ERBİL — Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı, Şengal’de 4 bin 165 YBŞ-YJŞ üyesinin Irak federal güvenlik sistemine entegre edilmesine yönelik atılan adımlara resmi olarak itiraz ederek, KDP, Türk devleti ve dönemin başbakanı Mustafa Kazımi ortaklığı ile Birleşmiş Milletler gözetiminde imzalanan 9 Ekim 2020 Anlaşması’nın acilen uygulanmasını talep etti.
- Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı, Şengal’deki entegrasyon hamlesine karşı çıkarak 9 Ekim 2020 Anlaşması’na dönülmesini istedi.
- 26 Ekim 2026 tarihinde düzenlenen törenle 4 bin 165 YBŞ-YJŞ üyesinin federal güvenlik sistemine dahil olacağı duyurulmuştu.
- Êzidî halkı, Irak devletinin savunma güçlerini tanımasından memnuniyet duyarken, söz konusu entegrasyonu tarihi bir adım olarak nitelendirdi.
- KDP’ye bağlı faaliyet gösteren İçişleri Bakanlığı’nın açıklaması, YBŞ, YJŞ ve Êzidxan Asayiş güçlerinin feshini öngören eski anlaşmayı yeniden gündeme taşıdı.
Şengal’de Entegrasyon Süreci ve Êzidî Halkının Tepkisi
Ortadoğu’nun hassas dengelerini barındıran Şengal coğrafyasında, yerel güvenlik mimarisini kökten değiştirebilecek önemli bir gelişme yaşandı. Şengal’de 26 Ekim 2026 tarihinde YBŞ (Şengal Direniş Birlikleri) ve YJŞ (Şengal Kadın Birlikleri) savaşçıları ile Irak Federal Hükümeti yetkililerinin katılımıyla geniş katılımlı resmi bir tören düzenlendi. Bu törende, bölgede aktif rol oynayan 4 bin 165 YBŞ-YJŞ üyesinin doğrudan federal güvenlik sistemine dahil olacağı kamuoyuna açıklandı. Tarihsel olarak IŞİD saldırıları ve fermanlar döneminde büyük trajediler yaşayan Êzidî halkı, bu adımı son derece olumlu karşıladı. Irak devletinin Şengal savunma güçlerini resmi olarak tanımasından duydukları memnuniyeti dile getiren yerel halk, bu gelişmenin ardından Êzidî haklarının ilerleyen süreçlerde Irak anayasasında kalıcı ve güvenceli bir şekilde tanınması gerektiğinin altını çizdi.
Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı’ndan Tartışmalı 9 Ekim Anlaşması Talebi
Êzidî halkının ve merkezi Irak yönetiminin entegrasyon yönündeki bu uzlaşı adımları atılırken, Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı’ndan dünkü gece geç saatlerde dikkat çeken karşı bir hamle geldi. KDP’ye bağlı olarak çalışmalarını yürüten Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı, Şengal’de entegrasyon konusunda atılan adımlara resmen itiraz ettiğini duyurdu. Bakanlık, KDP, Türk devleti ve dönemin Irak Başbakanı Mustafa Kazımi ortaklığı ile Birleşmiş Milletler gözetiminde imzalanmış olan 9 Ekim 2020 Anlaşması’na geri dönülmesini ve bu mutabakatın harfiyen uygulanmasını talep etti. Ferman günlerinde savunmasız kalan halkı korumak amacıyla kurulan YBŞ, YJŞ ve Êzidxan Asayiş güçlerinin varlığını hedef alan 9 Ekim Anlaşması, Êzidîlerin kendi savunma gücüne sahip olmaması gerektiğini savunuyor ve bu güçlerin feshini öngörüyordu. Êzidî halkı ise geçmişte bu anlaşmayı iradelerini hiçe sayan yeni bir soykırım girişimi olarak değerlendirmiş ve kategorik olarak reddetmişti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı’nın son açıklaması, bölgedeki güç dengelerini ve yönetim krizini yeniden alevlendirdi. Bakanlık, tüm idari ve güvenlikle ilgili anlaşmaların Şengal halkının iradesi ve talepleri gözetilerek verilmesi gerektiğini belirtse de, YBŞ-YJŞ üyelerinin doğrudan Şengal’de yaşayan yerli Êzidî halkından oluştuğu gerçeğini ve bu kitlenin meşru taleplerini gözardı ettiği yönünde yoğun eleştiriler alıyor. Önümüzdeki süreçte Bağdat merkezi hükümeti ile Erbil arasındaki diplomatik ve idari müzakerelerin Şengal’in statüsünü nasıl şekillendireceği, bölgedeki Êzidî toplumunun geleceği açısından kritik önem taşımaya devam etmektedir.
Kaynak: ANF Türkçe