ANKARA — 10 ay içinde sadece 15 iş yerinde en az 7.241 işçi işten atıldı; bunların 380’i sendikal örgütlenme nedeniyle çıkarıldı ve en az 9 iş yerinde direniş sürüyor. İşten çıkarmalar, sendikal hakların ihlali ve artan işsizlik rakamlarıyla birlikte, çalışanların ve sendikaların tepkileri ülke genelinde yankı buluyor.
- 15 iş yerinde 7.241 işçi işten çıkarıldı, 380’i sendikal örgütlenme sonrası.
- En az 9 iş yerinde çalışanlar direniş gösteriyor; 22.000’den fazla aile etkilendi.
- Mahkemeler %95 oranında sendikal davaları haklı bulsa da sadece %10’u toplu sözleşme ile sonuçlandı.
Ne oldu? (What happened?)
Evrensel’in derlediği verilere göre 15 iş yerinde yılbaşından bu yana en az 7 bin 241 işçi işten atıldı. 10 ayda sadece 15 iş yerinde en az 7 bin 241 işçi işten atıldı. Bunların 380’i sendikal örgütlenme nedeniyle çıkarıldı. En az 9 iş yerinde direniş sürüyor. Bunların 380’i sendikal örgütlenmenin ardından kapı önüne kondu. En az 9 iş yerinde direniş sürüyor. Aileleriyle birlikte 22 bini aşkın insan, ekmeği elinden alınanlar arasında. Son olarak Bolu’daki Domino Tekstil’de sendikalaşan işçiler “ekonomik daralma” denilerek işten atıldı. Turkcell Superonline’ın taşeronu Planet Trakya’da ise ödenmeyen mesai ücretini isteyen işçi, tazminatsız atmanın yolu olan Kod 49’la çıkarıldı. Mahkemeler ise işçileri haklı buluyor, ancak patronlar dinlemiyor. Meclise sunulan incelemeye göre mahkemeler sendikal davaların yüzde 95’inde sendikaları haklı buldu, ama bu davaların yalnızca yüzde 10’u toplu sözleşmeyle sonuçlandı. DİSK-AR’a göre eylülde geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 762 bine ulaştı. Umut Oran’ın fabrikası Domino Tekstil’de 25’i sendikalı 60 işçi atıldı.
Neden şimdi? (Why now?)
İşten çıkarmaların yoğunlaştığı bu dönemde, sendikal örgütlenme hareketlerinin artması ve işverenlerin “ekonomik daralma” bahanesiyle çalışanları tek tek hedef alması dikkat çekiyor. Özellikle Bolu’daki Domino Tekstil ve Turkcell Superonline’ın taşeronu Planet Trakya gibi büyük firmalar, sendikal talepleri bastırmak için Kod 49 gibi yasal boşlukları kullandılar. Mahkemelerin %95 oranında sendikal davaları haklı bulmasına rağmen, sadece %10’un toplu sözleşme ile sonuçlanması, işverenlerin yasal kararları uygulamadığını gösteriyor. Bu durum, işçilerin hak arayışlarını daha da zorlaştırıyor ve direnişin yayılmasına yol açıyor.
Kimi nasıl etkileyecek? (Who is affected?)
İşten çıkarılan 7.241 işçi ve onların 22.000’den fazla aile üyesi, ekonomik açıdan büyük bir darbe alıyor. Sendikal örgütlenme nedeniyle işten çıkarılan 380 işçi, iş güvencesi ve sendikal hakların ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor. Ayrıca, eylülde DİSK-AR’ın verilerine göre geniş tanımlı işsiz sayısının 12 milyon 762 bine ulaşması, ülke genelinde işsizlik sorununun derinleştiğini ortaya koyuyor. Umut Oran’ın fabrikasında 25’i sendikalı 60 işçinin atılması, sendikal aktivistlerin hedef alınma riskini artırıyor. Bu gelişmeler, sadece işçi sınıfını değil, aynı zamanda ailelerini, tüketicileri ve genel ekonomik istikrarı da etkiliyor.
Kaynak: Evrensel