SÃO PAULO — Brezilya Federal Minas Gerais Üniversitesi’nden Dr. Karabekir Akkoyunlu, Lula da Silva’nın tüm zorluklara ve engellemelere rağmen üç haftada tabloyu tersine çevirerek gerçekleştirdiği tarihi seçim zaferini BirGün’e değerlendirdi; süreçteki kırılma noktalarını, Meta ambargo iddialarını ve ‘Lula’nın askerleri’ olarak adlandırılan taban hareketinin rolünü gözler önüne serdi.
- İlk turun yarattığı şok etkisi, ülkenin anahtarlarının Bolsonaro’ya verilmesinin tehlikesini gözler önüne serdi.
- Sağda ve solda Bolsonaro ailesinin dominant olmasını istemeyen kesimler ‘gökkuşağı koalisyonu’ altında birleşti.
- İşçi Partisi (PT) ölü toprağını atarak kuzeydoğu eyaletlerinde sandık katılımını ve mobilizasyonu artırdı.
- Meta ambargosu ve sosyal medya manipülasyon iddialarına karşı ‘Lula’nın askerleri’ sahaya inerek devrim niteliğinde bir kampanya yürüttü.
Brezilya Seçimlerinde İlk Tur Şoku ve Gökkuşağı Koalisyonu Nasıl Oluştu?
Brezilya Federal Minas Gerais Üniversitesi’nden Dr. Karabekir Akkoyunlu, Lula da Silva’nın zaferine giden yoldaki kritik dönemeçleri BirGün’e değerlendirirken ilk turun yarattığı şok etkisinin altını çizdi. Bolsonarocuların neredeyse başkanlığı ilk turda kazanması ve bunun üstüne Kongre, Senato ile bazı eyalet seçimlerinde çok büyük kazanımlar elde etmesi beklenmiyordu. Bu durum, ülkenin geri kalanında anında bir teyakkuz başlattı. Ülkenin anahtarlarını topluca Bolsonaro’ya vermenin ne demek olduğu, bu geçtiğimiz üç hafta içinde çok daha iyi anlaşıldı ve derinlemesine tartışıldı. Bolsonaro anayasayı değiştirmekten, yargıyı yeniden yapılandırmaktan açıkça bahsediyordu. Dolayısıyla sağda da solda da Bolsonaro ailesinin ülkede bu kadar dominant olmasını istemeyen kesimler bir araya gelmek zorunda kaldı. 2022’deki gibi geniş bir yelpaze, adeta bir gökkuşağı koalisyonu bu süreçte fiilen oluştu.
İşçi Partisi (PT) Kampanyayı ve Seçmen Mobilizasyonunu Nasıl Değiştirdi?
Lula’nın zaferini getiren ikinci temel faktör ise İşçi Partisi’nin (PT) stratejik hamleleri oldu. PT, birinci tur öncesinde üzerinde olan ölü toprağını tamamen atarak inanılmaz bir mobilizasyon ortaya koydu. Sandığa gitmeyen, özellikle kuzeydoğu eyaletlerindeki seçmenleri ikna etmeyi başaran parti, katılım oranını ciddi şekilde artırdı. Bunun yanı sıra Flávio Bolsonaro’nun kim olduğu hakkında çok yoğun, negatif ve hedef odaklı bir kampanya yürütüldü. Seçmene bunun herhangi bir sağ siyasi figür olmadığını, aksine mafyatik bir ailenin temsilcisi olduğunu; karıştığı onlarca yolsuzluk olayını, soruşturmayı ve kirli ilişkilerini hatırlattılar. Bu meseleler daha yoğun bir şekilde tartışmaya açıldı ve bu da Flávio Bolsonaro’nun ret oranını yükseltti. Toplumda seçmenin Flávio Bolsonaro’yu ret oranı birinci turdan ikinci tura giderken gözle görülür bir şekilde arttı. Öte yandan yazımda bahsettiğim değişen Brezilya’ya hitap eden adımlar da Lula kampanyası tarafından başarıyla atıldı.
Meta Ambargosu Karşısında ‘Lula’nın Askerleri’ Ne Yaptı?
Değişen Brezilya dinamiklerine hitap eden en önemli alanlardan biri şüphesiz sosyal medya kullanımı oldu. Özellikle Meta’nın manipüle ettiği iddialarının ve hatta bununla ilgili soruşturmaların ardından İşçi Partisi çok ciddi bir dijital ve saha mobilizasyonu yürüttü. Meta ambargosuna ve dijital engellemelere karşı, sahada ve ağlarda ‘Lula’nın askerleri’ işbaşı yaptı. Geleneksel medya sınırlarını aşan ve halkın kendi arasında ördüğü bu dayanışma ağı, teknolojik ve enformasyon engellerini aşarak kitleleri sandığa taşıdı ve manipülasyonları boşa çıkardı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Brezilya’daki bu tarihi seçim zaferi, sadece sol siyasetin yeniden dirilişi değil, aynı zamanda teyakkuz halindeki toplumsal koalisyonların ve taban hareketlerinin otoriter eğilimleri ve tekno oligarkların manipülasyonlarını nasıl alt edebileceğinin küresel bir ölçekteki somut kanıtı olarak kayıtlara geçti. Önümüzdeki süreçte Lula da Silva liderliğindeki yeni dönemin, ülkedeki demokratik kurumları yeniden inşa etmesi ve kutuplaşmış toplumsal yapıyı onarması bekleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet