İSTANBUL — Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstanbul’da Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya’nın katılımıyla gerçekleştirilen sekizli dışişleri bakanları toplantısının ardından yaptığı basın açıklamasında, Körfez ve Ukrayna’daki savaşların durdurulması ile diplomasinin tek yol olduğu hususunda tüm ülkelerin tam bir mutabakata vardığını bildirdi.
- İstanbul’da gerçekleştirilen sekiz ülkenin katılımındaki kritik toplantı, bölgesel ve küresel krizlerin çözümünde diyalog vurgusunu öne çıkardı.
- Bakan Hakan Fidan, İran’a yeniden yapılabilecek olası bir saldırının bölgedeki çatışmaları ve savaşı tehlikeli biçimde yaygınlaştıracağı konusunda ortak mutabakat oluştuğunu açıkladı.
- Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, Babülmendep’teki kesintiler ve Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliğinin ortadan kalkmasının küresel enerji, gıda ve ticaret rejimine etkileri detaylıca masaya yatırıldı.
- Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan bölgesel dörtlü (R4) ile Avrupa üçlüsü (E3) ve İtalya, bölgesel istikrarsızlıkları ve çözüm metotlarını kapsamlı şekilde değerlendirdi.
İstanbul’da Yoğun Diplomasi Trafiği: Bölgesel Dörtlü ve Avrupa Üçlüsü Bir Arada
Küresel ve bölgesel krizlerin çözümüne yönelik diplomatik çabaların merkez üssü haline gelen İstanbul, son derece kritik bir uluslararası diplomasi trafiğine ev sahipliği yaptı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın öncülüğünde gerçekleştirilen süreçte, öncelikli olarak Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın oluşturduğu bölgesel dörtlü (R4) bir araya geldi. Bu mekanizmanın yedinci toplantısını gerçekleştirdiklerini belirten Bakan Fidan, bölgesel sorunların ve çözüm metotlarının bugüne kadar yapılan işlemler, alınan tedbirler, sorunların geldiği nokta ve çözümlerin ilerlediği aşama çerçevesinde detaylı bir şekilde masaya yatırıldığını ifade etti. R4 toplantısının ardından İngiltere, Almanya ve Fransa’dan oluşan Avrupa üçlüsü (E3) ile İtalya’nın da katılımıyla genişletilen sekizli format, İstanbul’da uluslararası barış ve istikrar arayışlarının en üst düzey platformlarından birini oluşturdu.
Körfez’de Güvenlik Tehditleri ve İran’a Olası Saldırı Senaryoları
Zirvenin en hassas ve stratejik başlıklarını Orta Doğu’daki güvenlik mimarisi ve nükleer/askeri gerilimler oluşturdu. Toplantıda Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasını, İran’a olası bir askerî saldırıyı, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını ve çatışmanın nasıl sonlandırılabileceğini ele aldıklarını belirten Bakan Hakan Fidan, İsrail’in Filistin, Gazze ve Batı Şeria başta olmak üzere Lübnan ve Suriye’deki olası istikrarsızlaştırıcı hamlelerine ilişkin görüş ve tedbirlerin de gözden geçirildiğini aktardı. Fidan, sekiz ülkenin tamamının İran’a yeniden yapılacak bir saldırının bölgedeki savaş ve çatışmayı yaygınlaştıracağı konusunda hemfikir olduklarını vurgulayarak, bu kritik mesajı bütün taraflara aynı şekliyle iletme kararı aldıklarını kamuoyuyla paylaştı.
Küresel Ticaret, Enerji ve Gıda Güvenliği: Boğazlardaki Krizin Etkileri
Avrupalı mevkidaşlarıyla gerçekleştirdikleri ikili ve heyetler arası görüşmelerde bölgesel ve küresel konuları ele aldıklarını aktaran Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, deniz ulaşım yollarındaki tıkanıklıkların dünya ekonomisine vurduğu darbelere dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması, Babülmendep Boğazı’nda geçişlerin zaman zaman kesintiye uğraması ve Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliğinin neredeyse ortadan kalkmasının enerji, gıda ve serbest ticaret üzerindeki olumsuz etkilerini ayrıntılı biçimde değerlendirdiklerini belirten Fidan, bu unsurların dünyanın hem enerji ihtiyacını hem gıda güvenliğini hem de serbest ticaret rejimini inanılmaz bir şekilde etkilediğini vurguladı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Gelecek döneme yönelik olarak, İstanbul’da varılan mutabakat çerçevesinde sekiz ülkenin diplomasi ve diyalog mesajını tüm taraflara eş zamanlı ve kararlı bir tutumla iletmesi bekleniyor. Resmi süreçlerin ve diplomatik temasların, başta Körfez ve Ukrayna olmak üzere küresel kriz hatlarında yeni bir müzakere zeminini tetiklemesi hedefleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika