BAKÜ — Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, VII. Dünya Kültürlerarası Diyalog Forumu’nun açılışında uluslararası ilişkilerde çifte standartlar, bağımsız ülkelere dışarıdan müdahale girişimleri ve son dönemde yaşanan diplomatik gelişmeler hakkında çarpıcı ve net açıklamalarda bulundu.
- Aliyev, bağımsız ülkelere nasıl yaşamaları gerektiğinin dikte edilmesini ve çifte standartları sert bir şekilde eleştirdi.
- Azerbaycan’ın son 35 yıldaki tüm başarılarının ve kalkınmasının herhangi bir uluslararası yardım alınmadan, tamamen halkın çabalarıyla elde edildiğini vurguladı.
- Okullardaki kıyafet düzenlemesi tartışmaları ve Türkiye-Azerbaycan hattındaki siyasi gerilimler, üst düzey istifalarla diplomatik bir krize evrildi.
Uluslararası İlişkilerde Çifte Standart ve Ahlaki Hak Tartışması
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, VII. Dünya Kültürlerarası Diyalog Forumu’nun açılışında yaptığı kapsamlı konuşmada uluslararası mesajlarına devam etti. Aliyev, “bağımsız ülkelere nasıl yaşamaları gerektiğinin söylenmesini” sert bir dille eleştirerek Azerbaycan’a yönelik saygısızlık ve üstünlük taslayan tutumlara karşı durmaya devam edeceklerini belirtti. Küresel diplomasi arenasındaki aktörlerin çifte standartlı yaklaşımlarını masaya yatıran Aliyev, konuşmasında şu çarpıcı ifadelere yer verdi: “Çifte standartlar, birisi size nasıl yaşamanız gerektiğini öğretmeye çalıştığında da kendini gösterir. Böyle bir adım atmadan önce, kişi aynaya bakmalı ve kendine sormalıdır: Birine ders verme, onu eğitme, bağımsız bir ülkeye nasıl yaşayacağını, ne yapacağını ve ne yapmayacağını açıklama konusunda ahlaki hakkınız var mı? Biz bunu asla yapmayız. Kendi işimize, kendi sorumluluklarımıza odaklanırız. Diğer ülkelerde olanlar o ülkelerin insanlarının meselesidir. Bizim işimiz değil. Kendimize karşı da aynı tutumu bekler ve elde ederiz. Bize karşı herhangi bir saygısızlık belirtisi, haksız bir üstünlük duygusunun herhangi bir tezahürü, birinin bize bir şey dikte edebileceğine dair haksız bir fikir, direnişimizle karşılandı ve kararlı duruşumuzla karşılanmaya devam edecektir.” Bu net duruş, Bakü yönetiminin dış politikada egemenlik haklarından taviz vermeyeceğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Dış Yardım Alınmadan Elde Edilen 35 Yıllık Tarihi Kalkınma Süreci
Konuşmasının devamında ülkesinin yakın tarihine ışık tutan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, dış müdahalelere ve yönlendirmelere kapalı olduklarını ekonomik ve toplumsal temellerle açıkladı. Aliyev, “Ancak, size daha kapsamlı bir tablo sunmak için şunu da belirtmek isterim ki, Azerbaycan’ın son 35 yıldaki başarıları Azerbaycan halkının çabaları sayesinde mümkün olmuştur. Herhangi bir uluslararası yardım almadık. Yıkım, işgal ve yaygın yoksulluktan ilerlemeye, kalkınmaya ve başarıya ulaştık” diye ekledi. Bu vurgu, ülkenin Sovyet sonrası dönemde karşılaştığı ağır ekonomik krizler, Karabağ’daki işgal ve yıkım süreçleriyle mücadelede tamamen kendi öz kaynaklarına ve ulusal iradesine dayandığının altını çiziyor. Aliyev’in bu açıklamaları, dış güçlerin kalkınma süreçlerindeki vesayetçi söylemlerine karşı ulusal kalkınma modelinin en güçlü savunusu niteliğini taşıyor.
Kıyafet Düzenlemesi Krizi ve Ankara-Bakü Hattındaki Siyasi Yansımaları
Bölgesel ilişkilerdeki bu ideolojik ve egemenlik temelli tartışmaların yanı sıra, iki kardeş ülke Türkiye ile Azerbaycan arasında son dönemde somut siyasi gerilimler de yaşandı. Azerbaycan’da okullardaki kıyafet düzenlemesi üzerinden başlayan tartışma, Türkiye ile Azerbaycan arasında siyasi gerilime yol açmış, süreç Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başdanışmanı Oktay Saral’ın istifasıyla sonuçlanmıştı. Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkına ilişkin düzenlemeyi eleştirerek Bakü yönetimine uygulamadan geri dönme çağrısı yapan Saral, yaşanan gerilimin ardından 26 Ekim’de 2016 yılından bu yana büyük bir özveriyle sürdürdüğü başdanışmanlık görevinden ayrıldı. Bu istifa, iki ülke arasındaki derin stratejik ortaklığın zaman zaman hassas toplumsal ve dini hassasiyetler nedeniyle ne denli kırılgan bir diplomatik zeminde hareket edebildiğini gözler önüne serdi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Gelecek dönemde Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık temelinde korunması beklenirken, her iki ülkenin de iç ve dış politikadaki hassasiyetleri dengelemek adına yoğun bir diplomatik diyalog yürüteceği öngörülmektedir. Aliyev’in kararlı ve tavizsiz liderlik söylemlerinin, Bakü’nün egemenlik hakları çerçevesinde uluslararası ilişkilerini şekillendirmeye devam edeceğini net bir şekilde ortaya koyduğu görülmektedir.
Kaynak: Evrensel