ADANA — Türkiye’nin mandalina ihtiyacının büyük bir kısmını karşılayan Adana’da, 401 bin dikili ağaçtan 1,165,000 ton rekolte hedefiyle başlayan hasat, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle gemi trafiğinin kapanmasıyla ihracat edilemez hâle geldi ve dalında kilogram fiyatı 10 liradan 3 liraya kadar geriledi.
- Adana’da 401 bin mandalina ağacından 1,165,000 ton rekolte hedefi; fiyatlar 8‑10 TL’den 3 TL’ye düştü.
- Rusya-Ukrayna savaşı gemi trafiğini kapattı, ihracat durdu; kara yolu maliyetleri çok yüksek.
- Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) talep etti.
- Üretici İbrahim Kaya, iyi verim ancak düşük fiyat nedeniyle ağaçta kalma riskini vurguladı.
Mandalinanın Hasat ve Üretim Durumu
Türkiye’nin mandalina ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayan Adana’da hasat sürüyor. Bu sene 401 bin dikili mandalina ağacından 1 milyon 165 bin ton rekolte hedefleniyor. Okitsu, Mihowase, Early, Marisol ve Primasol cinsi erkenci mandalinalar için tarım işçileri sabahın erken saatlerinde bahçelere girerek binbir emekle ürünleri topluyor ve yurdun dört bir yanına gönderiyor. İlk hasat başladığında dalında kilogramı 8-10 liradan alıcı bulan mandalinalar, Rusya ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle gemi trafiği kapandığı için ihraç edilemeyince dalında 3 liraya kadar geriledi. Boyuna göre alıcı bulan mandalinalar en düşük 3, en yüksek ise 6-7 liradan satılıyor.
İhracat Engeli ve Fiyat Çöküşü
Konuyla ilgili İHA muhabirine konuşan Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, “29 Eylül’de mandalinanın kesimi, 6 Ekim’de ihracı başladı. Geçmiş yıllara göre hızlı bir kesim yok. Bu sene mandalina para etmediği için kesim çok yavaş. Rekoltemiz iyi ancak Karadeniz’deki gemi trafiği kapalı olduğu için ürettiğimiz ürünleri yurt dışına pazarlamada sıkıntı yaşıyoruz. Rusya ve Ukrayna’ya kara yoluyla tırlarla ürün gitmekte ama maliyeti çok yüksek” ifadelerini kullandı. Mandalinaların cinsi ve boyuna göre 3 ile 7 lira arasında alıcı bulduğunu anlatan Doğan, “Ürünü istediğimiz fiyata veremiyoruz. Nakliye fiyatları belimizi büküyor. Gemi trafiği açılmadığı sürece tırlarla yani dökme suyla değirmen dönmez. Bu ürünleri dikerken yurt dışı pazarımız var diye diktik. Şuanda ürünler ağaçta kalma tehlikesi yaşıyor” diye konuştu.
Üreticilerin ve Ziraat Odası Başkanı’nın Açıklamaları
Başkan Doğan, Tarım ve Orman Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı’ndan bu yıl özellikle Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’nun (DFİF) verilmesini istedi. Mandalina üreticisi İbrahim Kaya ise verimin iyi olduğundan ancak fiyatların iç açıcı olmadığından bahsederek, “Ürün para etmediği için şuanda tüccara söz hakkımız yok. Malımızı ağaçtan temizlesin diye ne fiyat verirlerse kabul ediyoruz. Ürün ağaçta kaldığı zaman mahsul düşüyor. En azından malımız ağaçtan temizlensin diyoruz” ifadelerini kullandı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Uzmanlar, gemi trafiğinin yeniden açılması ve DFİF gibi destek mekanizmalarının devreye girmesiyle mandalina fiyatlarının istikrar kazanacağını, ağaçta kalma riskinin azalacağını ve Adana’nın verimli mandalina üretiminin yeniden dış pazarlara yönlendirilebileceğini öngörüyor. Ancak kısa vadede kara yolu nakliye maliyetlerinin yüksek seyretmesi ve ihracat pazarının kapalı kalması, üreticilerin gelirlerini zorlamaya devam edecek.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika