış kritik altyapıyla ve en önemlisi de mülkiyet haklarını yasal olarak kanıtlayacak belgelerin tamamen yokluğuyla karşılaşabildiğini ifade etti. Betancur, yeniden inşa sürecinin tarafsız ve masum bir süreç olmadığının altını çizerek, ‘Nelerin, kimler tarafından ve kimler için yeniden inşa edileceğine ilişkin kararlar, toplumları gelecek nesiller boyunca şekillendirecek.’ sözleriyle durumun ciddiyetini özetledi. Ayrıca bu sürecin ‘yıkımdan kazanç sağlayanları’ haksız bir şekilde ödüllendirebileceğine işaret eden Betancur, bu durumun yeni zorla tahliyelere yol açabileceğini ve yerinden edilmiş kişilerin asla geri dönemeyeceği hayalet şehirlerin ortaya çıkmasına neden olabileceği uyarısını yineledi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Paula Gaviria Betancur, açıklamasının sonunda yeniden inşanın, yerinden edilmenin temel nedenlerini kökten ele almak için uluslararası topluma önemli bir fırsat sunduğuna değinerek, ‘Her şeyini kaybeden insanların yeni binalardan çok daha fazlasına ihtiyacı var; tanınmaya ihtiyaçları var, adalete ihtiyaçları var.’ diye konuştu. Yeniden inşada başarının gerçek ölçütünün tuğla ve harçtan çok daha fazlasını, özellikle hakların iadesini ve kurumlara olan kamu güveninin yeniden tesis edilmesini içerdiği vurgulandı.
Kaynak: Evrensel